Օրերս Ռուսաստանի վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևն, անդրադառնալով Մաքսային միությանն անդամակցելու վերաբերյալ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի հայտարարությանն, ասել էր, որ Ռուսաստանը հավանության է արժանացնում Մաքսային միություն մտնելու Հայաստանի ցանկությունը: Նա հավելել էր, որ Ռուսաստանը Հայաստանի հետ շատ սերտ տնտեսական, քաղաքական կապեր ունի, համատեղ ենթակառուցվածքային ծրագրեր են իրականացվում, իսկ Մաքսային միությունն, ըստ Մեդվեդևի, Հայաստանի համար լրացուցիչ հնարավորություններ կստեղծի, սակայն ՄՄ-ին ինտեգրվելու համար նա կարևորել էր հենց Հայաստանի նախաձեռնությունը, որն ընդհանուր սահման չունի ՄՄ երկրների հետ:
«Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում Ռուսաստանի Դաշնության 1-ին կարգի պետական խորհրդական, քաղաքագետ Մոդեստ Կոլերովը մեկնաբանեց Ռուսաստանի վարչապետի հայտարարությունները :
Նա նշեց, որ Մեդվեդևը որոշակիորեն բացահայտել է Հայաստանին անհրաժեշտ գործողությունների ծրագիրը, թե ինչ կանոնակարգեր գոյություն ունեն՝ «և՛ տեխնիկական, և՛ սանիտարական բնույթի»: Սակայն Ղրղզստանից, որի մասին ևս խոսել էր Մեդվեդևը, ըստ նրա, այդ պահանջներն ակնհայտորեն այլ են՝ կանոնավոր սահմանի հաստատում, այն սահմանի, որը վերջին քսան տարիների ընթացքում ոչնչացված է եղել։ Ղրղզստանի դեպքում չափազանց կարևոր է նաև, որ ոչնչացվի այն երեք-չորս շուկաների մաքսանենգ կարգավիճակը, որոնք Չինաստանի հետ սահմանի հարևանությամբ են գտնվում, դա խոշոր սպառնալիք է չինական մաքսանենգության տարածման համար:
«Ղրղզստանն այդ խնդրի մասին գիտի, առաջարկել է ՄՄ-ին թույլատրել վերացնել այդ մաքսանենգ շուկաները, բայց դա նույնիսկ ծիծաղելի է»,- նկատեց Մ. Կոլերովը: Վերջինիս համոզմամբ՝ Հայաստանի դեպքում խնդիրներն այլ են՝ ՄՄ երկրների հետ ընդհանուր սահմանի բացակայության հարցը, որը հանդիսանում է աշխարհագրական փաստ, բայց չի կարող խոչընդոտ հանդիսանալ, որպեսզի Հայաստանը մասնակցի ՄՄ-ին՝ այնպես, ինչպես Կալինինգրադի մարզի կտրվածությունը Ռուսաստանից չի կարող խոչընդոտել, որ մարզն ու Ռուսաստանը կազմեն մեկ ընդհանուր տնտեսական տարածություն:
«Հայաստանի դեպքում հատուկ նախաձեռնություն նկատի ունի՝ ապրանքների մաքսային տեղաշարժի ավելի հստակ հաշվարկային համակարգ: Այսինքն՝ բավարար չէ միայն ինչ որ կոնտեյներով երրորդ երկրի օդային տարածքով ապրանքաշրջանառությունը, անհրաժեշտ է, որ այդ ամենը լինի մեկ ընդհանուր մաքսային համակարգում: Սրանք բոլորը տեխնիկական հարցեր են, և այդ տեխնիկական հարցերը պահանջում են «ճանապարհային քարտեզ», թե ինչպես Հայաստանը կմիանա ՄՄ-ին: Ղրղզստանն իր բանակցություններով արդեն հասել է «ճանապարհային քարտեզի», թեև Ղրղզստանը հայտարարել է մաքսանենգ կետերը պահպանելու ցանկության մասին»,- մեկնաբանեց Մոդեստ Կոլերովը՝ հավելելով, որ ՄՄ-ՀՀ քաղաքական բանակցությունների գլխավոր հարցը Հայաստանի և Ղարաբաղի հետ մաքսային սահմանի բացակայությունն է, քանի որ Լեռնային Ղարաբաղի դեպքում հարցը տեխնիկական չէ:
Քաղաքական վերլուծաբանի կարծիքով՝ թվում է, որ ՄՄ-ի և ՀՀ-ի միջև աշխարհագրական սահմանի բացակայությունը ԼՂ հարցի դեպքում հանդիսանում է ավելի շատ դրական գործոն, քան բացասական: Նրա համոզմամբ՝ եթե մեկ ընդհանուր աշխարհագրական ցամաքային սահման գոյություն չունի, ապա արդեն ներկայումս մաքուր տնտեսական ՄՄ-ի դեպքում Հայաստանը հնարավորություն է ստանում լուծել քաղաքական հարց, իսկ բացակայությունն այդ սահմանի թույլ է տալիս ԼՂ ապրանքները, տնտեսությունը հաշվարկել ԼՂ-ի հետ միասին, որովհետև ընդհանուր սահմանի բացակայության դեպքում ՄՄ-ում ՀՀ ներկայությունը կկրի տրամաբանական, հաշվարկային, էլեկտրոնային բնույթ՝ 0 մաքսային գին ապրանքների վրա ՄՄ տարածքում տեղաշարժի համար: Մոդեստ Կոլերովի կարծիքով՝ այս կերպ հնարավորություն է ընձեռվում շրջանցել ԼՂ քաղաքական հարցը, երբ այդ հակամարտությունը դեռ կարգավորված չէ:
Անդրադառնալով ՀՀ-ՄՄ ընդհանուր սահմանին՝ վերլուծաբանն ասաց, որ ՄՄ արտաքին սահմանը Հայաստանի համար կլինի ամենուր՝ և՛ Թուրքիայի, և՛ Վրաստանի, և՛ Իրանի, և՛ Ադրբեջանի հետ: Նա նշեց, որ այդ հարցը փաստացի լուծված է, իսկ թե ինչպես՝ չասաց: Ըստ նրա՝ հասկանալի է, եթե ՌԴ-ն պատրաստ է քննարկել ՄՄ-ում ՀՀ անդամակցության հարցը, ուրեմն հաշվի է առնում աշխարհաքաղաքական իրողությունները, ինչպես նաև Ղազախստանի դիրքորոշումը ԼՂ հարցում և Ղազախստանի հատուկ հարաբերություններն Ադրբեջանի հետ:
