Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը որոշում է ստորագրել սահմանադրական բարեփոխումների խորհրդի ձևավորման գործընթաց սկսելու մասին: Խորհրդի կազմում, մասնավորապես, ընդգրկվելու են արդարադատության նախարարը, ՄԻԵԴ-ում ՀՀ ներկայացուցիչը, ՄԻՊ-ը, ԱԺ պետաիրավական հանձնաժողովի նախագահը, մեկական ներկայացուցիչ ԱԺ խմբակցություններից, մեկ ներկայացուցիչ ԲԴԽ-ից, 3 ներկայացուցիչ արտախորհրդարանական ուժերից, երեք ներկայացուցիչ ՀԿ սեկտորից:
Նույն որոշմամբ վարչապետը լուծարել է սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովը, որը մեկ տարուց ավելի աշխատել էր:
«Արդար Հայաստան» կուսակցության նախագահ Նորայր Նորիկյանը «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նշեց, որ արտախորհրդարանական ուժերի խորհրդակցական ժողովի նիստում իր կողմից բարձրաձայնվել է սահմանադրական բարեփոխումների իրականացման մասին, իսկ մի քանի օր առաջ եղավ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշումը սահմանադրական բարեփոխումների խորհուրդ ձևավորելու մասին:
«Բնականաբար, մենք հետաքրքրված ենք սահմանադրական բարեփոխումներով և կարծում ենք, որ որքան շուտ մենք հանրային կյանքի, հասարակական հարաբերությունները կարգավորող այդ կարևորագույն փաստաթղթի փոփոխությունն իրականացնենք, այնքան ավելի լավ կնպաստենք ամբողջ հանրային կյանքի բարեփոխմանն ու պետական ինստիտուտների բարելավմանը:
Բնականաբար, կողմնակից ենք և պնդելու ենք, որ կառավարման համակարգի փոփոխություն տեղի ունենա: Դա մեր կուսակցության ծրագրի ռազմավարական դրույթներից մեկն է: Ավելին ասեմ, եթե կառավարման համակարգի փոփոխություն չնախատեսվի առաջիկայում նախատեսվող սահմանադրական փոփոխություններով, ես ինքս կհամարեմ, որ այս ընթացքում ուղղակիորեն սահմանադրական փոփոխությունների անհրաժեշտություն չկա և ձևական փոփոխությունները չեն կարող որակապես փոխել մեր հանրային կյանքի առանձնահատկությունները: Հետևաբար, այո, մենք պնդելու ենք, որ կառավարման համակարգի փոփոխություն տեղի ունենա և շատ բան կախված է լինելու սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովի կազմից ու աշխատանքից»,-հայտարարեց Նորիկյանը:
Նա ընդգծեց, որ իրենց քաղաքական ուժը կիսանախագահական կառավարման համակարգի կողմնակից է. «Գտնում ենք, որ պատմական այս ժամանակահատվածում շատ կարևոր է ունենալ ուժեղ նախագահ, ուժեղ օրենսդիր իշխանություն, ուժեղ գործադիր իշխանություն և իսկապես անաչառ և որևէ ազդեցությունից զերծ դատական իշխանություն»:
Հարցին, թե արդյոք իր կարծիքով իշխանությունները հակված են կառավարման համակարգի փոփոխության, Նորիկյանը պատասխանեց. «Շատ բան կախված է լինելու նրանից, թե ինչպիսի մասնագիտական խորհուրդ կձևավորվի, և փոփոխությունների ինչպիսի հայեցակարգ կներկայացվի հանրությանը: Նաև շատ կարևորում եմ գրեթե ողջ քաղաքական դաշտի ներգրավվածությունն ու ակտիվությունը: Բնականաբար, տեղի կունենան դեբատներ, տարբեր հիմնավորումներ ու կարծիքներ կհնչեն: Մենք գտնվում ենք շահեկան վիճակում այն առումով, որ մեզ համար տեսանելի են և խորհրդարանական կառավարման համակարգի թերի և դրական կողմերը, և կիսանախագահական համակարգի թերի ու դրական կողմերը: Կյանքն ապացուցեց, որ գործող Սահմանադրությունն կենսունակ չէ, չկարողացավ լուծել պետական մարմինների միջև առաջացող սահմանադրական ճգնաժամերը: Ավելին, ճգնաժամերը հաղթահարելու փոխարեն ինքը խորացրեց ճգնաժամերը: Ես համոզված եմ, որ Սահմանադրության իրավակարգավորումների պատճառով է նաև պատերազմի ընթացքում առաջացած շիլաշփոթը, երբ շունը տիրոջը չէր ճանաչում և մենք չգիտեինք՝ ումից ինչ պահանջեինք: Այս առումով, Սահմանադրությունն ունի որոշակիացնելու և պետական ինստիտուտների լիազորությունների հստակեցման խնդիր»:
