2026 թվականի հուլիսի 8-ին Եվրոպական միությունը Երևանում կայացած պաշտոնական հանձնման արարողության ընթացքում Հայաստանին փոխանցեց երկու ականազերծման մեքենաներից առաջինը։ Հանձնումը նշանակալի քայլ է՝ ուղղված Հայաստանի կարողությունների ամրապնդմանը՝ հակամարտությունից տուժած տարածքներն ականներից և պատերազմի մնացորդային պայթուցիկ նյութերից մաքրելու գործում։ Ականազերծման մեքենան Եվրոպական հանձնաժողովի Արտաքին քաղաքականության գործիքների ծառայության կողմից տրամադրվել է Հայաստանի մարդասիրական ականազերծման ազգային քաղաքացիական օպերատոր հանդիսացող Մարդասիրական ականազերծման և փորձագիտական կենտրոնին։
Տրամադրված աջակցությունը Եվրոպական միության՝ Հայաստանի դիմակայունության ամրապնդմանն ուղղված ավելի լայն աջակցության շրջանակում իրականացվող նախաձեռնությունների մաս է։ Մասնավորապես, սահմանամերձ համայնքներում ականներն ու պատերազմի մնացորդային պայթուցիկ նյութերը շարունակում են մնալ լուրջ հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական մարտահրավեր՝ վտանգելով քաղաքացիական անձանց կյանքը և սահմանափակելով հողերի գյուղատնտեսական օգտագործման հնարավորությունները։
Այս ոլորտում ԵՄ շարունակական աջակցության շրջանակում 2026 թվականի աշնանը նախատեսվում է տրամադրել ևս մեկ ականազերծման մեքենա, ինչպես նաև երկու մասնագիտացված շտապօգնության մեքենա՝ Հայաստանի անվտանգ մարդասիրական ականազերծման կարողություններն ավելի ամրապնդելու և ընդլայնելու նպատակով։ Բացի այս նոր միջոցներից, Եվրոպական միությունը կտրամադրի նաև վերապատրաստումներ, տեխնիկական փորձագիտական աջակցություն և կնպաստի մարդասիրական ականազերծման աշխատանքների գործառնական ծախսերի ֆինանսավորմանը։
«Այս ժամանակակից տեխնիկան հնարավորություն կտա առավել անվտանգ, արդյունավետ և արագ իրականացնել ականազերծման աշխատանքները՝ նվազեցնելով մասնագետների համար առկա ռիսկերը։ Ականազերծման այս մեքենաները կարևոր նշանակություն կունենան նաև Հայաստանի Հանրապետության և Ադրբեջանի Հանրապետության պետական սահմանի սահմանազատման աշխատանքների համար»,-նշել է փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը:
«Ականազերծման մեքենայի շահագործումը ոչ միայն կնվազեցնի ռիսկերը, այլև կնպաստի սոցիալ-տնտեսական զարգացմանը»,– նշել է Մարդասիրական ականազերծման և փորձագիտական կենտրոնի տնօրեն Էդուարդ Պետրոսյանը:
Այսօր ներկայացված մեքենան ակնկալվում է, որ զգալիորեն կբարձրացնի ականազերծման գործողությունների որակն ու արագությունը։ Գործնականում դա նշանակում է ականազերծման աշխատանքներում ներգրավված անձնակազմի առավել արդյունավետ պաշտպանություն, քաղաքացիական օգտագործման համար հողերի ավելի արագ վերադարձ և ընդհանուր առմամբ մարդասիրական ականազերծման գործողությունների արդյունավետության բարձրացում։
«Այս մեքենայի շնորհիվ Հայաստանը կկարողանա առավել արագ մաքրել սահմանամերձ տարածքները՝ հնարավորություն տալով ֆերմերներին վերադառնալ իրենց հողատարածքներ, ընտանիքներին՝ ապրել առանց վախի, իսկ հակամարտությունից երկար ժամանակ տուժած համայնքներին՝ կրկին վայելել առօրյա կյանքի բնականոն ընթացքը», – ասել է Եվրոպական հանձնաժողովի Արտաքին քաղաքականության գործիքների ծառայության ղեկավար Փիթեր Մ. Վագները։
«Հայաստանի իշխանությունների և Եվրոպական միության այս համատեղ ջանքերը կնպաստեն նրան, որ հայ ժողովուրդը զգա խաղաղության առավելությունները, հատկապես սահմանամերձ տարածքներում, որտեղ ականային աղտոտվածությունը լուրջ մարտահրավեր է եղել համայնքների համար», – նշել է Հարավային Կովկասի և Վրաստանի ճգնաժամի հարցերով ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Մագդալենա Գրոնոն։
«Այս ականազերծման մեքենայի տրամադրումը ևս մեկ կոնկրետ վկայություն է Հայաստանի դիմակայունության ամրապնդմանն ուղղված ԵՄ աջակցության մասին։ Ամրապնդելով Հայաստանի ականազերծման կարողությունները՝ մենք նպաստում ենք մարդկանց անվտանգությանը և սահմանամերձ տարածքներում կյանքի բնականոնացմանը», – ասել է Հայաստանում ԵՄ դեսպան Վասիլիս Մարագոսը։
