Ադրբեջանի արտգործնախարարը Բաքվում ԱՄՆ նորանշանակ դեսպանին ասում է, որ Ադրբեջանը խաղաղության շահագրգիռ կողմ է: Բայրամովը երեւի թե անկեղծ է, բայց ոչ ամբողջությամբ: Բաքուն խաղաղությամբ շահագրգիռ է, եթե այդ խաղաղությունը իր բովանդակությամբ հավասարազոր է Հայաստանի ամբողջական կապիտուլյացիային:
Այսինքն, Ադրբեջանը համաձայն է խաղաղության, եթե դրանով հասնում է բոլոր այն նպատակներին, որոնք կհետապնդեր ռազմական ճանապարհով: Հակառակ պարագայում, Ադրբեջանին խաղաղությամբ շահագրգիռ կողմ ընկալելը կլիներ մեծագույն մոլորություն կամ քաղաքական անմեղսունակություն: Հազիվ թե Միացյալ Նահանգների դեսպանը կամ նահանգները ունենան այդպիսի հատկանիշ՝ լինեն քաղաքականապես անմեղսունակ եւ հավատան Ադրբեջանի խաղաղասիրությանը: Սակայն հարցն անշուշտ Ադրբեջանը չէ: Բուն հարցն այն է, որ Կովկասի խաղաղությունը կախված չէ Հայաստանի կամ Ադրբեջանի ցանկությունից կամ շահագրգռությունից միայն, եթե անգամ տեսականում դիտարկենք, որ այդ ցանկությունը լիարժեք առկա է նաեւ Ադրբեջանում եւ բիր բովանդակությամբ ոչ թե ամենակեր է, այլ հավասարակշռված:
Կովկասի խաղաղության ամրագրումն ու իրացումը կախված է աշխարհաքաղաքական իրավիճակից, մասնավորապես Կովկասի հարցում ուժային խոշոր կենտրոնների հարաբերության ճշգրտումից եւ դրա հիման վրա որեւէ մեխանիզմի ձեւավորումից: Մոտ 7 տասնամյակ այդ մեխանիզմը եղել է ԽՍՀՄ-ը: Մոտ երեք տասնամյակ այդ մեխանիզմը Մինսկի խմբի համանախագահությունն էր: Ո՞րը, կամ ինչպիսի՞նն է լինելու նոր մեխանիզմը: Այդ հարցը բաց է, հետեւաբար բաց է խաղաղության հարցը: Դա է իրողությունը, դուր գա որեւէ մեկին, թե ոչ:
Առայժմ չի նշմարվում, թե ինչ մեխանիզմ կարող է ձեւավորվել Կովկասի անվտանգության համակարգի կառավարման համար: Ավելին, պարզ չէ, թե արդյո՞ք կլինի զուտ կովկասյան մեխանիզմ, թե՞ այն կենթադրի առավել ընդգրկուն կառուցվածք, որը կներառի թե Սեւ ծովի եւ Կասպիցի ավազանները, թե նաեւ մերձավորարեւելյան ռեգիոնը: Բացառելի չէ եւ այն, որ խոսք գնա ընդհանրապես եվրասիական ճարտարապետության մասին, որն ընդհուպ կարող է աղերս ունենալ արեւելաեվրոպական գոտու հետ:
