«Ազատություն» ռադիոկայանի փոխանցմամբ՝ Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախումբը (ANCA) հայտնել է, որ Թուրքիայում ԱՄՆ դեսպան Ֆրենսիս Ռիկարդոնեն փոխել է իր խոսքերը Թուրքիայում քրիստոնեական եկեղեցիների կործանման մասին` տեղի տալով ամերիկահայ համայնքի քննադատությանը։
Թուրքիայում ԱՄՆ դեսպանի պաշտոնում Ֆրենսիս Ռիկարդոնեի թեկնածության հաստատման վերաբերյալ Սենատի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովում օգոստոսի սկզբին տեղի ունեցած լսումներից հետո սենատորները գրավոր հարցեր էին ուղղել նրան, որոնց պատասխանների ամփոփումից հետո միայն հանձնաժողովը որոշում կկայացնի Ռիկարդոնեի թեկնածությունը հաստատելու վերաբերյալ։
Հայամետ սենատոր Ռոբերտ Մենենդեսի գրավոր այն հարցմանը, թե մինչև 1915 թվականը Թուրքիայի տարածքում գործած ավելի քան 2000 քրիստոնեական եկեղեցիներից քանի՞սն են այսօր դեռ գործում որպես եկեղեցիներ՝ Ռիկարդոնեն պատասխանել էր. «Մինչ 1915 թվականը գործած քրիստոնեական եկեղեցիների մեծ մասը շարունակում է գործել որպես եկեղեցի։ Որոշները գործում են որպես թանգարաններ, մնացածն էլ չօգտագործվելու հետևանքով ավերվել են կամ վերածվել մզկիթների»:
Այս հայտարարությունը հարուցել էր ամերիկահայ համայնքի և կրոնական առաջնորդների զայրույթը: Մասնավորապես, ANCA-ի ղեկավար Քեն Խաչիկյանը նամակ էր ուղղել ԱՄՆ պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոնին` դեսպանի մեկնաբանությունը որակելով որպես «վիրավորական» և «սխալ»: Խաչիկյանը նշել էր, որ դրանով փորձ է արվում թաքցնել Թուրքիայի տարածքում քրիստոնեական սրբավայրերի զանգվածային ոչնչացման փաստը և որ դեսպանի մեկնաբանությունները արտացոլում են «Թուրքիայի կողմից իրագործած Հայոց ցեղասպանությունը ժխտելու՝ նրա ձգտումը»։
Օգոստոսի 22-ին ANCA-ն ձեռք է բերել Ռիկարդոնեի պատասխանի` փոփոխված տարբերակը, որում ԱՄՆ դեսպանը հայտարարում է, որ կցանկանար ուղղել իր խոսքերը:
«Ճշգրտված տեքստը պետք է շարադրված լինի հետևյալ կերպ: Մինչև 1915 թվականը գործած քրիստոնեական եկեղեցիների մեծամասնությունն այլևս չի գործում որպես եկեղեցի: Թուրքիայի քրիստոնեական համայնքի ներկայացուցիչները հաղորդում են, որ 1915 թվականին և դրանից առաջ գոյություն ունեցած քրիստոնեական եկեղեցիներից մոտ 200-250-ում այժմ տարեկան առնվազն մեկ անգամ պատարագ է մատուցվում:
Շատ եկեղեցիներ ամենշաբաթյա պատարագներ չեն մատուցում կրոնավորների և քրիստոնեական բնակչության թվի պակասի պատճառով: Որոշ կարևոր եկեղեցիներ գործում են որպես թանգարանները, մյուսները վերափոխվել են մզկիթների կամ կիրառվում են այլ նպատակներով: Մի շարք եկեղեցիներ էլ խարխլվել կամ ամբողջությամբ ավերվել են», – գրել է Թուրքիայում ԱՄՆ դեսպանը:
Ռիկարդոնեի այս պատասխանը ևս չի բավարարել ANCA-ին: Հանձնախմբի գործադիր տնօրեն Արամ Համբարյանը, մասնավորապես, կարծիք է հայտնել, որ իր նոր հայտարարությունում դեսպանը կեղծ թվեր է հնչեցնում և մեղմացնում է իրական վիճակը, ինչը, նրա խոսքով, ապացուցում է, որ դեսպան Ռիկարդոնեն չի կարող լիարժեք կերպով ներկայացնել ԱՄՆ շահերն ու ամերիկյան արժեքները Թուրքիայում:
Հայկական եկեղեցիների փորձագետների գնահատմամբ՝ Թուրքիայում մինչև 1915 թվականը գործած 2000 եկեղեցիներից այսօր գործում են մոտ 40-ը:
2010 թվականի աշնանը սենատոր Սեմ Բրաունբեքն արգելափակել էր Թուրքիայում ԱՄՆ դեսպանի պաշտոնում Ռիկարդոնեի նշանակումը` կասկածներ հայտնելով դրա նպատակահարմարության վերաբերյալ: ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման, սակայն, օգտվելով Սենատի նստաշրջանների միջև եղած պարապուրդի ընթացքում իրեն ընձեռված հնարավորությունից, Ֆրենսիս Ռիկարդոնեին նշանակեց դեսպան:
Այդուհանդերձ, պաշտոնում հաստատվելու և 1 տարուց ավելի երկար ժամանակահատված ծառայելու համար վերջինիս հարկավոր է Սենատի հավանությունը: Ակնկալվում է, որ Կոնգրեսի օգոստոսյան արձակուրդներից հետո Սենատի Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովը կքննարկի Ֆրենսիս Ռիկարդոնեի թեկնածությունը:
