«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է էներգետիկայի փոխնախարար Հայկ Հարությունյանը:
– Պարոն Հարությունյան, կառուցվում է Իրան-Հայաստան բարձրավոլտ էլեկտրական երրորդ հոսանքագիծը: Ի՞նչ է այն տալու Հայաստանի էներգետիկ ոլորտին:
– Հոսանքագծի կառուցման ավարտի նախնական ժամկետը 2018 թվականն է: Եվ այն ընդհանրապես շատ դրական ազդեցություն է ունենալու էներգետիկ ոլորտի վրա, քանի որ էլեկտրաէներգիա արտահանելու ավելի մեծ հնարավորություն է ստեղծելու:
– Իսկ դեպի Իրան էլեկտրաէներգիայի արտահանման ավելացման դեպքում այդ երկրից գազի ներկրման քանակը կավելանա՞:
– Իրանի հետ մենք աշխատում ենք էլեկտրաէներգիա՝ գազի դիմաց սկզբունքով: Եթե ավելի շատ էլեկտրաէներգիա արտահանվի, համապատասխանաբար գազ կներմուծվի: Նշեմ, որ Իրան-Հայաստան գազամուղն ամբողջ թողունակությամբ չի օգտագործվում, և որպեսզի այն ամբողջ ծավալով օգտագործվի ու տեխնիկապես առավելագույնս շահավետ լինի, պետք է մեծացնել արտահանման հնարավորությունները: Եվ երրորդ բարձրավոլտ էլեկտրագծի կառուցման հիմնական նպատակներից մեկն էլ դա է:
– Այդ հոսանքագծի կառուցումից հետո Հայաստանն ինչքա՞ն կավելացնի դեպի Իրան էլեկտրաէներգիայի արտահանումը:
– Այդ գծի շահագործումը լրացուցիչ 1000 մեգավատտ արտահանելու հնարավորություն կտա: Դա մեր ներքին սպառումից փոքր-ինչ ավելի է, իսկ արտահանումից շեշտակի անգամ շատ է: Տարեկան կտրվածքով հնարավոր կլինի 8-9 մլրդ մեգավատտ էլեկտրաէներգիա արտահանել:
– 2016թ. ատոմակայանի գործարկումը ևս 10 տարով երկարացնելու համար այն պետք է 6 ամսո՞վ կանգնեցվի:
– Ներկա պահին համապատասխան փորձագիտական խմբերը աշխատում են, որպեսզի վերանորոգման համար ավելի հստակ ժամանակացույց տան: Հնարավոր է վերանորոգումը նաև փուլային տարբերակով իրականացնել: Եվ դրա նպատակը ատոմակայանի արտադրած էլեկտրաէներգիան ներքին շուկայում առավել շատ օգտագործելն է:
– Եթե անգամ ատոմակայանը ոչ թե միանգամից 6 ամսով, այլ փուլային տարբերակով կանգնի, միևնույն է՝ կայանի չաշխատելու ընթացքում նրա չարտադրած էլեկտրաէներգիայի փոխարեն պետք է այլ կայաններից հոսանք գնել: Եվ դա կարո՞ղ է նորից Հրազդանի ՋԷԿ-ի թանկ էլեկտրաէներգիան լինել:
– Այդ պնդումն այնքան էլ միանշանակ չէ, քանի որ սեզոնային գործոնով պայմանավորված՝ մենք ունենք պահանջարկի տարբեր դինամիկա: Բացի այդ, մենք ունենք նաև ներմուծելու հնարավորություն: Կարող ենք լրացուցիչ արտահանել, հետո ետ ստանալ թե Իրանից, թե Վրաստանից: Տարբեր սխեմաներ կան, և պետք է այնպես անել, որ այն սակագնի վրա բացասական ազդեցություն չունենա: Բայց այս ամենն ավելի հստակ կլինի, երբ մշակվի ատոմակայանի վերականգնման գրաֆիկը:
– Հնարավո՞ր է՝ էլեկտրաէներգիան կրկին թանկանա:
– Ես այդ հարցին չեմ կարող պատասխանել, դա շատ լուրջ վերլուծության ու աշխատանքի արդյունք է: Բացի այդ, սակագների պատասխանատուն Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովն է:
– Այդ դեպքում անցած տարի երբ ատոմակայանը վերագործարկման նպատակով ոչ թե 45 օր, այլև 88 օր կանգնեցվեց, ինչո՞ւ ավելի էժան էլեկտրաէներգիա ներմուծելու կամ նման այլ մեխանիզմներ չէին մշակվել, որ Հրազդանի ՋԷԿ-ից թանկ էլեկտրաէներգիա գնվեց, ինչն էլ սակագնի բարձրացման պատճառ դարձավ:
– Դա չնախատեսված կանգառ էր, և շատ ավելի դժվար էր ճիշտ մեխանիզմներ մշակել:
– Այսինքն՝ պլանավորելու դեպքում հնարավոր կլինե՞ր խուսափել թանկացումից:
– Միգուցե:
