Անդրադառնալով աշնանային նորակոչիկների ֆիզիկական և հոգեբանական պատրաստվածությանը, «Զինվոր» համակարգող խորհրդի նախագահ Մարգարիտա Խաչատրյանը նշեց, որ 16 տարի շարունակ համագործակցում է ՊՆ-ի հետ և չի եղել մի դիմում-բողոք, որ հասցեագրված լինի համակարգող խորհրդին և լիարժեք բավարարում չստանա:
Մարգարիտա Խաչատրյանը ընդգրկված է նաև 2012 թ. գարնանային զորակոչի անցկացման գործընթացի թափանցիկության և զորակոչի ընթացքում օրինականության ապահովման, քաղաքացիների դիմումներում ու բողոքներում բարձրացված հարցերի արագ լուծման նպատակով ստեղծված հանձնաժողովում: Հանձնաժողովում զորակոչիկը ներկայացնում է գանգատները, կրկնակի փորձաքննություն են իրականացնում, բավարարում ծնողների պահանջը: Ստացել են դիմումներ, զորակոչման պահին ծնողը նոր է հայտնաբերել հիվանդությունը զորակոչի բժշկական հանձնաժողովի միջոցով, և իր համար էլ սա նորություն էր:
«Մեզ հիվանդ զինվորներ պետք չեն բանակում»,- ասաց Մարգարիտա Խաչատրյանը` հավելելով սակայն, որ կան հիվանդություններ, որոնց առկայության դեպքում զինվորը կարող է զորակոչվել, քանի որ դրանք հաղթահարելի են, բայց ծնողները կարծում են, որ իրենց երեխան չպետք է զորակոչվի։ Բացատրական աշխատանք տանելուց, ինչպես նաև բժշկական հետազոտություններից հետո գալիս են այն եզրակցության, որի զինվորը պիտանի է ծառայության:
ԵՊԲՀ բժշկական հոգեբանության ամբիոնի վարիչ, պաշտպանության նախարարին առընթեր հասարակական խորհրդի անդամ Խաչատուր Գասպարյանը ներկայացրեց բողոքարկման հանձնաժողով ներկայացրած դիմումների քանակը, ըստ որի` դիմել են 75 քաղաքացիներ, և հիմնականում հարցերը նորակոչիկներին են վերաբերել: Սակայն երկու դիմում էլ ներկայացրել են արդեն ծառայության մեջ գտնվող զինվորների ծնողները: Երեկվա դրությամբ, 75-ից 68-70 դիմում վերանայվել է, յուրաքանչյուր դիմում առանձին քննության է առնվել, և միջնորդություններ են ներկայացվել համապատասխան հանձնաժողովներին, որպեսզի կա՛մ վերանայեն, կա՛մ եթե կան հակասական տվյալներ, մեկ անգամ ևս մասնագիտական գնահատման համար ուղարկեն կրկնակի փորձաքննության` պարզելու՝ արդյո՞ք այդ զինվորը պիտանի է ծառայության համար:
Խ. Գասպարյանը, կարևորելով խորհրդի գործունեությունը, նշեց, որ առաջին կարևոր միսիան այն է, որ ժողովրդի մոտ վերանում է անարդարության զգացումը:
Խաչատուր Գասպարյանը նաև հավելեց, որ կան նաև այնպիսի դեպքեր, որ ծառայությունից խուսափելու համար են արվում: Խորհրդի անդամների կողմից բարյացակամ մթնոլորտ է ստեղծվել, և մեծամասամբ հանձնաժողովի սենյակից հեռանում են բավարարված, հստակ պատասխաններով, մանրամասն բացատրություններով:
Նրա խոսքերով` ունենք զորակոչիկների պակաս, տեղի են ունենում փոփոխություններ, որոնք մարդկանց մոտ հարցեր են առաջացնում, թե ինչու նախանցյալ տարի ազատել են բանակից, հիմա ոչ: Նախկինում թափանցիկությունը պակասում էր, բացի այդ, մարդիկ իրենց սեփական իրավունքներին սկսել են տեր կանգնել:
Մարգարիտա Խաչատյանը վստահեցրեց, որ 70-ից ավելի դիմումները հիմնականում մաշկային հիվանդություններ ունեցողների կողմից են , որոնք նախորդ տարիներին ունեցել են տարկետում, եթե փորձաքննության արդյունքում պարզվել է, որ բուժում են ստացել, նրանք կարող են ծառայել բանակում, և ծնողների հետ տանում են բացատրական աշխատանքներ, որ իրենց որդին պիտանի է ծառայության:
Խ. Գասպարյանի խոսքով, առաջին անգամ դիմում են, պարզվում է՝ նրանց անհրաժեշտ է բուժում վեց ամսով, սակայն վեց ամիս հետո վերադառնում են չբուժված, ինչը բանախոսը երկու խնդրով է պատճառաբանում.առաջին` նորից ուզում են հետաձգել ծառայությունը, մյուսը`մեր առողջությանբ զբաղվելու մշակույթ չկա: «Ավելի կարևոր մի բան կա, որ հայ ընտանիքում, իմանալով, որ իրենց տղային անհրաժեշտ է բուժում, ոչինչ չեն անում: Մենք չունենք բժշկի դիմելու կուլտուրա»,- սա հոգեբանի զարմանքն է հարուցել:
Նա նաև հավելեց, որ ցանկացած նորակոչիկ հետազոտման փուլն անցնում է անվճար`պետպատվերի շրջանակներում` սկսած վիրահատությունից, վերջացրած մյուս հիվանդությունների բուժումը:
Մարգարիտա Խաչատրյանի խոսքով`իրականում ոչ թե ավելացել են դիմումները, այլ պարզապես հոդվածի փոփոխություն է տեղի ունեցել 378 հոդվածն է փոփոխվել, մաշկային հիվանդությունները, երբ գտնվել են տարկետման մեջ երեք-հինգ տարի, հիմա կրկնակի փորձաքննություն է իրականացվում` որոշելու զորակոչիկի պիտանելիության խնդիրը: Կրկնակի փորձաքննությունը չի բավարարում ծնողին, նա դիմում է հասարակական խորհուրդ: Իսկ ինչու են ավելացել մաշկային հիվանդությունները. Մարգարիտա Խաչատարյանը նկատեց, որ մաշկային հիվանդությունները գլուխ են բարձրացնում գարնանը և աշնանը` խոնավ եղանականերին:
Խաչատուր Գասպարյանը դիմեց ԶԼՄ-ներին` ասելով, թե հասկանալի է, որ լրատվամիջոցները սենսացիոն հոդվածներ են ուզում ներկայացնել, ուրիշի տրավման մեկնաբանելուց հաճույք ենք ստանում: «Այսօր բանակը կարիք ունի, որ մենք բարձրացնենք բանակի իմիջը»,- ասաց նա` հավելելով, որ մենք չենք էլ պատկերացնի թե ինչքան դրական փոփոխություններ կան բանակում:
