«Տնտեսական ազատության ինդեքսը հաշվարկվում է The Heritage Foundation հիմնադրամի կողմից և արտահայտում է որոշակի ուղղություններով տնտեսության մեջ ազատականության մակարդակը, այսինքն`որքանով է պետությունը որոշակի կարգավորումներով սահմանափակում այդ ոլորտները. որքան քիչ են սահմանափակումները, այդքան տնտեսական ազատության ինդեքսը ավելի բարձր է»,- այս մասին «Առաջին լրատվականի» հետ զրույցում նշեց Տնտեսական զարգացման քաղաքականության վարչության պետ Արտակ Բաղդասարյանը:
Ինդեքսը պարունակում է 10 բաղադրիչներ, որոնք գնահատում են ազատությունը բիզնեսում, առևտրում, ֆիսկալ միջավայրում, դրամավարկային ուղղությամբ, ներդրումային առումով, ֆինանսական հարաբերություններում, աշխատուժի առնչությամբ, գնահատում են պետական ծախսերի արդյունավետությունը, սեփականության իրավունքները, ինչպես նաև կոռուպցիան: Սրանք այն բաղկացուցիչներն են, որոնք ընկած են ինդեքսի հաշվարկման հիմքում: Այս ուղղություններով տեղեկատվությունը հավաքագրվում է տարբեր աղբյուրներից, որոնց ցանկին ծանոթանալիս կարելի է պատկերացում կազմել, որ դրանք անկախ են և համակողմանի: Ըստ տարբեր բաղադրիչների՝ աղբյուրների առաջնահերթությունները տարբերվում են: Այդ ցանկում են Համաշխարհային բանկը, Արժույթի միջազգային հիմնադրամը, ինչպես նաև երկրից ստացված վիճակագրական տվյալները:
Ինչպես գիտենք, ըստ 2011 թվականի տվյալների՝ ՀՀ-ն գրավեց 36-րդ տեղը մոտ 180 երկրների մեջ: Ո՞ր ուղղություններն են ապահովել այդ աճը: Հիմնականում դրանք են`առևտրի ազատությունը, որն արտահայտում է սակագնային և ոչ սակագնային կարգավորման դաշտը, դրամավարկային ազատությունը և աշխատուժի ազատությունը: Այս երեք ուղղությունների շնորհիվ է, որ ՀՀ-ն երկու դիրքով առաջ անցավ անցյալ տարվա համեմատ:
Երբ մենք խոսում ենք դիրքի մասին, դա անպայման կապված է մյուս երկրների տեղաշարժով, դրա համար մենք նշում ենք նաև միավորը, Հայաստանի դեպքում մենք ունեցանք նաև միավորի աճ, այսինքն` դա կախված չէր մյուս երկրների տեղաշարժից:
Եթե համեմատելու լինենք տարածաշրջանի երկրների հետ, Ադրբեջանը զբաղեցնում է 92-րդ տեղը, Վրաստանը` 29-րդ տեղը, սակայն միավորով շատ փոքր է տարբերությունը` 0.7: Թուրքիան 67-րդ տեղում է, Իրանը` 171-րդ:
