«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է տնտեսագետ Բագրատ Առաքելյանը /Պրահա/
Պարոն Առաքելյան, ընդդիմությունը Իջևանից մեկնարկել է «արժանապատիվ քաղաքացիների» երթը, դրանից առաջ էլ Ազատության հրապարակում անցկացնում, նստացույց, հացադուլ և բոլորին համախմբվելու կոչեր է անում: Ինչպե՞ս եք գնահատում նրանց գործողությունները և արդյոք հանրային համախմբում պատկերացնո՞ւմ եք այս քաղաքական ուժերի և առաջնորդների շուրջ:
Ճիշտն ասած, ինձ մոտ գնալով էլ ավելի է ամրապնդվում այն տպավորությունը, որ այն, ինչ կատարվում է, դա Ռուսաստանի կողմից ստեղծված և ֆինանսավորված հատուկ օպերացիա է: Փառք Աստծո, որ դեռ ռազմական չէ, ինչպես Ուկրաինայում: Ակնհայտ է, որ Հայաստանում փորձ է արվում քաղաքական իրավիճակը ապակայունացնել, որպեսզի հետագայում, ինչպես դա արվեց Ղազախստանում, իբրև հնարավոր տարբերակ Հայաստան մտցվեն ՀԱՊԿ-ի, այսօպես ասած, խաղաղապահ ուժերը, որոնք կապահովեն այն կարգավիճակը, որը պահանջում է Կրեմլը: Դեռ երեկ թվում էր՝ դա շատ տրվյալ, պոպուլիստական գործողություններ են, բայց այսօր անձամբ ինձ մոտ ստեղծվում է նման տպավորություն: Եթե նկատեցիք, այդ ամենը կազմակերպվում է հենց այն օրերին, երբ Նիկոլ Փաշինյանը գտնվում է Մոսկվայում պետական այցով: Բայց ինչպես տեսնում եք, կազմակերպիչները բացի տարբեր հեծանվորդների հետաքրքրությունից, ուրիշ որևէ ժողովրդական արձագանք դեռ չեն ստացել: Համոզված եմ՝ չեն էլ ստանա:
Հանրությունը, ըստ Ձեզ, կարո՞ղ է համախմբվել այդպիսի առաջնորդների շուրջ՝ հաշվի առնելով, որ նրանցից մեկը ԱԱԾ նախկին տնօրեն է, մյուսը ՀՀԿ-ն է, երրորդը Ռոբերտ Քոչարյանն իր համախոհներով:
Իսկ ովքե՞ր են այդ լիդերները. Մեկը Ռուսաստանի ФСБ-ի դպրոցն ավարտած, իրեն չեկիստ անվանող, «Крым наш» կարգախոսով մի անձնավորություն է, որի հետևում կանգնած են երկու նախկին նախագահներ, որոնք ժամանակին կոմունիստական կուսակցության պրոպագանդայի բաժնի աշխատակիցներ են: Եթե հիշում եք, Սերժ Սարգսյանը Ստեփանակերտի կոմկուսի պրոպագանդայի բաժնի վարիչ էր, իսկ Ռոբերտ Քոչարյանն իր աշխատակիցն էր: Իսկ մնացած իրենց սխպասարկող հռետորները նույնիսկ պարզաբանման կարիք չունեն: Եվ այդ անձնավորությունները փորձում են փողոց հանել այն ժողովրդին, որը 2018-ին հեղափոխություն արե՞ց: Կարծում եմ՝ իրենք էլ են հասկանում, որ դա անհնար է: Այնուամենայնիվ իրենք այդ պրոցեսը կշարունակեն, որպեսզի իրենց վարձատուին ցույց տան, որ աշխատանք է արվում, և գուցե ոչ այսօր, այլ վաղը իրենք իրենց առջև դրած ինչ-որ մի նպատակի կհասնեն: Համոզված եմ՝ հայ ժողովուրդը շատ լավ է հիշում, թե ովքեր էին չեկիստները և ինչ արեցին նրանք հայ մտավորականության հետ 1930-ականներին, թե ովքեր էին բոլշևիկները, կոմունիստները, որոնք ցաքուցրիվ արեցին հայկական հողերը, որոնց մի մասն այսօր գտնվում է Թուրքիայում, մյուս մասը՝ Ադրբեջանի կազմում է:
Սփյուռքում ի՞նչ կարծիք ունեն այս իրավիճակում փողոցային պայքարի վերաբերյալ:
Ճիշտն ասած, Սփյուռքում այնքան նրանով չեն մտահոգված, որ ինչ-որ մեկը Ազատության հրապարակում վրան է խփել և ժամանակ առ ժամանակ հեծանիվ է քշում, այլ նրանով, թե ինչ իրավիճակ է ստեղծվել Հայաստանի սահմաններին ու Արցախում, նաև այդ ամենի հնարավոր կարգավորման ճանապարհային քարտեզը և ամենակարևորը՝ դրա գինը: Արևմուտքում բնակվող մեր հայրենակիցները պարզ տեսնում են, թե ինչ քայլերի կարող է այսօր դիմել Ռուսաստանը, քանի որ բոլորի աչքի առաջ Ուկրաինայի ողբերգությունն է: Ռուսաստանը ձգտում է էլ ավելի խորացնել իր համագործակցությունը Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ պատժամիջոցների հետևանքով ստեղծված իրավիճակում, այդ թվում զոհ տալով Հայաստանի և Արցախի շահերը: Արևմուտքի Սփյուռքը, համոզված եմ՝ պատրաստ է անել ամեն ինչ, որ Հայաստանը պոկվի այսօրվա Ռուսաստանի և Կրեմլի ճանկերից, բայց դրա համար հենց Հայաստանում պետք է այդ ձգտումն ու կամքը լինի: Հուսանք, որ հայ իշխանավորները գիտակցում են, թե ինչ հսկայական ճահիճի մեջ կարող են գցել Հայաստանը՝ մնալով Ռուսաստանի կողքին:
Ըստ էության մի կողմից մենք ունենք իշխանություն, որը շատ հարցերում լրջագույն ձախողումներ ունի, մյուս կողմից ունենք այն ընդդիմությունը, որը ունենք: Այս իրավիճակում, ի վերջո, ինչպես պետք է առկա խնդիրներին լուծումներ տալ:
Եթե խոսքը Հայաստանի և Արցախի ապագայի մասին, ապա ես համոզված եմ, որ Հայաստանը պետք է սերտ համագործակցի արևմտյան կառույցների հետ՝ ԵՄ, ՆԱՏՕ, ԵԽ և այլն, որպեսզի կարողանա բարձրաձայնել այն խնդիրների մասին, որոնք մեր երկիրն այսօր ունի, Արցախի հարցը ներառյալ և պահանջի հնարավոր ռացիոնալ լուծման հնարավորություններ, որոնք Արևմուտքը՝ ելնելով ժողովրդավարական գաղափարներից, կարող է առաջարկել: Մենք պետք է կարողանանք օգտագործել այն իրականությունը, որ Հայաստանը ժողովրդավարական, ազատ պետություն է՝ ի տարբերություն Ադրբեջանի: Այն գաղափարը, որ Արցախը, որտեղ իշխանությունն արդեն 30 տարվա ընթացքում 5 անգամ փոխվել է, պետք է ավտորիտար պետության կազմում լինի, պարզապես անընդունելի է: Մենք պետք է բացատրենք և ապացուցենք Արևմուտքին, որ մեր երկիրը իրենց հետ միասին նույն ժողովրդավարական արժեքներն ունի, և ազատ Արցախը երբեք դիկտատուրայի մաս չի կարող կազմել: Կարծում եմ՝ դա է հիմնական թեզը, որով մենք պետք է առաջնորդվենք:
