Անցյալ տարի Ղազախստանում սկված «ապաէլբասիացման» (նախկին նախագահ Նազարբաեւի անձեռնմխելիության վերացման, օրենքով «էլբասի»՝ ազգի առաջնորդ տիտղոսի լուծարման, Անվտանգության խորհրդի նախագահի եւ ցմահ սենատորի պաշտոններից նրա հեռացման) գործընթացը հասել է խորհրդանշորեն եզրափակիչ փուլի. Tengrinews-ը հաղորդում է, որ Ղազախստանի պաշտպանության նախարարի հրամանով «Նուրսուլթան Նազարբաեւի անվան ռազմական համալսարան» անվանումից առաջին նախագահի անուն-ազգանունը հանվել է: Ղազախստանն այսուհետեւ ունի «Պետական ռազմական համալսարան»:
Նազարբաեւի արձանը, որ տեղադրված էր ռազմական համալսարանի դիմաց, տեղափոխվել է Զինված ուժերի պատմական թանգարան: Նազարբաեւը, չնայած գործադրած ահռելի ջանքերին, չկարողացավ Ղազախստանում դինաստիական իշխանություն ստեղծել: Եւ Նորսունլթան ական, ինչպես նրան անվանում էին ղազախները, ստիպված էր իշխանությունը փոխանցել Կասում Ժոմարթ Տոկաեւին: Արդյունքները բավական տպավորիչ են՝ տնտեսական ազատականացումից մինչեւ իրավա-քաղաքական բարեփոխումներ: Տոկաեւը, ինչպես տարեսկզբի հարցազրույցում ինքն է հավաստիացրել, մտադիր է բարեփոխել նաեւ տեղական ինքնակառավարման համակարգը՝ հնարավորություն ընձեռելով, որ քաղաքային եւ մարզային իշխանությունը ձեւավորվի ընտրություններով:
Ադրբեջանում «համազգային առաջնորդ» է ճանաչված Հեյդար Ալիեւը: Իշխանամերձ մամուլում հեղինակած հոդվածում Միլլի մեջլիսի պատգամավոր Սեիդովն Իլհամ Ալիեւին արդեն անվանել է «պետության եւ ազգի առաջնորդ»: Արտահերթ ընտրություններից հետո Ալիեւը կգնա՞ սահմանադրական փոփոխությունների կամ օրենքով ,,ազգային առաջնորդի,, տիտղոս սահմանելու քայլի: Նազարբաեւի օրինակը խոսուն է, բայց նրան, ինչպես ասացինք, չհաջողվեց դինաստիական իշխանություն ստեղծել:
Ալիեւը հաղթահարել է այդ փորձությունը: Բայց ի՞նչ ճանապարհ կընտրի: Որդուն պետական պաշտոնի կնշանակի՞, կստեղծի «սահմանադրական միապետությու՞ն»: Քաղաքական համակարգի փոփոխությունը կամ կառավարելի բարեփոխումը կազդի՞ Ադրբեջանի աշխարհաքաղաքական ընտրությանը:
Ի՞նչ «ազգային գաղափար» է ներկայացնելու Իլհամ Ալիեւը: Ղազախստանում Նազարբաեւի «անձի պաշտամունքի» տապալումը չի կարող Տոկաեւի նախաձեռնությունը կամ միայն նրան նախաձեռնությունը լինել: Իսկ ովքեր Տոկաեւին երաշխավորել են, երաշխավորում են Ղազախստանի զարգացման «սինգապուրյան մոդելի» հաջողությունը, Բաքվի համար ի՞նչ են նախագծել: «Ադրբեջանի միացյալ էմիրություննե՞ր»:









































