Ճարտարապետ Սևադա Պետրոսյանի հետ զրուցել ենք ՀՀ կառավարությանն առընթեր ճարտարապետության պետական կոմիտեի նախագահի պաշտոնում Նարեկ Սարգսյանի նշանակման և Երևանի նոր գլխավոր ճարտարապետի՝ Տիգրան Բարսեղյանի նշանակման շուրջ:
– Սևադա, Երևանը նոր գլխավոր ճարտարապետ ունի: Միաժամանակ ՀՀ կառավարությանն առընթեր ճարտարապետության պետական կոմիտեի նախագահի պաշտոնում նշանակվեց Նարեկ Սարգսյանը: Ակնկալո՞ւմ եք որակական փոփոխություն ոլորտում: Այս փոփոխություններն ինչո՞վ եք պայմանավորում, Նարեկ Սարգսյանի նկատմամբ խի՞ստ գտնվեցին, թե՞ ընդհակառակը:
– Կառավարությանը կից ճարտարապետության պետական կոմիտեն գրեթե նախարարի պաշտոնին համարժեք պաշտոն է, այնպես որ, չի կարելի ասել՝ Նարեկ Սարգսյանին պատժում են, և հիմա նրա պաշտոնն ավելի ցածր է: Ճիշտ հակառակը` սա շատ ավելի մեծ պաշտոն է ոչ միայն Երևանի, այլ ամբողջ հանրապետության մասշտաբով: Բայց այստեղ կա մեկ ուրիշ խնդիր. բանն այն է, որ դեռևս հայտնի չէ, թե կոմիտեն ինչով է զբաղվելու: Կան բազմաթիվ մեկնաբանություններ, ենթադրություններ, բայց այդ բոլորն անձնական ենթադրությունների մակարդակում են, մենք դեռ պետք է սպասենք, տեսնենք ինչ է լինելու մեկամսյա ժամկետում՝ մինչև կառավարության կողմից կոմիտեի գործառույթների հստակեցումը: Ինքնըստինքյան կոմիտեն առաջին հայացքից իր անվանումով շատ տարօրինակ է և անհասկանալի, քանի որ ճարտարապետությունը մի ոլորտ չէ, որ հնարավոր լինի այն կառավարել կամ ղեկավարել պետական կոմիտեի միջոցով: Ուրիշ բան, որ լինեին քաղաքաշինության, շինարարության կոմիտեներ, ինչպես Սովետական Միության ժամանակ Պետշինն էր, դա հասկանալի կլիներ, իսկ այս ձևակերպմամբ բացարձակապես աբսուրդ բառակապակցություն է և մեծ կասկածներ է հարուցում իր ապագա գործունեության վերաբերյալ՝ արդյոք կառավարությունը պետք է խառնվի՞, ճարտարապետներն ինչպե՞ս պետք է աշխատեն: Դա մի բան է, որ արհեստակցական միությունները պետք է անեին, տվյալ դեպքում՝ Ճարտարապետների միությունը:
Ինչ վերաբերում է Նարեկ Սարգսյանի՝ այս պաշտոնը ստանձնելուն, ապա, դժբախտաբար, վերջին 15 տարիների ընթացքում Նարեկ Սարգսյանի գործունեությունը որևէ դրական կարծիք ունենալու առիթ չի տալիս: Տխուր փաստ է, բայց 15 տարվա ընթացքում Երևանում հատկապես քաղաքաշինական քաղաքականությունը տարվել է մեկ անձի գաղափարների շուրջ, և արդյունքները ոչ միայն բավարար չեն, այլ տեղ-տեղ ուղղակի աղետալի են: Եվ եթե այդ կոմիտեն զբաղվելու է ինչ-որ լուրջ բանով, Նարեկ Սարգսյանի այնտեղ լինելը նշանակում է, որ ինքը ոչ միայն նպաստել է այդ լուրջ գործառույթների իրացմանը, այլ նաև ինքը շահագործում է ամբողջ վստահությունը, որ իրեն տրվում է, ինչը զարմանալի է:
– Ի՞նչ եք կարծում, Երևանի գլխավոր ճարտարապետի ինստիտուտը որքանո՞վ կարող է անկախ լինել ՀՀ կառավարությանն առընթեր ճարտարապետության պետական կոմիտեից: Մինչև հիմա ճարտարապետները անընդհատ խոսել են դաշտի մոնոպոլացված լինելու մասին: Այս առումով ի՞նչ ակնկալիքներ կան:
– Նախ դեռ պարզ չէ՝ առհասարակ կոմիտեն ինչով պետք է զբաղվի: Ընդհանրապես նման կառույց ստեղծելու ժամանակ պետք է լինի կառույցի ստեղծման հիմնավորումը, հետո նոր ստեղծվի, այս դեպքում ստեղծվեց առանց հիմնավորման: Սա կարող է նշանակել՝ նախ դեռ ուղղակի չեն հայտարարում հիմնավորումը, որովհետև դա արված է ներքին կարգով և ուղղակի մեկ անձին պաշտոն տալու խնդիր կա, ինչպես տեսանք, երբ Նարեկ Սարգսյանին Հայաստանի գլխավոր ճարտարապետի պաշտոն տվեցին, մինչդեռ այս պաշտոնը հորինված էր նրա համար, և հիմա այլևս գոյություն չունի այդ պաշտոնը: Մյուս կողմից` գլխավոր ճարտարապետի ինստիտուտը, որքան էլ դա անհեթեթ լինի, բայց ի վերջո այն տեղական մակարդակի ինստիտուտ է, իսկ պետական կոմիտեն հավանաբար իր գործառույթների մեջ ինչ-որ ձևով պետք է կապ ունենա քաղաքաշինության նախարարության, տարածքային կառավարման, բնապահպանության նախարարության և նման հանրապետական մասշտաբի կառույցների հետ: Քանի որ ոչ մի ձևով հստակեցում չկա, իմ տպավորությամբ խառնիճաղանջ ինչ-որ բան է ստացվել, մի կողմից քաղաքաշինության նախարարությունը պետք է զիջի իր գործառույթների մի մասը նորաստեղծ կոմիտեին՝ հորինելով ինչ-որ անհասկանալի բաներ: Իմ մտավախությունն այն է, որ սա նաև կբերի ճարտարապետության ոլորտն ավելի մոնոպոլիզացնելուն:
– Սևադա, ի՞նչ եք կարծում Երևանի գլխավոր ճարտարապետը կկարողանա՞ ունենալ նույնչափ իրավունքներ և արտոնություններ, որքան նախորդը: Հնարավո՞ր է՝ այս փոփոխությունը կապված լինի «Թրանսփարենսի իթերնեյշընլի» գլխավոր դատախազին ներկայացված նյութերով:
– Ինձ չի թվում՝ այս պաշտոնի փոփոխությունը տվյալ դեպքում Նարեկ Սարգսյանի փրկության համար է արվել: Բոլոր դեպքերում գործը Նարեկ Սարգսյանի դեմ շարունակվում է և կապված է իր պաշտոնավորման ընթացքում տեղի ունեցած ենթադրյալ օրինախախտումների հետ:
Ինչ վերաբերում է Երևանի գլխավոր ճարտարապետի պաշտոնին Տիգրան Բարսեղյանի նշանակմանը, չգիտեմ իր աշխատաոճը և անձամբ նրա հետ շատ քիչ եմ առիթ ունեցել շփվել, բայց բացի համալսարանի դեկան լինելուց, ինչքան գիտեմ ինքն այլ նմանատիպ պաշտոն չի ունեցել, և դա դրական եմ համարում:, Քաղաքի գլխավոր ճարտարապետը օրենքով չունի այդքան մեծ լիազորություններ, գլխավոր ճարտարապետը պետք է լինի ընդամենը գլխավոր հատակագծի իրականացման երաշխավոր, գլխավոր ճարտարապետն իրավունք չունի որոշումներ կայացնել, թե ինչպես պետք է քաղաքը զարգանա և այլն: Հույս ունեմ, որ նորանշանակ գլխավոր ճարտարապետի հետ ավելի հեշտ կլինի աշխատել, որ քաղաքաշինարարների մտահոգություններն ավելի հասանելի կլինեն քաղաքային իշխանությանը շնորհիվ նրա, բայց սպասենք, տեսնենք ինչ կլինի ապագայում:
– Ըստ Ձեզ, որո՞նք պետք է լինեն նորանշանակ ճարտարապետի այսրոպեական լուծման ենթակա խնդիրները:
– Իմ անձնական կարծիքն է, և որը հնարավոր է պրակտիկ չլինի, բայց ես կուզեի, որ ստեղծվեին պայմաններ, որ գլխավոր ճարտարապետի ինստիտուտը վերանա, փոխարենը ստեղծվի մասնագիտական տեխնիկական վերահսկողության մարմին քաղաքապետարանում, որովհետև այս համակարգը, որ վերջիվերջո պատասխանատու է քաղաքաշինական գործողությունների համար, բերում է շատ մեծ կոռուպցիոն ռիսկերի, դա պետք է տեղափոխվի տեխնիկական վերահսկողություն իրականացնող մեկ հանձնաժողովում, որը ոչ թե խորհրդատվական է, այլ կոնկրետ վերահսկում է և թույլատրում է քաղաքացիներին քաղաքաշինական գործողություններ կատարել: Իմ կարծիքով գլխավոր ճարտարապետի կողմից դա կլինի լավագույն քայլը, բայց ինչպես գիտենք, դա պաշտոն է, և մարդիկ սիրում եմ պաշտոններ ունենալ, և դժվար թե նման քայլի գնա, բայց իմ կարծիքով դա կլիներ քաջ և ազնիվ քայլ քաղաքի նկատմամբ:
Լուսանկարը՝ PanARMENIAN Photo-ի
