«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է քաղաքագետ Արմեն Գրիգորյանը։
–Պարոն Գրիգորյան, Հայաստանում արտահերթ խորհրդարանական ընտրութունները պաշտոնապես նշանակված են, արդեն ուրվագծվում են ընտրություններին մասնակցող քաղաքական ուժերը։ ՔՊ, Քոչարյանի «Հայաստան» դաշինքը, ՀՀԿ–ի ու Վանեցյանի «Պատիվ ունեմ» դաշինքը։ ՀԱԿ–ը ևս կմասնակցի ընտրություններին, Հանրապետություն կուսակցությունը։ Նորաստեղծ կուսակցություններ են հայտ ներկայացրել։ Ինչպի՞սի մրցակցություն է լինելու։
-Ցավոք, չկայացած կուսակցական համակարգի և ոչ բավարար քաղաքական մշակույթի պայմաններում դարձյալ չափազանց մեծ կարևորություն կունենա խարիզմատիկ առաջնորդությունը․ ըստ էության, կրկին կլինի անձերի, ոչ թե գաղափարների և ծրագրերի մրցակցություն։ Պատերազմում պարտվելու հետևանքով առաջացած հոգեբանական տրավման էլ լրացուցիչ նպաստում է քաղաքական բևեռացմանն ու ծայրահեղական հայացքների տարածմանը, ներքին ու արտաքին թշնամիներ փնտրելուն՝ ինչը նույնպես կանդրադառնա ամբոխավարական, ռևանշիստական և ազգայնամոլ քաղաքական ուժերի հռետորաբանության վրա, որոնցից ոմանց ձեռքում մեդիառեսուրսների և ֆինանսական ռեսուրսների կուտակումը լրացուցիչ բացասական դեր է խաղալու։
Այդպիսով, ռացիոնալ, բովանդակալից բանավեճը և առողջ քաղաքական գաղափարների մրցակցության նշանակությունը փոքր է լինելու։ Փոխարենը կլինի անզուսպ ամբոխահաճություն՝ «բարոյական հաղթանակի», «ժողովրդի մատից փուշ հանելու», օտարերկրացի ազնվականներից ներդրումներ ապահովելու, «ազգի փրկության», ռազմահայրենասիրության, հայդատականության, պահանջատիրության երանգներով։
–Անկախ ընտրություններին մասնակցելու հայտ ներկայացրած ուժերի մեկ է դիսկուրսը տարվում է այն ուղղությամբ, որ ընտրությունը լինելու է նախկինների ու ներկայի միջև։ Ստեղծված իրավիճակում քաղաքացին այլընտրանքի հնարավորություն ունի՞։ Ակնկալո՞ւմ եք, որ ընտրությունների նախաշեմին որոշակի վերադասավորումներ այնուամենայնիվ կլինեն։
-Քաղաքացին այլընտրանքի հնարավորություն ունի, բայց՝ իրականությունն օբյեկտիվորեն ընկալող, անցած տասնամյակների իրադարձությունները սթափ գնահատող, պաթոսային հայրենասիրական հեքիաթներին չհավատացող, մեդիագրագետ քաղաքացին միայն։ Ինչ վերաբերում է վերադասավորումներին՝ էական փոփոխություններ չեմ ակնկալում, ըստ էության արդեն շաբաթներ ու ամիսներ առաջ (եթե միայն հետպատերազմյան ժամանակահատվածը դիտարկենք) պարզ էր՝ ով ով է։
–Առաջին նախագահ Լևոն Տեր–Պետրոսյանի՝ նախկին երկու նախագահներին արված համագործակցության առաջարկը բավական բուռն ընունվեց և շարունակում է քննարկվել այդ թեման։ Ձեզ համար ընկալելի՞ է Տեր–Պետրոսյանի առաջարկի իմաստը։
-Կարծում եմ, այո, առավել ևս, որ ինքն էլ օրեր առաջ լրացուցիչ բացեց որոշ փակագծեր։ Կարծում եմ, բավական կանխատեսելի և տրամաբանական էր նշված համագործակցության առաջարկի մերժումը՝ մասնավորապես նշածս ամբոխավարական ու ռևանշիստական հռետորաբանության, նաև վերադասավորումների հնարավորության տեսանկյունից։
–Վերջին օրերին՝ հատկապես Սյունիքի դեպքերից հետո, կարծիքներ են հնչում, որ հայաստանյան ընդդիմությունը, հատկապես Քոչարյանը, ամեն ինչի պատրաստ են նորից իշխանության գալու համար։ Շանսեր ունե՞ն նախկինները նորից իշխանության գալու կամ խորհրդարանում ներկայացված լինելու համար։
-Խորհրդարանում ներկայացված լինելու շանսեր միանշանակորեն ունեն․ այլ խնդիր է, արդյոք դա հենց հիմա նրանց պլանների մաս է կազմում։ Նրանց քարոզչամեքենան վաղուց իշխանափոխության հնարավորությունը կապում է ոչ թե ընտրությունների, այլ բացառապես բախումների հրահրման հետ․ ի վերջո, խորհրդարանում ներկայացվածությունն էլ կարող է անհրաժեշտության դեպքում նպաստել դրան։ Մյուս կողմից, ցածր արդյունքի դեպքում ընտրությունների արդյունքները վիճարկելը ևս կարող է դառնալ բախումների հրահրման պատրվակ՝ մանավանդ որ այդ ուժերն ի դեմս չբարեփոխված դատարանների ունեն ռեսուրս, որի շնորհիվ թե նախընտրական, թե հետընտրական բռնությունը կարող է մնալ անպատիժ։
–Դուք խոսեցիք ընտրություննրի արդյունքները վիճարկելու, դրանով բախումներ հրահրելու մասին։ Սահմանային հաճախակի սրվող իրավիճակի պարագայում որքանով են վտանգավոր ներքաղաքական այդ զարգացումները, ցնցումները, լարված վիճակը։
-Բնականաբար, ցանկացած ներքին անկայունություն վտանգավոր է։ Սակայն առկա քաղաքական դաշտի խաղացողների մեծ մասն առաջնորդվում է որոշակի խմբային շահերով․ կարելի է ենթադրել, որ առկա քաղաքական բևեռացման պայմաններում անկայունությունը կարող է ավելի երկարատև լինել։
