Տոկիոյի օլիմպիական խաղերի առիթով Ճապոնիայում գտնվող Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է այդ երկրի Միջուկային կարգավորման գործակալության ղեկավարին: Հանդիպմանը Արմեն Սարգսյանը նրա հետ քննարկել է գործակցության հարցեր: Ինչպես հայտնում է պաշտոնական հաղորդագրությունը, Ճապոնիայի Միջուկային կարգավորման գործակալության ղեկավարը Հայաստանի հետ համագործակցության պատրաստակամություն է հայտնել՝ նշելով, որ իրենք մշտապես վերազինում են ատոմակայանները և սարքավորումները՝ համապատասխանեցնելով դրանք ռիսկերին, և այս ոլորտում իրենց փորձառությունը կարող է ուսանելի ու օգտակար լինել գործընկերների համար։
Կողմերը մասնավորապես առանձնացրել են միջուկային անվտանգության կարգավորումների, միջուկային վառելիքի և միջուկային թափոնների կառավարման ոլորտները, ինչպես նաև համատեղ հետազոտական աշխատանքների իրականացումը միջուկային ֆիզիկայի բնագավառում: Ճապոնիայում տեղի ունեցած այդ հանդիպումը անշուշտ հետաքրքրական է երկու ասպեկտով: Նախ, հայկական ատոմակայանի վերազինման, նորոգման և շահագործման ժամկետի երկարաձգման գործընթացը, որ իրականացվում է այժմ: Հայտնի է, որ այդ գործընթացում ներգրավված են ռուս մասնագետներ: Արդյո՞ք կլինի նաև ճապոնական կողմի որոշակի ներգրավում, հայկական ատոմակայանի անվտանգ շահագործման հեռանկարը առավել հաստատուն դարձնելու նկատառումով: Իհարկե, այդ առումով հնարավոր է խոսքը ոչ թե նորոգման, կամ ոչ այնքան նորոգման գործընթացի, այլ դրանից հետո արդեն շահագործման ընթացքի մասին է:
Ըստ այդմ, արդյո՞ք ճապոնական կողմը կարող է ներգրավվել հայկական ատոմակայանի հետագա տասնամյակի շահագործման գործընթացին: Ընդհանրապես, ինչո՞վ է առաջացել Ճապոնիայում այդ հանդիպման անհրաժեշտությունը, եթե այն զուտ այսպես ասած նշումի համար չէ: Եվ իհարկե առանցքայինը՝ հայկական նոր ատոմակայանի հարցը: Ճապոնիան կարո՞ղ է դիտարկել Հայաստանի հետ գործընկերության հեռանկար այդ ոլորտում: Այստեղ իհարկե հարցն անշուշտ մտնում է ոչ միայն մասնագիտական, այլև քաղաքական գործընթացի դաշտ: Հայկական ատոմակայանի շահագործման ժամկետի երկարաձգումը թե մասնագիտորեն, թե քաղաքական իմաստով դառնում է ավելի ու ավելի խնդրահարույց: Հայաստանի համար նոր ատոմակայանի անհրաժեշտությունն էլ իր հերթին ժամանակի ընթացքում դիտվելու է ավելի սուր: Եվ այստեղ Հայաստանը պետք է գտնի բավականին բարդ թե ֆինանսատնտեսական ու մասնագիտական, թե քաղաքական լուծումներ: Այստեղ առանցքայինն անշուշտ Ռուսաստանի գործոնն է:
Ամբողջ հարցն այն է,որ Մոսկվան ակնհայտորեն կորցրել է հետաքրքրությունը Հայաստանում նոր ատոմակայանի նկատմամբ, եթե երբևէ ունեցել է, սակայն մյուս կողմից սակայն Մոսկվայի համար կարող է խնդրահարույց դիտվել այլ հնարավոր հետաքրքրություն, որը կարող է կասկածի տակ դնել ՌԴ էներգետիկ գերիշխող դիրքերը Հայաստանում: Միաժամանակ հայտնի է, որ Մոսկվան ատոմակայանի շինարարության խոշոր ծրագիր է իրականացնում Թուրքիայում: Ավելին, անցնող տարիներին թույլ, բայց խոսակցություններ են շրջանառվել նաև Ադրբեջանի հետ այդպիսի ծրագրերի հնարավորության մասին: Այդ իմաստով, հայկական կողմը թերևս պետք է նորովի վերադառնա նոր ատոմակայանի մեգանախագծի խնդրին, բայց իհարկե ոչ այնպես, ինչպես դրա հռչակումից հետո Սերժ Սարգսյանի նախագահության ընթացքում, երբ ատոմակայանը այդպես էլ մնաց խոսք և թուղթ: Այդ մեգախնդրին պետք է վերադառնալ գործնականում և դրանով պետք է ինտենսիվ զբաղվել արդեն այժմ, որովհետև հայկական գործող ԱԷԿ հետագա տասնամյակը այդ իմաստով կանցնի շատ արագ:
