Wednesday, 24 04 2024
Հայոց Ցեղասպանությունը պարզապես անցյալի ողբերգություն չէ, այն շարունակական իրականություն է. ԵԽ գերմանացի պատգամավոր
Այսօր մենք պետք է անենք ավելին, քան պարզապես անցյալի կոտորածները սգալն է․ Նուբար Աֆեյանը դիմել է համաշխարհային հանրությանը
Անպատժելիությունն անխուսափելիորեն ծնում է նոր ոճրագործություններ. ՀՀ ՄԻՊ- ի ուղերձը Հայոց ցեղասպանության տարելիցի կապակցությամբ
ՀՀ բարձրագույն ղեկավարությունը հարգանքի տուրք մատուցեց Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին
10:10
Եգիպտոսը ողջունել է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանազատման վերաբերյալ համաձայնությունը
Միայն իշխանափոխության դեպքում է հնարավոր, որ Թուրքիան վերանայի իր քաղաքականությունը Հայոց ցեղասպանության ճանաչման վերաբերյալ․ շվեյցարացի պատգամավոր
Սա քաղաքական պատերազմ է. ՌԴ զորքի դուրս բերումը մեր տարածքով հաշվարկ է՝ Ոսկեպարի լարվածության ֆոնին
ԼՂ-ում էթնիկ զտումները հիշեցրին, թե որքան կործանարար կարող է լինել պանթյուրքիստական գաղափարախոսությունը․ շվեդ պատգամավորի ուղերձը
Արցախի հայաթափումից հետո ներկայիս մտահոգիչ ծանր իրավիճակ է Հայաստանի սահմանային տարածքներում. Կաթողիկոս
Երևանը չպետք է սառեցնի գործընթացը. ստատուս-քվոն անպտուղ է, տեսանք՝ ինչի հանգեցրեց ԼՂ-ում
Այսօր Ցեղասպանության 109-րդ տարելիցն է
Ուղիղ․ Այսօր Հայոց ցեղասպանության 109-րդ տարելիցն է
Վարչապետը ներկա է գտնվել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված համերգին
Թող Հայաստանի Հանրապետությամբ մխիթարված ննջեն Մեծ եղեռնի և մեր բոլոր մյուս նահատակները․ վարչապետ
Տավուշում 5-րդ շարասյունն է գործում․ ՌԴ-ն կրակի մեջ նոր փայտ է գցում, որ անկայունությունը կայուն լինի
Փաշինյանը տավուշցիներին երաշխիքներ չի տվել, որ Ադրբեջանին այլ տարածքներ չեն հանձնվելու. «Հրապարակ»
Սա դեռ թատրոնի առաջին արարն է. «Հրապարակ»
08:30
Live. «Առաջին լրատվական» տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոն
Հաջորդ քայլը լինելու է ապրիլի 24-ի հիշատակի օրվանից հրաժարվելը. «Հրապարակ»
Ամաչում են մարդամեջ դուրս գան. «Հրապարակ»
Սյուն եւ անորոշություն
Իրականացվել են վթարավտանգ հատվածի վերացմանն ուղղված միջոցառումներ
Ձերբակալվել է ՌԴ պաշտպանության փոխնախարարը
Վարչապետի գլխավորությամբ տեղի է ունեցե ՔՊ նիստ
Իրանը հարգում է Բաքվի և Երևանի միջև ձեռք բերված պայմանավորվածությունները
Քննարկվել են Հայաստան-Հունգարիա երկկողմ հարաբերությունները
ԱՄՆ քաղաքացու նկատմամբ ավազակային հարձակում է գործել․ նրան կալանավորել են
Երևանում կայացավ ջահերով երթը դեպի Ծիծեռնակաբերդ
Բռնարարները կրկնում են իրենց անմարդկային գործողությունները, քանի որ հայերի դեմ իրագործված առաջին ցեղասպանությունն անպատիժ է մնացել. ԱՄՆ սենատոր
Դատապարտում ենք Տավուշի մարզային կառույցի անդամների կողմից բռնությունները ժողովրդի նկատմամբ․ ԵԿՄ Վանաձորի կառույց

Պատմության «երկսայրի սուրը»

Պատմության դասագրքերի հետ կապված բանավեճ է սկսվել: Ասում են՝ «սորոսական իշխանությունը մեզ փորձում է կտրել արմատներից»: Ի՞նչ արմատներ նկատի ունեն: Վերցնենք մի բնորոշ փաստ՝ Իսրայել Օրիի պարսկական ուղեւորությունը, որ նա իրականացրել է 1708-1709 թվականներին: Ըստ իշխող պատմագիտական տեսակետի, նա Պարսկաստան է մեկնել որպես մի կողմից Հռոմի պապի պատվիրակ, մյուս կողմից՝ Ռուսաստանի Պետրոս Մեծ կայսեր դիվանագիտական պատվիրակության ղեկավար, հանդիպել է Պարսից շահին, վերադարձել Կովկաս, ապա Աղվանից Եսայի Հասան-Ջալալյան կաթողիկոսի հետ ուղեւորվել Ռուսաստան, բայց 1711 թվականին Աստրախանում «մութ հանգամանքներում հանկարծամահ է եղել»:

Պատկերացնենք, որ ուսուցիչը ոգեւորված խոսում է Հայաստանի ազատագրման Օրիի ծրագրի մասին, պատմում, որ նա եվրոպական երկրներում է եղել, օժանդակություն չի ստացել, անցել է Ռուսաստան, որտեղ նրան ընդունել են սիրով, շնորհել գնդապետի կոչում, շքախմբով, զինված ջոկատով գործուղել Պարսկաստան, բայց նրա մահը պատճառ է դարձել, որ ծրագիրը մնա անկատար: Իսկ եթե մի ուշիմ աշակերտ-աշակերտուհի հարցնի, թե Օրին եւ մյուսներն ինչու՞ էին ձգտում, որ Հայաստանը Պարսկաստանից անցնի Ռուսաստանի տիրապետությանը, տարբերությունը ո՞րն է,-ուսուցիչն ի՞նչ է պատասխանելու:

Ասելու՞ է՝ Ռուսաստանը՝ քրիստոնյա, Պարսկաստանը իսլամադավան երկիր էր: Հետո՞: Այսօրվա Իսլամական հանրապետությունում ոչ ավելի, քան հարյուր հազար հայ է ապրում, բայց խորհրդարանում նրանց երկու մանդատ է ամրագրված, իսկ երկու կամ մեկուկես միլիոն ռուսաստանաբնակ հայերը նման արտոնություն չունեն: Ինչպես նաեւ՝ Ֆրանսիայի կես միլիոն կամ ԱՄՆ-ի մեկ միլիոնից ավելի հայերը:

Իրանի դպրոցներում այդ երկրի պատմություն սովորող աշակերտներին Իսրայել Օրիի մասին որեւէ բան ասու՞մ են: Հազիվ թե: Բայց, կարծում եմ, անպայման ուսուցանում են 18-րդ դարասկզբի ռուս-պարսկական, թուրք-պարսկական եւ ռուս-թուրքական ռազմա-տնտեսական մրցակցության պատմությունը: Մենք դա ներկայացնու՞մ ենք: Ամենայն հավանականությամբ՝ ոչ: Մենք չենք զորում ասել, որ եթե Պետրոս Մեծն ունենար հայերին պարսից լծից ազատելու, հայկական պետականություն ստեղծելու նպատակադրվածություն, ապա Իսրայել Օրիի «մութ հանգամանքներում հանկարծամահությունը» չպետք է կասեցներ, չէր կարող կասեցնել դրա իրագործումը:

Մենք չենք զորում ասել, որ Օրիի «հանկարծամահությունի» մեկ տասնամյակ անց Պետրոս Մեծը նախաձեռնել է պարսկական արշավանք եւ գրավել Կասպից ծովի արեւմտյան ափամերձ տարածքները: Չենք համարձակվում զուգահեռել, որ միաժամանակ Պարսկաստանը ենթարկվել է նաեւ Օսմանյան կայսրության հարձակմանը, թուրքերն էլ գրավել են այդ երկրի հյուսիսային շրջանները: Արդյունքում Ռուսաստանը եւ Թուրքիան 1724թ. Կոստանդնուպոլսի պայմանագիր ենք կնքել եւ բաժանել պարսկապատկան տարածքները:

Թուրքերը գրավել են Երեւանը, ճնշել Սյունիքի եւ Արցախի ապստամբությունը, հպատակեցրել ժողովրդին, իսկ առաջնորդների մի մասը զոհվել է, Եսայի Հասան-Ջալալյանը՝ մահացել, մյուսները թողել-քաշվել են Ռուսաստան: Առաջիկա հունիսին լրանում է ռուս-թուրքական առաջին պայմանագրի 300-րդ տարին: Արցախում հայ չկա: Արեւելյան Անդրկովկասում քրիստոնեական քաղաքակրթությունը վերանում է:

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում