Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակը, Բաց հասարակության հիմնադրամներ-Հայաստանը, ժուռնալիստների «Ասպարեզ» ակումբը, «Իրավունքների պաշտպանություն առանց սահմանների» ՀԿ-ն, Իրավունքի պաշտպանության և զարգացման հիմնադրամը, «Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ» հակակոռուպցիոն կենտրոնը, փաստաբաններ Ռոբերտ Ռևազյանը և Կարեն Թումանյանն այսօր հանդես են եկել հայտարարությամբ, որը վերաբերում է ՀՀ դատական իշխանությունում և դատաիրավական մարմիններում արդյունավետ վեթինգի ձախողման մարտահրավերին։
«Տեղի է ունեցել ակնհայտ նահանջ թավշյա հեղափոխության գլխավոր հասարակական պահանջներից՝ արդարության և արդարադատության հաստատման հասարակական օրախնդրից»,- ի մասնավորի նշված է հայտարարության մեջ։
Հայտարարության հեղինակները պահանջում են՝
- Ըմբռնել, որ ժողովրդավարական, իրավական, ինքնիշխան և սոցիալական պետության վերականգնման գործողություններում հաջողության հասնելու անհրաժեշտ պայման է ամբողջական և խորքային վեթինգի իրականացումը դատաիրավական համակարգի բոլոր մարմիններում՝ անկախ համակարգային հետադիմական դիմադրությունից:
- Վերանայել արդարադատության բարեփոխման իր թերի, ծայրահեղ անհամաչափ և անարդյունավետ մոտեցումները, միջազգային լավագույն փորձի կիրառմամբ անհապաղ նորոգել դատաիրավական համակարգում նոր Հայաստանի կարիքներին և պահանջին համահունչ վեթինգի օրենսդրությունը, այնուհետև անցնել վեթինգի իրականացմանը:
- Իրականացնել առաջնահերթ վեթինգ Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամների նկատմամբ, քանի որ այս մարմինն է լինելու բարեվարքության ստուգման վերջնական ատյանը դատավորների համար։
«Հելսինկյան ասոցիացիա» ՀԿ նախագահ Նինա Կարապետյանցը «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում տեղեկացրեց, որ իրենց կազմակերպությունն ամբողջ կազմով միանում է այդ հայտարարությանը։
Հարցին, թե կոնկրետ իր որ ակնկալիքները չեն իրականացել, իրավապաշտպանն արձագանքեց․ «Մենք նախկինում էլ ասում էինք, որ պետք է լինեն շատ խորքային բարեփոխումներ, պետք է լիներ անցումային արդարադատություն, իրական վեթինգ։ Այն, ինչ կատարվում է այսօր, դա հեղափոխության ընթացքում տրված խոստումներից մեծ հետքայլ է։ Մենք համոզված ենք, որ այդ գործողությունները չէր ակնկալում հանրությունը նոր իշխանություններից։ Սրանք փոփոխությունների, բարեփոխումների չեն հանգեցնելու, հետևաբար՝ դրանք ուղղակի անիմաստ են»։
Մեր դիտարկմանը, թե Մարտի 1-ի գործով, տարբեր աղմկահարույց գործերով վճիռներ կայացրած դատավորներից ոմանք այսօր էլ դեռ շարունակում են պաշտոնավարել, Նինա Կարապետյանցը պատասխանեց․ «Միանշանակ։ Ե՛վ Մարտի 1-ի գործով, և՛ Հյուսիսային պողոտայի բնակիչների ունեզրկումների գործերով, և՛ այլ գործերով, որոնց մասին հանրությունը տեղյակ չի եղել, իմացել են իրավապաշտպանները, այն քաղաքացիները, որոնք բախվել են այդ ապօրինություններին, կան առանցքային դատավորներ, որոնք դերակատարում են ունեցել։ Եվ հիմա էլ, երկու տարի անց, նրանք առանց խոչընդոտների, առանց պատասխանատվության ենթարկվելու, շարունակում են պաշտոնավարել, ինչը նշանակում է ուղղակի դավաճանություն հեղափոխությանը։ Շատ գործերի վերաբերյալ ակնհայտ խախտումներով կայացվել են վճիռներ, որոնք ակնհայտ եղել են հանցավոր ռեժիմի պատվերը։ Անհասկանալի է, որ նրանք շարունակում են պաշտոնավարել»։