Նա նկատեց, որ օրինակ, գործող Սահմանադրությամբ նախագահը պետության գլուխն է և նրա լիազորությունն է ապահովել Սահմանադրության բնականոն գործունեությունը, բայց թե ինչ գործիքակազմով պետք է դա ապահովի, գործող Սահմանադրությունը դա չի տալիս. «Այս առումով մենք լուրջ խնդիրների առաջ ենք կանգնած: Գարնանը դուք տեսաք, թե գլխավոր շտաբի պետի ազատումն ինչպիսի լրջագույնս բարդությունների առաջ կանգնեցրեց: Պետք է վերականգնվի կիսանախագահական կառավարման համակարգը, իշխանությունների տարանջատման սկզբունքի հստակ կիրառումը, մեկը մյուսին հակակշռելու առումով: Մենք պետք է կարողանանք նորմալ, թափանցիկ ընտրությունների միջոցով ապահովել առաջիկա տարիների ընթացքում մեր հանրային հարաբերությունների բնականոն զարգացումը, ինչը կնպաստի նաև պետական մմարմինների արդյունավետության բարձրացմանը, այսինքն պատասխանատվության ինտիտուտը լիարժեք կգործի: Հանրությունը կիմանա, թե նախագահից ինչ պահանջի, ԱԺ-ից ինչ պահանջի, վարչապետից ու կառավարությունից ինչ պահանջի»,-ընդգծեց «Արդար Հայաստանի» նախագահը:
Իր հերթին, արդեն լուծարված սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովում ընդգրկված ՔՊ խմբակցության պատգամավոր Վահագն Հովակիմյանն «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նշեց, որ նոր խորհրդի աշխատանքի համար հիմք է վերցվելու սահմանադրական փոփոխությունների նախկին հանձնաժողովի արած աշխատանքը. «Այդ նոր խորհրդի աշխատանքները արդաարադատության նախարարն է համակարգելու: Այն ժամանակ կառավարման համակարգի փոփոխության հարցը քննարկվել է, դրական արձագանք չի ստացել, ըստ այդմ, հայեցակարգում չի ընդգրկվել: Հիմա տարբեր ուժերի կողմից նորից բարձրացվում է այդ հարցը, ինչը նշանակում է, որ նոր ձևավորվելիք խորհուրդը նորից պետք է քննարկի այդ հարցը:
Այդ նոր խորհրդի կազմավորումը արդարադատության նախարարության տիրույթում է: Վարչապետի որոշումից հետո արդարադատության նախարարը սուբյեկտներին առաջարկելու է թեկնածուներ ներկայացնել խորհրդի կազմում ընդգրկվելու համար և դրա համար ժամկետ է սահմանելու: ՔՊ-ում դեռ չի քննարկվել, թե ով կլինի մեր կողմից նոր խորհրդի կազմում»,-ասաց Հովակիմյանը:
Դիտարկմանը, որ 2018-ից խոսվում է սահմանադրական փոփոխությունների մասին, բայց անընդհատ իշխանությունը ձգձգեց գործընթացը, նա նկատեց. «Ճիշտ չէր լինի պատերազմական իրավիճակում սահմանադրական բարեփոխումների հանձնաժողովը սահմանադրական փոփոխությունների հայեցակարգ մշակեր: Պատերազմն իրողություններ է փոխել: Այդ հանձնաժողովի անդամները հայտարարեցին, որ նոր իրողություններով պայմանավորված այդ ամենին պետք է նոր պրիզմայով նայել»:
Հարցին, թե ինքն անձամբ կառավարման որ համակարգի կողմնակիցն է, ՔՊ-ական պատգամավորն արձագանքեց. «Ես իմ կարծիքը չեմ արտահայտի: Ես քաղաքական թիմի անդամ եմ, կարող է իմ կարծիքը մեծամասնության հավանությանը չարժանանա և այլ որոշում լինի: Ես ինչի՞ պետք է իմ կարծիքը պարտադրեմ իմ ընկերներին: Քանի դեռ չկա որոշում, ես չեմ ուզում առաջ ընկնել ու իմ կարծիքը պարտադրել իմ թիմակիցներին»:
