Սուրբ Ծննդյան օրն Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդն իր ուղերձն էր հղել Արցախի մեր հայրենակիցներին, փորձելով քաջալերել նրանց և հայտարարելով, որ ՀԱԵ-ն՝ իր բոլոր թեմերով, Արցախի կողքին է և զորավիգ է մեր հայրենակիցներին: Անշուշտ, կարևոր է Ամենայն հայոց Կաթողիկոսի խոսքը, առավել ևս, որ շրջափակման մեջ գտնվող արցախցիներն այսօր ունեն այդ խոսքի կարիքը, ընդհանրապես քաջալերող և գոտեպնդող խոսքի կարիք, համոզված լինելու համար, որ բոլորս նրանց կողքին ենք:
Բայց, նաև հարկ է նկատել, որ կան կառույցներ՝ անշուշտ սկսած հայկական պետականությունից, մինչև այլ հանրային, համահայկական ու ազգային ինստիտուտներ, որոնք խոսքից բացի և գուցե խոսքից առավել, պետք է Արցախի կողքին լինեն և զորավիգ լինեն ոչ միայն, և գուցե թե ոչ այնքան խոսքով, որքան՝ գործով: Եվ ամեն մեկի գործն այդ իմաստով պետք է լինի հանրային քննության առարկա, իհարկե արձանագրելով և այն, որ իրավիճակը շատ բարդ է և ոչ ոք չունի արագ հանգուցալուծումների կախարդական փայտիկ՝ թե պետությունը, թե այլ ինստիտուտներ ու կառույցներ:
Այդուհանդերձ, ինչպես առաջնային պատասխանատվության առաջ է դրվում պետական քաղաքականությունը, նույնպես պատասխանատվության առաջ պետք է լինեն բոլոր մնացյալ ինստիտուտները, որոնք չեն զլանում խոսել ու ներկայանալ հայության անունից: Ի վերջո, ի՞նչ աշխատանք են կատարում նրանք, տվյալ դեպքում Հայ Առաքելական եկեղեցին: Ժամանակակից աշխարհում, ինչպես իհարկե թերևս միշտ, կրոնական կառույցներն ու ինստիտուտները ունեն իրենց ուրույն դերը միջազգային հարաբերությունների համակարգում: Այդ իմաստով, պատեհ է թերևս հարց տալ, թե ի՞նչ աշխատանք է կատարվում օրինակ «կրոնական կամ հոգևոր դիվանագիտության» ասպարեզում:
Հայ Առաքելական եկեղեցին ինչ աշխատանք է կատարում քույր եկեղեցիների, նաև աշխարհի կրոնական առաջնորդների մակարդակում Արցախի շրջափակման հարցում աջակցություն ստանալու, հարցի միջազգայնացմանը նպաստելու և այդ կերպ Արցախը բլոկադայի ենթարկող Ադրբեջանի հանդեպ մթնոլորտային ճնշումն ավելացնելու ուղղությամբ: Այդ հարցերի շատ պատասխաններ կարող են ենթադրել իհարկե ոչ հրապարակայնացման ռեժիմ, բայց հարցը թերևս կա և կարծես թե չունի որևէ մասով շոշափելի պատասխան: Եվ դեռևս կա նաև հարցը, թե Հայ Առաքելական Եկեղեցու առաջնորդն ինչու՞ չմասնակցեց նախորդ տարի սեպտեմբերին Ղազախստանում տեղի ունեցած աշխարհի կրոնական առաջնորդների համաժողովին, որին ներկա եղավ նաև Վատիկանի առաջնորդ, Կաթոլիկ աշխարհի հոգևոր առաջնորդ Հռոմի Պապ Ֆրանցիսկոս Առաջինը: Ինչու՞ ՀԱԵ ղեկավարը բաց թողեց հայ-ադրբեջանական հակամարտությանը, Արցախի հարցին, Արցախի մեր հայրենակիցների անվտանգությանն ու իրավունքներին, մշակութային ու կրոնական ժառանգության հանդեպ Ադրբեջանի վանդալային գործողությունների բարձրաձայնման այդ հնարավորությունը:
