Վերջին մեկ տարվա ընթացքում ռուս-ուկրաինական պատերազմով պայմանավորված՝ Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայում վարձակալությամբ տրվող բնակարանների գների կտրուկ աճ նկատվեց։ Իրավիճակը կառավարելի դարձնելու և գները զսպելու համար Արդարադատության նախարարությունը նոր նախագիծ է ներկայացրել։ Առաջարկվող փոփոխություններով՝ նախատեսվում է բնակարանի վարձակալության՝ անորոշ ժամկետով կնքված պայմանագրից միակողմանի հրաժարվելու համար սահմանել նախնական ծանուցման եռամսյա ժամկետ, իսկ վարձավճարի վերանայման համար նվազագույն ժամկետ սահմանել մեկ տարին:
Նախագծի հեղինակները հիմնավորում եմ են, որ այս փոփոխություններով վարձակալների իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված մեխանիզմներ են նախատեսվում և երկրորդ հարցը, որն այսօրվա դրությամբ առկա է, վարձակալության պայմանագրերի գրանցման օրենքով սահմանված կարգով դրանից ծագող իրավունքների պետական գրանցման խթանման մեխանիզմներ են նախատեսվում:
Silver REA գործակալության տնօրեն Անդրանիկ Հարությունովն «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նշեց, որ այս նախագիծը ուսումնասիրել է, և դա առաջին քայլն է, որով փորձում են բոլոր այն բնակարանները, որոնք վարձակալության են հանձնվում, օրինական պայմանագրային դաշտ բերել:
«Այստեղ խնդիր կա, քանի որ որևէ գույք, որը հանձնվում է վարձակալության, պետական գրանցում չի ստանում, այդ պարագայում այն հարկային դաշտ չի մտնում։ Եվ եթե շուկայի վրա ուզում ենք զսպող գործիքներ ունենալ, պետք է այդ բոլոր մասնակիցները՝ թե՛ վարձակալները, թե՛ վարձատուները, իրենց պայմանագիրն օրինական ձևով անեն և պետական գրանցում ստանան»,-ասաց Հարությունովը։
Նրա խոսքով՝ երբ վարձակալը տունը վարձում է, և վարձատուի հետ իրար մեջ են պայմանագիր կնքում, դրա մասին իրենք են միայն իմանում, դրա համար այդ պայմանագիրը որևէ ուժ չի ունենում, հետևաբար վարձատուն ինչպես ուզում է՝ վարվում է վարձակալի հետ. «Դրա համար այդ պայմանագիրը ընդհանրապես օրենքը չի ճանաչում։ Ես եվրոպական երկրների փորձն եմ ուսումնասիրել, այնտեղ համակարգը գործում է այսպես. ես ձեզ հանձնում եմ բնակարան, պայմանագիր կնքում, պետությունը սահմանում է նորմեր, օրինակ՝ բնակարանի վարձակալության գինը կարող է մեկ կամ երեք տարվա մեջ թանկանալ առավելագույնը 10-15 տոկոս, դրանից ավելի չի կարող թանկանալ: Իսկ մեզ մոտ գործարքները պետական գրանցում չեն ստանում, որպեսզի ինչ-որ հավելյալ օրենքներ ընդունենք, որով կզսպենք այդ ամենը: Այդպիսի օրենքներ ունենալու համար նախևառաջ բոլորին պետք է բերել հարկային դաշտ»:
Հարությունովը նաև նկատեց, որ իրենց ընտրած մեխանիզմն այն է, որ եթե ֆիզիկական անձը ունի մեկից ավելի բնակարան, և վարձակալության չի հանձնում, դրա գույքահարկը բարձր լինի, որ մարդը ստիպված տանի վարձակալության հանձնի և պետական գրանցում հանի. «Այսինքն թիվ մեկ խնդիրը բոլորին հարկային դաշտ բերելն է. դրանից հետո արդեն վերահսկողությունն ավելի հեշտ կլինի, կարող են հավելլալ օրենքներ ընդունել, զսպել: Օրինակ, կարգավորել վարձակալին բնակարանից դուրս հանելու հետ կապված հարցերը, կամ ինչ տուգանքներ են հասնում, եթե նա ժամկետից շուտ է հանում մարդուն: Անկեղծ չեմ կարող ասել կհաջողվի այս փոփոխություններով դրական արդյունք գրանցել, թե ոչ, բայց որ քայլ են անում, դա դրական է»,-ասաց նա:
Silver REA գործակալության տնօրենի խոսքով, վարձակալության գների կտրուկ բարձրացում եղավ, երբ Ուկրաինայում պատերազմը սկսվեց, և երբ մոբիլիզացիա սկսվեց. «Այդ ժամանակահատվածում գները բավականին բարձրացան, կրկնակի, եռակի, դեֆիցիտ էր, պահանջարկն էլ մեծ էր, ով ինչ գնով ուզում էր, հանձնում էր, ինչն էլ ազդում էր վարձակալության գների վրա։ Վարձակալված բնակարանների 90 տոկոսը պետական գրանցում չի անցել: Հիմա հոսքը երբ կանգել է, ճիշտ է, գները էլի բարձր են, բայց միևնույն է, եթե համեմատենք, մինչև ռուս-ուկրաինական պատերազմը եղած գների հետ, ապա 30-40 տոկոս բարձրացում կա»,-ընդգծեց նա:
