«Եթե նախկինում ազդեցության լծակներ չունեինք Հայաստանում ռուսական հեռուստաալիքների հեռարձակման վրա, ապա ՌԴ կառավարության հետ նոր պայմանագրի կնքումից հետո նման լծակներ են հայտնվել»,- լրագրողների հետ հանդիպմանն ասել է Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի նախագահ Տիգրան Հակոբյանը:
Նրա խոսքով՝ այժմ ռուսական հեռուստաալիքներին նոր պահանջներ են առաջադրվել՝ հարգանք դրսևորել Հայաստանի կամ հայ ժողովրդի համար հիշատակի ամսաթվերի հանդեպ (օրինակ՝ սգո օրերին չհեռարձակել ժամանցային ծրագրեր), չմիջամտել Հայաստանում ընտրական գործընթացներին, հարգել արտակարգ կամ ռազմական դրության նորմերը, բացառել կոնտենտի հեռարձակումը, որը նվաստացնում է հայերի ազգային արժանապատվությունը և այլն: «Բացի այդ, այսօր Հայաստանի Հանրային հեռուստատեսությունը եզակի լիցենզիա է ստացել և կարող է առանց հավելյալ պահանջի հեռարձակվել ռուսական մալուխային ցանցում: Այսինքն՝ առավելությունները ոչ թե միակողմանի են, ինչպես նախկինում, այլ երկկողմանի»,- հավելել է Հակոբյանը:
Արտասահմանյան հեռարձակողը, ինչպես պարզաբանել է Հակոբյանը, չի կարող մասնակցել լիցենզիա ստանալու մրցույթին, սակայն հնարավորություն ունի հեռարձակման մասին միջպետական պայմանագիր կնքելու, ինչպես դա տեղի ունեցավ «Միր» հեռուստաալիքի հետ: «Ինչ վերաբերում է CNN-ին, ապա դա ոչ պետական ալիք է (ԱՄՆ-ում նման բան ընդհանրապես չկա), ուստի այդ ալիքի հետ անհնար է հեռարձակման մասին միջպետական պայմանագիր կնքել»,- եզրափակել է Տիգրան Հակոբյանը:
Երևանի մամուլի ակումբի նախագահ Բորիս Նավասարդյանի կարծիքով՝ միջպետական պայմանագրում նմանատիպ կանոններ պետք է նախատեսվեին. «Եթե, ի տարբերություն նախորդ տարիների, ռուսական հեռուստաալիքները լիցենզիայի միջոցով չեն վերահեռարձակվելու, նշանակում է չկան մեխանիզմներ իրենց նկատմամբ կիրառելու Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությունը։ Եվ համապատասխանաբար օրենսդրության կարևորագույն դրույթները պետք է տեղափոխվեն միջպետական համաձայնագիր։ Այսինքն՝ ֆորմալ առումով այս կարգի քայլն ուղղակի անհրաժեշտ էր, եթե այսուհետ ռուսական հեռուստաալիքները մեր հանրային մուլտիպլեքսով հեռարձակվելու են նաև Հայաստանի Հանրապետության տարածքում»,- «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում ասաց նա։
Թե ինչպես է դա պրակտիկ աշխատելու, Բորիս Նավասարդյանի դիտարկմամբ, դժվար է կանխատեսել. «Ես չեմ պատկերացնում, որ տարբեր քաղաքական և լրատվական ծրագրեր վարողները ծանոթ լինեն այդ կանոններին և երկրորդը՝ ծանոթ լինելով, պարտադիր համարեն դա կիրառել։
Հաշվի առնենք, որ նաև նախորդ տարիներին, երբ ռուսական հեռուստաալիքները Հայաստանում հեռարձակվում էին լիցենզիայի միջոցով, բացարձակապես հաշվի չէին առնում ՀՀ օրենսդրությունը և աշխատում էին այնպես, ինչպես ճիշտ էին համարում՝ նաև հայաստանյան թեմաները լուսաբանելիս։ Մասնավորապես՝ բազմաթիվ լիցենզիոն պայմանների խախտումներ էին թույլ տալիս նախընտրական արշավների ժամանակ իրադարձությունները լուսաբանելիս՝ հօգուտ այս կամ այն թեկնածուի կամ քաղաքական ուժի։ Սա լուրջ խնդիր է, և տեսնենք, թե ինչպես է իրականացվելու։ Մեխանիզմները բավականին բարդ են՝ ԱԳՆ նոտաներով և այլն… բայց թե ինչպիսի ազդեցություն կունենա, խիստ կասկածելի է, որ այդ մեխանիզմներն արդյունավետ կաշխատեն»։
Մեր այն դիտարկմանը, որ մինչ այժմ, օրինակ, երկրորդ նախագահն իր կապերի միջոցով ռուսական հեռուստաալիքներով կարողանում է լսելի դարձնել հօգուտ իրեն և հակաիշխանական ռեպորտաժներ, արդյոք այս խնդիրը նման մեխանիզմներով կկարգավորվի՞, Բորիս Նավասարդյանը պատասխանեց. «Այստեղ մենք պետք է շատ հստակ տարբերակենք՝ քննադատական բովանդակությամբ ռեպորտաժները մեր իշխանությունների հասցեին ռուսական հեռուստաալիքներով միանգամայն ընդունելի են, ինչպես և հայկական հեռուստաալիքների դեպքում։ Բայց կան որոշ նորմեր՝ միջազգային հարաբերությունների, երկկողմանի հարաբերությունների հետ կապված, որոնց նկատմամբ պետք է հարգանք դրսևորեն նաև այն օտարերկրյա հեռուստաալիքները, որոնք հեռարձակվում են նաև Հայաստանում։ Հաշվի առնելով այն, որ այդ նորմերի նկատմամբ երբևէ հարգանք չկար, դժվար է պատկերացնել, որ կլինի այսուհետ։ Բայց ամեն դեպքում, կարծում եմ, քանի որ արդեն քաղաքական որոշումը կայացված է, և ռուսական հեռուստաալիքները պետք է պահպանվեն մեր հանրային մուլտիպլեքսում, նշանակում է, որ նաև միջպետական համաձայնագրով այդ պայմանները պետք է նախատեսվեն»։
Ըստ նրա՝ ֆորմալ առումով այն, ինչ արվել է, բխում է երկկողմանի հարաբերությունների ու ընդհանրապես միջազգային հարաբերությունների տրամաբանությունից: «Բայց նորից եմ կրկնում՝ ինչպես է այն պրակտիկայում աշխատելու՝ կտեսնենք։ Իհարկե, վերը նշված հարցի հետ կապված նշեմ, որ Հայաստանի այն քաղաքական գործիչները, որոնք որոշակի կապեր ունեն ռուսաստանյան շրջանակների ու մասնավորապես լրագրողական հանրույթի հետ՝ կփորձեն այդ ալիքներն օգտագործել նաև քաղաքական պայքարում։ Այստեղ պետք է ձգտել, որ այդ օգտագործումը պարզապես չանցնի որոշակի սահմաններ։ Այստեղ շատ հետևողական և գործընկերային մակարդակի հարաբերություններ պետք է լինեն և՛ մեր արտաքին գերատեսչության կողմից, և՛ նաև հեռարձակվող լրատվամիջոցների գործունեությունը կարգավորող մարմնի կողմից։ Ես չեմ ուզում շատ առաջ ընկնենք, տեսնենք՝ ինչպես է դա տեղի ունենալու։ Բայց որ կան խնդիրներ ու մտահոգություններ՝ դա ակնհայտ է»,- եզրափակեց Բորիս Նավասարդյանը։
