Օգոստոսի ութին տեղի է ունեցել մի հանդիպում, որը կայանալով Հայաստանից հարաբերականորեն զգալի հեռավորության վրա, այդուհանդերձ աներկբա աղերսներ ունի Հայաստանի համար շատ կարևոր իրողությունների: Խոսքը Կիլիկիո Կաթողիկոս Արամ Առաջինի, և Վատիկանի պատվիրակ, պապական եպիսկոպոս Պաուլո Բորջիայի հանդիպման մասին է, որի վերաբերյալ տեղեկություն է հրապարակել Անթիլիասի մամուլի ծառայությունը: Արամ Կաթողիկոսը պապական եպիսկոպոս Բորջիայի հետ խոսել է Լիբանանի նախագահի ընտրության, նաև Վատիկանի հետ Կիլիկիո կաթողիկոսության փոխհարաբերության մասին: Դրանից բացի, Արամ առաջինը պապական եպիսկոպոսի հետ խոսել է Արցախի շրջափակման մասին, այդ առնչությամբ հայ եկեղեցու և հայ ժողովրդի երախտապարտությունը հայտնելով Արցախի ապաշրջափակման անհրաժեշտության մասին Հռոմի Ֆրանցիսկոս Պապի դիրքորոշումների և հայտարարությունների համար:
Արամ Առաջինի և պապական եպիսկոպոսի հանդիպման հանգամանքը ուշադրություն է բևեռում երեք առանցքային հանգամանքի վրա: Նախ, ի՞նչ մակարդակում է պաշտոնական Երևանի աշխատանքը Վատիկանի հետ, հատկապես հաշվի առնելով նաև այն, որ 44-օրյա պատերազմից հետո Բաքուն նպատակային կերպով որդեգրել է Վատիկանի հետ իր հարաբերության խորացմանն ուղղված քաղաքականություն և հայտարարել Վատիկանում դեսպանություն բացելու մասին: Ինչպե՞ս է աշխատում Վատիկանում Հայաստանի դեսպանությունը: Ի վերջո, հարկ է նկատի ունենալով, որ Վատիկանը պարզապես միջազգային հարաբերություններում իր որոշակի տրամաչափն ունեցող խաղացող չէ, այլ գործնականում կարևորագույն բևեռներից մեկը, իհարկե ոչ ուժային, սակայն բավականին մեծ պատմա-քաղաքակրթական ներուժ տնօրինող բևեռ:
Ներուժ, որն Արցախի ապաշրջափակման խնդրի հարցում թերևս միայն հայտարարությունների մակարդակով չէ, որ կարող է դրսևորվել: Մյուս հանգամանքը այն է, որ Արամ Առաջինի հանգամանքը թույլ է տալիս ունենալ Վատիկանի հետ փոխհարաբերության և հաղորդակցության մեկ այլ խողովակ՝ այսպես ասած պաշտոնականին զուգահեռ, որը արդյունավետ և նրբանկատ համակարգելու պպարագայում, Հայաստանին կարող է օժտել միջազգային հարաբերությունների և համաշխարհային վերափոխումների գործընթացում մեծ ներուժ պարունակող դերակատարներից մեկի հետ փոխհարաբերության հավելյալ ճկունությամբ: Եվ երրորդ նշանակալի հանգամանքը այն է, որ Մերձավոր Արևելքում հայկական թե էթնո-քաղաքակրթական, թե պատմա-դավանաքաղաքական ինստիտուցիոնալ ներկայացվածությունը Հայաստանին օժտում են արտաքին, միջազգային լայն քաղաքականության իմաստով խաղի առավել ընդգրկուն հնարավորությամբ, որը Հայաստանի քաղաքական իշխանության մակարդակով ատավելագույն արդյունավետությամբ օգտագործելու ձգտման և ջանքի բացակայությունը կարող է լինել հայկական պետականության և անվտանգային ճարտարապետության խնդիրների և բարդ մարտահրավերների հակազդեցության տեսանկյունից աններելի «ճոխություն»:
