«Ես շատ հպարտ եմ` առաջին հայ հրատարակիչ Հակոբ Մեղապարտի անվան մեդալ ստանալով, դա ինձ խիզախություն է հաղորդում: Բայց չպետք է մոռանալ, որ դեռ շատ անելիքներ ունենք Ցեղասպանության ճանաչման ճանապարհին»,- այսօր լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց թուրք հրատարակիչ Ռագըպ Զարաքոլուն:
Հայտնի թուրք հրատարակիչը Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանն ուղղված իր գործունեությունը սկսել է 1990-ականներին: Այդ ժամանակ Զարաքոլուի կինը զբաղվում էր Թուրքիայում քրդերի իրավունքների պաշտպանության հարցով: 1991թ.-ին Թուրքիայում քրդական լեզվի դեմ օրենքը հանվեց նաև նրա ջանքերի շնորհիվ, թեև արդյունքում տիկին Զարաքոլուն 1994թ. ազատազրկման դատապարտվեց: Քրդական հարցին զուգահեռ` Զարաքոլու ամուսինները սկսեցին զբաղվել նաև Թուրքիայում հայերի իրավունքների պաշտպանության հարցով:
«Հայոց ցեղասպանության մասին առաջին անգամ լսել եմ մորիցս, երբ դեռ երեխա էի: 1990-ականներին սկսեցի զբաղվել Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանն ուղղված հարցով` Բոսնիայի ցեղասպանությունից հետո: Սակայն ես մարդու իրավունքների պաշտպան եմ: Պարզապես Թուրքիայում մարդու իրավունքները ամենից շատ ոտնահարվում են Հայոց ցեղասպանության հարցում, այդ պատճառով որպես իրավապաշտպան չէի կարող շրջանցել այդ հարցը: 1915թ.-ի դեպքերը համապատասխանում են միջազգային փաստաթղթերում ցեղասպանության սահմանմանը, սակայն Թուրքիայում կա խոսքի ազատության խնդիր, ուստի կնոջս 1993թ. թարգմանած գիրքը` Հայոց ցեղասպանության մասին, արգելվեց և գրաքաննությունը հաղթահարվեց 1994թ.-ին»,- պատմում է Ռազըպ Զարաքոլուն:
Այդ ժամանակից ի վեր Զարաքոլուն թուրքերեն է թարգմանել հայ և եվրոպացի գրողների բազում գրքեր` Հայոց ցեղասպանության մասին: Այժմ աշխատում է հայ-թուրքական հարաբերությունների մասին փաստագրական գրքի վրա: Թուրք իրավապաշտպանը կարևորում է երկու ժողովուրդների մինջև երկխոսությունը ոչ թե առաջին դեմքերի մակարդակով, այլ ժողովուրդների ոչ պաշտոնական հարաբերությունների առումով:
Զարաքոլուն համոզված է, որ Հայոց ցեղասպանության ընդունումը Թուրքիային ոչ թե կթուլացնի, այլ կհզորացնի: «Ցեղասպանությունն ընդունելու համար Թուրքիան ունի երեք բարդույթ` գաղափարախոսական, հոգեբանական և փոխհատուցման հեռանկարը: Ինչպես Մարտին Լյութեր Քինգը, ես էլ ունեմ երազանք. երազում եմ, որ մի օր Թուրքիան կընդունի Հայոց ցեղասպանությունը»,- հույս է հայտնում Զարաքոլուն:
