Վիլնյուսում ՀՀ-ԵՄ Ասոցացման համաձայնագրի նախաստորագրման արարողությանն ընդառաջ ավելի ակտիվ են սկսում խոսել նաև Մաքսային միությանը չմիանալու պատճառների շուրջ: Հայաստանյան թերթերից մեկի հրապարակման համաձայն` Հայաստանի` Եվրասիական միությանն անդամակցել-չանդամակցելու հարցն ամենևին էլ պայմանավորված չէ եվրոպական արժեհամակարգին նվիրվածությամբ, ինչպես ներկայացնում են ՀՀ իշխանությունները: Ըստ այդ հրապարակման` Հայաստանը վաղուց անդամակցած կլիներ Մաքսային միությանը, եթե չլիներ Ղազախստանի պահանջը, ըստ որի Հայաստանը կարող է միանալ Մաքսային միությանն առանց Լեռնային Ղարաբաղի:
Այս մասին «Առաջին լրատվական»-ն զրուցել է Ղազախստանի Քաղաքական որոշումների ինստիտուտի վերլուծաբան Վասիլի Միսնիկի հետ: Նա նշեց, որ հայ-ադրբեջանական հակամարտության վերաբերյալ Ղազախստանի դիրքորոշումը կարելի է իսկապես անվանել ադրբեջանամետ, բայց այս պնդման վերաբերյալ կան մի շարք վերապահումներ: Ըստ նրա՝առաջինն ու ամենակարևորը՝ Ղազախստանը չի ցանկանում (դա իսկապես իր հետաքրքրությունների շրջանակում չէ) ինչ-որ կերպ բարձրաձայնել իր դիրքորոշումն այս հակամարտության վերաբերյալ` կապված ՀԱՊԿ աղոտ ձևակերպումների և միջազգային այլ խաղաղապահների հետ, այսինքն՝ պաշտոնապես այս հակամարտությունում Ղազախստանը խիստ չեզոք դիրք է գրավում: Բայց, ղազախ քաղաքագետի խոսքերով, ղազախստանաադրբեջանական քաղաքական և տնտեսական կապերը, ինչպես ուղիղ, այնպես էլ անուղղակի ձևով ստիպում են Ղազախստանին գոնե կուլիսներում աջակցություն հայտնել Ադրբեջանին:
Ինչ վերաբերում է խորհրդային միջպետական սահմանների պահպանմանը, այսինքն` Ղազախստանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի ճանաչմանը՝ որպես Ադրբեջանի անբաժանելի մաս, քաղաքագետի խոսքերով՝ ամբողջությամբ ազնիվ մղում է:
«Այս կերպ այսօր Ղազախստանը չի կարող ֆորմալ կերպով համաձայնել, որպեսզի Լեռնային Ղարաբաղի տարածքները մտնեն Մաքսային միության կազմ: Բայց այս հարցում Ղազախստանի հիմնական առարկությունները ավելի շատ կախված են Ռուսաստանից, քան Ադրբեջանից: Եթե Ռուսաստանը կարողանա առաջարկել Հայաստանի` Մաքսային միությանն անդամագրվելու որոշակի սխեմա, որը թույլ կտար Ադրբեջանին «պահպանել իր դեմքը», ինչպես դա եղավ Աբխազիայի և Հարավային Օսեթիայի մաքսային սահմանների դեպքում, երբ Վրաստանի թույլտվությունը ձեռք բերվեց ՌԴ-ի` ԱՀԿ մտնելու համար, լավ կլինի: Եթե այդպես լինի, Ղազախստանի լուրջ դիմադրությանն արժանանալ ստիպված չենք լինի: Իհարկե, ռուս-ղազախական հարաբերություններում ևս ժամանակ առ ժամանակ պատահում են որոշակի սրացումներ, բայց նույնիսկ նման դեպքերում Ղազախստանը մաքսիմում, որ կարող է անել դա, ավելորդ անգամ ընդգծում է կովկասյան հարցերին չխառնվելու իր քաղաքականությունը՝ ի տարբերություն ՌԴ-ի: Հիմնական խնդիրը Ղազախստանի համար Մաքսային միությանը Հայաստանի անդամակցության վերաբերյալ Ադրբեջանի ուժի ազդեցության ներքո չէ, այլ՝ Ղազախստանի վրա ազդելու Հայաստանի թուլության»,- մեկնաբանեց քաղաքագետը` հավելելով, թե մաքուր քաղաքականության, տնտեսության դրույթներից ելնելով՝ կարելի է ասել, որ Հայաստանի անդամակցությունը Մաքսային միությանը Ղազախստանի համար ընկնում է ռուս-հայկական հարաբերությունների ոլորտ, հենց որտեղ էլ հիմնական որոշումները պետք է որ կայացվեն: Եզրափակելով` մեր զրուցակիցն ասաց, որ դիտարկել Ղազախստանը որպես Մաքսային միությունում Ադրբեջանի ճնշման գործիք, ճիշտ չէ:
