«Միայն խաղաղությունն է, որ կարող է երաշխավորել Հայաստանի անվտնգությունը», մամուլի ասուլիսում հայտարարել է Նիկոլ Փաշինյանը, խոսելով իր իշխանության պատկերացումների մասին: Պետք է նկատել, որ անվտանգության երաշխավորության տարօրինակ պատկերացում է: Խոսքը բնականաբար խաղաղության կարեւորության մասին չէ: Խաղաղությունը կարեւոր է, գերկկարեւոր եւ այդտեղ չի կարող լինել թերեւս երկրորդ կարծիք ու քննարկում: Եվ հարցը նույնիսկ այն էլ չէ, թե ինչ բովանդակություն պետք է ունենա այդ խաղաղությունը, ինչ կառուցվածք, ինչ այսպես ասած ճարտարապետություն՝ բառի պատկերավոր իմաստով:
Թեեւ, սա արդեն հենց քննարկելու կարեւոր հարց է: Բայց, այդուամենայնիվ, բուն խնդիրն այն է, որ Հայաստանի անվտանգության երաշխավոր չի կարող լինել մի բան՝ սուբյեկտ, թե երեւույթ, որը կախված չէ Հայաստանից: Խաղաղությունը կախված չէ միայն Հայաստանից: Կովկասի խաղաղությունը կախված է բազմաթիվ ռեգիոնալ, աշխարհաքաղաքական գործոններից, ուժային կենտրոններից, նրանց միջեւ հարաբերություններից, այս պահին՝ նաեւ ընթացող համաշխարհային պատերազմից:
Խաղաղությունը Հայաստանից կախված լինելու համար պետք է երկու տարբերակ՝ կամ Հայաստանն այն մակարդակի տերություն է, որ ի վիճակի է բացարձակապես իր ուժով որոշել ռեգիոնալ անվտանգության ռեժիմը, կամ Հայաստանը ստիպված է իր հաշվին սնուցել այդ խաղաղությունը՝ անընդհատ, քամվելով: Եվ ըստ էության, ներկայումս իրավիճակը հենց երկրորդ տարբերակի ռեժիմում է: Ու դա է ներկայիս գլխավոր խնդիրը, որ խաղաղության գինը դառնում է կամ կարող է դառնալ Հայաստանի՝ որպես պետության, դեկորատիվությունը: Իսկ դա արդեն բացարձակապես խաղաղություն չէ, դա ավելի շուտ նման է էֆթանաազիայի:
Անվտանգության երաշխավորությունը պետք է ձեւավորվի պետական ներուժի միջոցով, այդ ներուժը ոչ թե քայլ առ քայլ «էտելու» գնով, այլ ավելացնելու, բազմապատկելու: Անվտանգության երաշխավորությունը կազմվում է տվյալ պետության ռազմական, դիվանագիտական, տնտեսական կարողությունների, ինստիտուցիոնալ բազմազանության, քաղաքական հակակշիռների համակարգի եւ իհարկե ՝ վերնախավերի ռազմավարական ու լայն մտածողության համադրությամբ: Եվ անվտանգության կենսունակ համակարգն է, որ երաշխավորում է խաղաղության հնարավորինս բարձր աստիճան:
Նիկոլ Փաշինյանը թերեւս չի կարող չպատկերացնել պատճառահետեւանքային այդ հակառակ կապը: Հնարավոր է, որ նա պարզապես ներկայիս ռեսուրսային այդ հավաքական սղության պայմաններում փորձում է շարադրել այլ հաջորդականություն, ժամանակ ու տարածություն շահելու համար: Բայց, այդ դեպքում հարց է առաջանում, թե որքանո՞վ է Հայաստանն արդյունավետ օգտագործում այդ «շահած» ժամանակն ու տարածությունը: Այստեղ կան մեծ հարցեր ու կասկածներ: Իսկ, եթե Փաշինյանն այդուհանդերձ ամուր համոզումով է ներկայացնում անվտանգություն-խաղաղությունը՝ իր վերը նշած հաջորդականությունը, ապա այստեղ կան արդեն թերեւս ոչ թե հարցեր, այլ խնդիր՝ մեծ խնդիր:
