1958թ. հնագետ Ռոբերտ Դայսոնը պեղումներ էր կատարում Իրանի Հասանլու միջնաբերդում, որը պատկանում է հնագույն Ման պետությանը: Այնտեղ գիտնականը հայտնաբերել էր գեղեցիկ ոսկե գավաթ, որն այն ժամանակ ֆուրոր էր առաջացրել միջազգային գիտական մամուլում: Սակայն ժամանակի հետ թե գտածոի, թե միջնաբերդի մասին մոռացել էին:
Մեր օրերում Բոստոնի համալսարանի նախկին ուսանող Մայքլ Դանթին վերանայել էր պեղումների մասին տվյալներն ու ձգտել վերականգնել այն հանգամանքները, որոնց ժամանակ թանկարժեք իրը հայտնվել է ամրոցի ավերակներում:
Այսօր Հասանլուն ներկայանում է մեծ գրունտե հողի տեսքով, որն ունի 25 մետր բարձրություն ու վեր է խոյանում Իրանի հյուսիսարևմտյան Սոլդուզ հովտում:
«Կարծում եմ՝ դա եղել է էլիտար բնակավայր: Գավաթի մոտ եղել է 3 կմախք, ընդ որում՝ դրանցից մեկը գրեթե մատի ծայրով հպվել է գավաթին: Սաղավարտները, կարճ թրերը, որ հայտնաբերվել են նրանց հարևանությամբ, ցույց են տալիս, որ դրանք եղել են ոչ թե Հասանլուի բնակիչներ, այլ նվաճողներ»,- ասում է Դանթին:
Ենթադրաբար, մարտիկները թալանել են գանձարանն ու փորձել հեռանալ, սակայն շենքը արդեն քանդվելիս է եղել ու փլվել է գողերի վրա, ինչի հետևանքով թե գողերը, թե թանկարժեք իրը մնացել են փլատակների տակ՝ ասվում է Antiquity ամսագրում:
