Ռուսական Regnum լրատվական գոծակալության փոխանցմամբ՝ Թուրքիայում կոչ է արվում վերանայել 1936 թվականին կնքված Մոնտրեի կոնվենցիան, որը կանոնակարգում է սևծովյան Բոսֆոր ու Դարդանել նեղուցներով նավարկությունը:
Շրջակա միջավայրի հարցերով խորհրդարանական հանձնաժողովի ղեկավար Էրոլ Քայան հայտարարել է, որ նեղուցներով անցնող խոշոր լցանավերը վիթխարի պոտենցիալ վտանգ են ներկայացնում բնապահպանությանը.
«Դրա համար էլ անհրաժեշտ է շուտափույթ վերանայել հնացած համաձայնագրերը, որոնք առնչվում են Բոսֆոր ու Դարդանել նեղուցներով նավարկության կանոնակարգմանը: Երբ 1936 թվականին Մոնտրեում ստորագրվեց նեղուցների ռեժիմի մասին կոնվենցիան, որով Բոսֆորի նեղուցը հայտարարվեց միջազգային ջրուղի, ոչ ոք չէր կանխատեսել, որ նավթով լեցուն վիթխարի լցանավերը պետք է անցնեն այդ նեղուցներով:
Այդ հսկա նավերը սպառնում են Ստամբուլի պատմական ու բնական հարստությանը, որը համարվում է համամարդկային արժեք: Նեղուցներով լցանավերի անցման համար ստացված վճարները բավական չեն պոտենցիալ վնասները փոխհատուցելու համար: Ստամբուլը մեծ վտանգի տակ է: Պետք է վերանայել Մոնտրեի կոնվենցիան:
Սուեզի ջրանցքով նավի անցման համար վճարվում է շատ ավելի մեծ գումար, քան Բոսֆորի նեղուցի պարագայում է: Սակայն մենք չենք խոսում միայն փողի մասին: Անհրաժեշտ է դիտարկել ապահովագրական պայմանները»:
2011 թվականին սևծովյան նեղուցներով անցել է 95,000 նավ, որոնցից 18,000-ը կրել է վտանգավոր նյութ:
Հիշեցնենք, որ վերջին 50 տարիների ընթացքում միջազգային ջրերի կարգավիճակ ունեցող սևծովյան նեղուցների գոտում տեղի է ունեցել համարյա 500 արտակարգ պատահար, որոնցից 40-ը՝ լուրջ: Վթարների ու ծով թափված նավթի բռնկման պարագայում նույնիսկ նեղուցների նավարկության կարճաժամկետ դադարեցումն առաջ է բերում վիթխարի տնտեսական կորուստներ տարածաշրջանի բոլոր երկրների համար։
Սևծովյան նեղուցները Սև ծովից դեպի համաշխարհային օվկիանոս միակ դարպասն են Ուկրաինայի, Բուլղարիայի, Ռումինիայի և Վրաստանի համար, ինչպես նաև կարևորագույն տրանսպորտային երթուղի Ռուսաստանի ու Թուրքիայի համար:
Ստամբուլի մեջտեղով անցնող Բոսֆորի նեղուցը 12 կտրուկ շրջադարձ ունի։ Դա նշանակում է, որ այն նավարկության համար աշխարհի ամենավտանգավոր վայրերից մեկն է: Որոշ շրջադարձերում նավերը տեսանելի չեն: Նեղուցում կա 4 հոսանք և բազմաթիվ ջրապտույտներ: Դրան պետք է հավելել քամիները, հատկապես հարավային քամին:
Ի դեպ, թուրքական կողմի համար չափազանց ձեռնտու է սահմանափակումներ մտցնել նեղուցներով նավթով լի լցանավերի անցման հարցում և այդ լցանավերի նավթն ուղղել իր տարածքով անցնող նավթամուղներ: Նավթի տարանցումից ստացված եկամուտն անհնար է համեմատել նեղուցներով նավերի անցման համար վճարվող գումարի հետ:
