Ռուսական Regnum գործակալության փոխանցմամբ՝ վաղը ԱՄՆ Կոնգրեսի արտաքին հարաբերությունների կոմիտեն դիտարկելու է մի բանաձև, որում թուրքական իշխանություններին կոչ է արվում երկրի քրիստոնեական համայնքներին՝ մասնավորապես հայկական, հունական ու ասորական փոքրամասնություններին վերադարձնել զավթված եկեղեցիները, վանքերը և այլ հոգևոր ինստիտուտներ։
Փաստաթուղթը պատրաստել է Կալիֆոռնիայից ընտրված կոնգրեսական Էդվարդ Ռոյսը, ով միաժամանակ հանդիսանում է Կապիտոլիումի բլրում հայկական աջակցության խմբի համանախագահը։
Փաստաթղթում Թուրքիային կոչ է արվում հարգել քրիստոնյա քաղաքացիների իրավունքները։ Ռոյսն ընդգծել է, որ Թուրքիայում քրիստոնյաների մշտական հետապնդումները նկատվել են ոչ միայն ԱՄՆ օրենսդիրների, այլև՝ գործադիր իշխանության կողմից։ Մասնավորապես, ԱՄՆ պետդեպարտամենտը երեք տարի շարունակ ազդարարում է Թուրքիայում կրոնական ազատությունների խնդրի մասին։
Թեև փաստաթղթում բացակայում է «Ցեղասպանություն» բառը, սակայն նշված է, որ հայերը, ինչպես նաև մյուս քրիստոնյա համայնքներն Օսմանյան կայսրությունում ենթարկվել են զանգվածային սպանությունների և էթնիկ մաքրման։
Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախումբն (ANCA) ԱՄՆ-ի բոլոր քրիստոնյա համայնքներին կոչ է արել զանգահարել տվյալ կոմիտեին՝ կոչ անելով աջակցել բանաձևի ընդունմանը։ ANCA-ի տվյալներով՝ ԱՄՆ-ում գործող թուրքական լոբբին վերջին օրերին բավական ակտիվացել է՝ տվյալ բանաձևի ընդունումը տորպեդահարելու համար։
Հիշեցնենք, որ վերջին օրերին Թուրքիայում կրոնական ազատությունների խոչընդոտման մասին ազդարարել են ԱՄՆ պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոնը և ԵՄ ընդլայնման և եվրոպական հարևանության հարցերով եվրակոմիսար Շտեֆան Ֆյուլեն։
Ի դեպ, ապրիլի վերջին ԱՄՆ կառավարությանը կից կրոնական ազատությունների հատուկ հանձնաժողովը (USCIRF) հրապարակել էր տարբեր երկրներում կրոնական ազատությունների դիտարկման վերաբերյալ իր տարեկան զեկույցը:
Զեկույցի թուրքական հատվածում Թուրքիայում կրոնական ազատությունների խնդիրը որակվել էր որպես մտահոգիչ. «Թուրքական կառավարությունը շարունակում է սահմանափակումներ մտցնել կրոնական ազատությունների հարցում` դրանով իսկ շարունակելով սպառնալիքի տակ պահել կրոնական փոքրամասնությունների կենսունակությունը և գոյատևումը:
Թուրքական կառավարությունը նաև շարունակում է ջանքեր գործադրել կրոնի վրա վերահսկողություն հաստատելու համար և հրաժարվում է ամբողջովին օրինական (իրավական) կարգավիճակ տրամադրել կրոնական ինստիտուտներին:
Թուրքական կառավարությունը հրաժարվում է կրոնական բարեփոխումներ իրականացնել և փոխել այդ մթնոլորտը: Ավելին, նա շարունակ միջամտում է կրոնական համայնքների կրթական ու կառավարման ներքին խնդիրներին»։
