Այսօր խորհրդարանում ՀՀ Ազգային ժողովի և ՌԴ Դաշնային ժողովի միջխորհրդարանական հանձնաժողովի համանախագահներ Հերմինե Նաղդալյանը և Նիկոլայ Ռիժկովը հանդես են եկել համատեղ մամուլի ասուլիսով և ամփոփել միջխորհրդարանական հանձնաժողովի նիստի արդյունքները, որը ներկայացնում ենք ստորև հարցուպատասխանով.
– Ինչո՞ւ կարող է Ռուսաստանը միջազգային չճանաչված սահմաններով՝ Ղրիմի հետ միասին, դառնալ Եվրասիական տնտեսական միության անդամ, իսկ Հայաստանին թույլ չի տրվում Լեռնային Ղարաբաղի հետ միասին անդամակցել միությանը: Ինչո՞ւ է այդպես, պատճառը ո՞րն է: Տարակուսանք կա նաև, որ Հայաստանն ու Ռուսաստանը ռազմաքաղաքական դաշինքի մեջ են, բայց Ռուսաստանը շարունակում է հարձակողական զենք վաճառել մեզ հետ փաստացի պատերազմական վիճակում գտնվող երկրին՝ Ադրբեջանին, և հենց այդ զենքերից կրակում են մեր բնակավայրերի վրա: Այս առումով ի՞նչ են մտածում Մոսկվայում, Դուք ի՞նչ կարծիք ունեք:
–Ես միանգամից կպատասխանեմ երկրորդ հարցին՝ չգիտեմ: Ես դրան պատասխանել եմ հունիս ամսին: Հունիսի սկզբին նմանատիպ հարց էին ուղղել Նիժնի Նովգորոդում: Ի՞նչ զենք, ո՞վ է մատակարարում և այլն. դա ինձ հասկանալի չէ: Որպես խորհրդարանի անդամ՝ ես նման տեղեկություն չունեմ, և խորհրդարանը նման որոշում չի կայացրել՝ կապված զենքի մատակարարման հետ:
Երկրորդ՝ Դուք համեմատում եք Ղրիմն ու Ղարաբաղը: Ես հասկանում եմ, որ Ղարաբաղը Հայաստանի ցավոտ հարցն է, և մենք նույնպես այդ մասին մտածում ենք: Մենք ուզում ենք, որ այդ բոլոր հանձնաժողովները Մինսկում, այնուամենայնիվ, լուծում գտնեն: Բայց Ղրիմի հարցում թույլ տվեք չհամաձայնել: Ղրիմը պատմականորեն ռուսական հող է: 1722թ.-ին այն մտել է Ռուսական կայսրության կազմի մեջ և միշտ եղել է նրա մաս: Մի՞թե մենք մեղավոր ենք, որ պարոն Խրուշչովը ոչ սթափ վիճակում այն փոխանցեց Ուկրաինային: Այո, այն փոխանցվել է Ուկրաինային 1954թ.-ին, ինչը անարդար էր, բայց հաշվի առնելով այն, որ կարգուկանոն կար, բոլորը համակերպվել էին, ընդունել: Բայց երբ տեղի ունեցավ ղրիմցիների կամքը, մենք նրանց չենք դրդել, Աստված սիրեք, նրանք իրենք են փողոց դուրս եկել, վերջիվերջո հանրաքվե են անցկացրել և իրենց կարծիքը հայտնել՝ մենք կմտնենք Ռուսաստանի կազմ: Ի՞նչ էր մնում մեզ անել՝ ասել, որ մենք ձեզ չե՞նք վերցնի: Դա հիմարություն կլիներ: Նրանք ցանկանում էին միավորվել իրենց պատմական հայրենիքին, իսկ մենք ասեինք՝ ո՞չ, մենք չե՞նք ցանկանում դա անել: Այդ պատճառով մենք շատ ճիշտ ենք արել: Շատ բաներ են խոսում, բայց թող իրենք իրենց նայեն: Ես կարող եմ բազմաթիվ օրինակներ բերել, երբ նրանք ճիշտ բան չէին անում, բայց բոլորը լռում էին:
Դուք ասում եք՝ Լեռնային Ղարաբաղ, այո, դա ցավոտ հարց է:Վերցրեք Մերձդնեստրը, 20 տարի չճանաչված հանրապետություն է: Վերցրեք Կոսովոն, ես այն շատ լավ գիտեմ, որովհետև երբ խորհրդարանում պատգամավոր էի, ինձ նշանակեցին Հարավսլավիայի հարցով պատասխանատու, ռմբակոծման ժամանակ ես այնտեղ բազմիցս եմ եղել: Պարզ էր, որ Կոսովոյին չի կարելի ինքնուրույնություն տալ, որովհետև դա պատմականորեն սերբական հող է: Բայց, այնուամենայնիվ, ԱՄՆ-ը և 40 այլ երկրներ ճանաչեցին: Եթե ԱՄՆ-ը հզոր պետություն է, ապա դա չի նշանակում, որ նա կարող է ապօրինություններ գործել: Դա շատ վտանգավոր է: Քանի դեռ կար Խորհրդային միությունը, աշխարհում կար երկու կենտրոն: Նրանք հայտնվեցին Վիետնամում՝ մենք նրանց «օգնեցինք», մենք հայտնվեցինք Աֆղանստանում՝ նրանք մեզ «օգնեցին»: Պետք է պահել հավասարակշռությունը: Հիմա տեսնո՞ւմ եք՝ ինչ է կատարվում.այսօր՝ Կոսովոն, հետո Հարավսլավիան քանդեցին, հետո Իրաքը ավերեցին, որպեսզի այնտեղ զենք գտնեն: Բայց որտե՞ղ նրանք զենք գտան: Մինչ օրս չեն գտել, բայց նախագահին կախեցին:
–Ես էլ եմ հենց այդ մասին ասում. ինչո՞ւ Ղրիմին կարելի էր մտնել Ռուսաստանի կազմի մեջ, իսկ Ղարաբաղին չի կարելի Հայաստանի կազմի մեջ մտնել:
– Առաջին հերթին պետք է որոշել Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցը. եթե այն լինի Հայաստանի տարածք, ապա ոչ մի հարց չկա: Բայց այսօր այդ հարցը օդից կախված է, օրինակ՝ Մերձդնեստրը չի կարող մտնել, որովհետև դուք կարգը գիտեք. եթե չեն որոշվել տարածքային կամ սահմանային հարցեր, ապա միություն չի լինի: Ուստի երբ որոշվի Ղարաբաղի կարգավիճակը, մենք մեծ հաճույքով այն կդիտենք որպես Հայաստանի տարածք: Իսկ թե ինչպես կորոշվի այդ հարցը՝ ժամանակը ցույց կտա:
