Թրամփի վարչակազմն այս շաբաթ Թուրքիայի հետ նոր բանակցություններ է սկսել՝ կենտրոնանալով երկկողմ և տարածաշրջանային հարցերի վրա՝ ներառյալ Հարավային Կովկասում խաղաղությունը: Այդ մասին հայտնում է Վաշինգտոնում «Թուրան» գործակալության թղթակիցը: Պաշտոնն ստանձնելու հաջորդ օրը Միացյալ Նահանգների պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն հեռախոսազրույց է ունեցել Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանի հետ:
Մարկո Ռուբիոն հայտարարել է, որ Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարին ցավակցություն է հայտնել Բոլու նահանգում հյուրանոցի հրդեհի հետևանքով մարդկային զոհերի կապակցությամբ: Հեռախոսազրույցի մասին պետադեպարտամենտնի հաղորդագրության ամենաէական շեշտադրումը, թերևս, այն է, որ կողմերը տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի և Թուրքիայի շահերը գնահատել են «ընդհանուր»:
Այդ համատեքստում, ինչպես ասված է պետդեպարտամենտի հաղորդագրության տեքստում, պետքարտուղարը և արտաքին գործերի նախարարը քննարկել են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև արժանապատիվ և կայուն խաղաղության կարևորությունը: Այդ մասին լրագրողների հետ հանդիպմանն ասել է պետական դեպարտամենտի խոսնակ Թեմի Բրյուսը, սակայն Ռուբիո-Ֆիդան հեռախոսազրույցի մանրամասնությունները նա չի մեկնաբանել:
«Թուրանի» վաշինգտոնյան թղթակիցը, սակայն, հայտնում է, որ Ռուբիո-Ֆիդան հեռախոսազրույցից հետո Միացյալ Նահանգներում Թուրքիայի դեսպան Սեդաթ Օնալը հանդիպել է Բայդենի վարչակազմի Կովկասյան բանակցությունների հարցով խորհրդական Լուի Բոնոյի հետ, ով պետական դեպարտամենտում պաշտոնեական առաջխաղացում է ունեցել և նշանակվել պետդեպարտամենտի Եվրոպայի և Եվրասիայի հարցերով Բյուրոյի ղեկավար:
Լուի Բոնոն ֆորմալ առումով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկյան համանախագահ է: Նոր՝ պետդեպարտամենտի Եվրոպայի և Եվրասիայի հարցերով Բյուրոյի ղեկավարի պաշտոնում նա պահպանո՞ւմ է իր կարգավիճակը՝ Բաքվի «Թուրան» գործակալությունը շատ հասկանալի պատճառներով այդ խնդրին չի անդրադարձել:
Այդուհանդերձ, Ռուբիո-Ֆիդան հեռախոսազրույցից հետո Միացյալ Նահանգներում Թուրքիայի դեսպանի և Լուի Բոնոյի հանդիպումը հուշում է, որ վերջինս շարունակում է մնալ Կովկասի հարցերով ԱՄՆ հիմնական բանակցողը՝ անկախ զբաղեցրած պաշտոնից: Իսկ դա, կարելի է չափավոր լավատեսությամբ ասել, վկայում է, որ հայ-ադրբեջանական կարգավորման գործընթացում Վաշինգտոնը պահպանում է մոտեցումների հաջորդայնությունը:
Սա շատ կարևոր է, եթե նկատի ունենանք, որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Դավոսում պնդել է, որ հայ-ադրբեջանական «Խաղաղության պայմանագիրն» անցած տարում չի կնքվել Բայդենի վարչակազմի «միակողմանի դիրքորոշման պատճառով»: Ավելի պարզորոշ արտահայտվել է Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Բայրամովը՝ ԱՄՆ դեմոկրատական վարչակազմին վերագրելով «հակադրբեջանական կեցվածք»:
Հայ-ադրբեջանական բանակցային գործընթացի հարցում անցած չորս տարիների «տեխնիկական մոդերատորը» եղել է Լուի Բոնոն: Նա մի քանի հանդիպումներ է ունեցել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ: Դոնալդ Թրամփի պաշտոնամուտին ընդառաջ մամուլի ասուլիսում Ալիևը հպարտացել է, որ կարողացել է չեզոքացնել հայ-ադրբեջանական կարգավորմանը Միացյալ Նահանգների միջնորդությունը:
Որոշակի առումով, ինչ խոսք, Ալիևի այդ հայտարարության հասցեատերը Մոսկվան է: Նա ևս մեկ անգամ Ռուսաստանին հավաստիացրել է, որ Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացին Վաշինգտոնի մասնակցությունը «չեզոքացրել է»՝ մերժելով, մանավանդ, եռակողմ բանակցությունների առաջարկը: Ռուբիո-Ֆիդան հեռախոսազրույցից հետո ԱՄՆ-ում Թուրքիայի դեսպանի և դե յուրե ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահի հանդիպումը հստակ ազդակ է, որ Վաշինգտոնն Անկարայի հետ տարածաշրջանային լայն համագործակցության անհրաժեշտ պայմաններից մեկն է համարում Հարավային Կովկասում խաղաղության հաստատումը:
Այդ հարցում կարելի է վստահաբար ասել, ԱՄՆ դեմոկրատական վարչակազմը Թուրքիայի հետ նույնպես գործնական կոմունիկացիա ունեցել է: Բայց Ալիևը Բայդենի նախաձեռնությունների քննարկումը հետաձգելու «հիմնավորում» ուներ, նա պնդում էր, որ Վաշինգտոնը մարդու իրավունքների և ազատությունների հարցում Ադրբեջանի ներքին գործերին միջամտելու իրավունք չունի: Հանրապետական վարչակազմի հետ հարաբերություններում նա այդ «կռվանը» չի կարող գործի դնել:
Թրամփը, ինչպես նրան բնութագրում են բոլորը, գործարար աշխարհից է և ամեն ինչ գնահատում է օգտակարության տեսակետից: Այս տեսակետից Լուի Բոնոյի պաշտոնեական առաջխաղազումը վկայում է, որ Հարավային Կովկասում ԱՄՆ արտաքին քաղաքականությունը սկզբունքորեն մնում է հաջորդայնության գծի վրա: Թրամփի վարչակազմն սկսել է Թուրքիայի հետ քննարկումների բացահայտումից: Կարելի է համարել, որ Թուրքիայի համար դա ձեռքբերում է: Մյուս կողմից, սակայն, Անկարայի վրա դրվում է բավական մեծ պատասխանատվություն՝ կառավարել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին այնպես, որպեսզի Հարավային Կովկասում ԱՄՆ աշխարհաքաղաքական շահը չտուժի: Որքանո՞վ հետևողական կլինի Թրամփի վարչակազմը:
