Էկոնոմիկայի փոխնախարար Էմիլ Տարասյանը երեկ հայտարարել է, որ 2016 թվականից Հայաստանի գազալցակայանները բերվելու են ԵՏՄ չափանիշներին, որոնք անվտանգության ավելի խիստ չափանիշներ են, քան այն, որ կան այսօր Հայաստանում: Վերջին մեկ ամսվա ընթացքում Հայաստանի գազալցակայաններում տարբեր պատճառներով տեղի են ունեցել հինգ պայթյուններ, դառնալով մադկային զոհերի պատճառ:
Այս բլից վիճակագրությունը վկայում է ոլորտում առկա, մեղմ ասած, անմխիթար և բարձիթողի վիճակի մասին, այն մասին, որ պատկան մարմինները չեն իրականացրել համապատասխան վերահսկողություն անվտանգության չափանիշների պահպանման առումով: Իսկ էկոնոմիկայի փոխնախարարն ասել է, որ վերահսկողությունն իրականացնող գերատեսչությունը Տարածքային կառավարման և արտակարգ իրավիճակների նախարարությունն է: Թե ինչպիսին կլինի պատկերը հինգ պայթյուններից հետո՝ դժվար է կանխատեսել:
Մի բան հստակ է, որ գործ ունենք Հայաստանի տնտեսության ամենաեկամտաբեր և պահանջարկ վայելող ոլորտներից մեկի հետ: Հայաստանում օգտագործվող մասնավոր ավտոմեքենաների ճնշող մեծամասնությունն այսօր էժանության պատճառով լիցքավորվում է գազով, քանի որ բենզինը բավական թանկ է: Այս ոլորտը նաև ամենամեծ ստվերն ունեցող ոլորտներից է: Այստեղ գոյություն չունի ՀԴՄ կտրոն հասկացությունը, երկար ժամանակ առկա էր թեյավճարի հասկացություն, այժմ դա, ըստ էության, պահպանվում է հազվադեպ գազալցակայաններում, սակայն այնուամենայնիվ կա:
Այս ոլորտում էլ, ինչպես ամենուր, կան գերիշխող դիրքեր, և Երևանում, օրինակ, այդպիսին ունի ԲՀԿ նախկին նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը: Ընդհանրապես, գազալցակայանների բիզնեսում պատահական մարդիկ գրեթե չկան, բոլորը հիմնականում բարձրաստիճան պաշտոնյաներ են, որոնք առնվազն մեկ-երկու լցակայան հանրապետության տարբեր հատվածներում ունեն: Ի՞նչ կփոխեն այստեղ ԵՏՄ-ի չափանիշները՝ դժվար է ասել, սակայն այն, որ ԵՏՄ-ի ավելի խիստ չափանիշների ներդրումը Հայաստանում կարող է սպառնալ մեքենաների լիցքավորվող գազի թանկացմամբ, դա էլ իր հերթին մի շարք այլ ապրանքատեսակների և ծառայությունների, օրինակ՝ տրանսպորտի ուղեվարձի թանկացման հարց կարող է առաջ բերել, միանշանակ է:
Խնդիրն այն է, որ խիստ չափանիշները, բնականաբար, ենթադրում են որոշակի միջոցառումներ: Սա էլ իր հերթին ենթադրում է ծախսեր: Իսկ Հայաստանում, ինչպես գիտենք, հատկապես իշխանական և մերձիշխանական շրջանակների պատկանող բիզնեսներում նման ծախսերը չեն արվում սեփական գրպանից: Նման ծախսերն արվում են հասարակության հաշվին, և սա էլ կարող է դառնալ գազի գնի թանկացման պատճառ: Այսինքն՝ գազալցակայանների ոչ պատահական տերերը չեն հրաժարվի իրենց բարձր շահույթներից հանուն անվտանգ սպասարկման, հանուն քաղաքացիներին անվտանգ ծառայություն մատուցելու, և նրանք կստիպեն, որ քաղաքացիները վճարեն դրա համար: Իսկ սա անթույլատրելի է, քանի որ կհարվածի ոչ միայն քաղաքացիների գրպանին, այլ նաև տնտեսությանը:
Եվ ուրեմն, արդեն այսօրվանից խնդիրը պետք է լինի կառավարության ուշադրության կենտրոնում, և այսօրվանից պետք է ձեռնարկվեն անհրաժեշտ քայլեր, որպեսզի անվտանգության նոր և խիստ չափանիշների ներդրումը չբերի լիցքավորվող գազի գնի աճին: Ոլորտի շահութաբերությունը լիուլի հնարավորություն է տալիս անվտանգությունը ծածկել գազալցակայաններում թագավորող օլիգարխիայի եկամուտների հաշվին:
