WikiLeaks-յան վերջին բացահայտումներից մեկն առնչվում է Թուրքիայում Հայոց ցեղասպանության մասին իրազեկվածության աստիճանին։ «Հայկական հարցը Ստամբուլում» խորագրով և «03ISTANBUL644»ծածկագրով փաստաթուղթն ԱՄՆՍտամբուլի հյուպատոսությունից Վաշինգտոն է ուղարկվել 2003 թվականի մայիսի 7-ին.
«Վերջին շաբաթներին Ստամբուլում իրականացրած մեր հետազոտությունը ցույց տվեց, որ թուրքերի մեծ մասն իրազեկված չէ այն աղետալի իրադարձություններից, որ հարյուր հազարավոր հայեր են սպանվել 1894-1895 թվականներին և մասնավորապես 1915-1916 թվականներին՝ Օսմանյան կայսրության անկման շրջանում։ Թուրքական պատմական ու գիտական դասագրքերում որևէ օբյեկտիվ տեղեկատվություն չկա այդ մասին։
Թուրքերը կարծում են, որ այդ ամենը տեղի է ունեցել Օսմանյան կայսրությանը սպառնացող ներխուժումների ու ապստամբությունների համատեքստում։Շատ թուրքերի կարծիքով, այդ հարցը նմանատիպ հնչեղություն է ձեռք բերել միայն Հայկական սփյուռքի իրականացրած քարոզչության շնորհիվ։ Նրանց նաև վախեցնում է փոխհատուցման պահանջը։
Ստամբուլցի թուրքերը նշում են, որ Հայկական սփյուռքը ծնել է ահաբեկչական կազմակերպություն (ԱՍԱԼԱ), որը 1970-1980-ական թվականներին մի շարք երկրներում, այդ թվում նաև ԱՄՆ-ում սպանել է 34 թուրք դիվանագետների։
Այս ամենի պատճառով էլ թուրքերը ցավագին են ընդունում 1915 թվականի զանգվածային սպանությունները որպես «ցեղասպանություն» ընդունելու վերաբերյալՀայկական սփյուռքի ու միջազգային հանրության պահանջները։ ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի կողմից «Ցեղասպանության բանաձևի» քննարկումը հարուցելու է Ստամբուլի թուրքերի զարմանքն ու ավելացնելու է հակաամերիկյան տրամադրությունները։Բացի այդ, նրանք ամեն տարի ապրիլի 24-ին նյարդայնորեն սպասում են ԱՄՆ նախագահի ապրիլքսանչորսյան ելույթին։
Նախկինում արգելված էին ցեղասպանության թեմայով հրապարակումները, սակայն վերջին տարիներին մեղմացվել են այդ սահմանափակումները։ Օրինակ, Ստամբուլի հայկական «Ակօս» թերթի խմբագիր Հրանտ Դինքը հայտարարել է, որ վերջին տարիներին հրատարակվել են արգելված թեմայի վերաբերյալ 3 գրքեր։ Արդյունքում, հրատարակիչներից մեկը 6 ամսով հայտնվեց բանտում, սակայն երբ գործը հասավ դատարան, բոլոր մեղադրանքները մերժվեցին և արգելքները վերացվեցին։
Հրանտ Դինքի կարծիքով՝ թուրքական կառավարությունը գիտակցել է, որ այդպիսի դատական քաշքշուկները միջազգային հնչեղություն են հաղորդում գործին, ինչի համար էլ ներկայումս դրա փոխարեն նպատակահարմար է համարվում այդպիսի գրքերի հրատարակման անտեսումը, ապա նաև գրախանութների փոշոտ դարակներում դրանցփտեցումը։
Դինքը նաև դժգոհել է թուրքական կառավարությունիցհայ-թուրքական սահմանը փակ պահելու համար։ Նա նկատել է, որ անգամ Կիպրոսի հարավային ու հյուսիսային հատվածների միջև սահմանն է բաց։ Դինքն ընդգծել է, որ նախորդ տարվա նոյեմբերին Թուրքիայում իշխանության եկած «Արդարություն ու զարգացում» կուսակցության (ԱԶԿ) կառավարության առջև ծառացած են մի շարք լուրջ խնդիրներ (ԵՄ-ին անդամակցություն, Կիպրոս, Իրաք), և ինքը քիչ հույսեր ունի, թե ԱԶԿ-ն ի վիճակի է գործուն քայլ իրականացնել Հայաստանի ուղղությամբ»։









































