Երեկ Ազգային ժողովում առաջին ընթերցմամբ ընդունվեց «Անշարժ գույքի հարկով հարկման նպատակով անշարժ գույքի շուկայական արժեքին մոտարկված կադաստրային գնահատման կարգը սահմանելու մասին» օրենքի նախագիծը։ Սույն նախագիծը սահմանում է անշարժ գույքի հարկով հարկման օբյեկտ համարվող անշարժ գույքի կադաստրային արժեքի շուկայական գնահատման կարգը: Այն սահմանում է, որ անշարժ գույքի կադաստրային արժեքի շուկայական գնահատման կարգով հաշվարկված կադաստրային արժեքները հիմք են հանդիսանում անշարժ գույքի հարկով հարկման համար:
Նախագիծը ընդունվեց անգամ այն բանից հետո, երբ ընդդիմադիր մի շարք պատգամավորներ պնդում էին, որ այն հակասահմանադրական է։ «Իշխող խմբակցության քվեարկության շնորհիվ Ազգային ժողովը առաջին ընթերցմամբ ընդունեց «Անշարժ գույքի հարկով հարկման նպատակով անշարժ գույքի շուկայական արժեքին մոտարկված կադաստրային գնահատման կարգը սահմանելու մասին» օրենքի նախագիծը, որով գույքի բազային արժեքի որոշման իրավասությունը տրվում է կառավարությանը, ինչը հակասում է Սահմանադրությանը, քանի որ հարկերը սահմանվում են բացառապես օրենքով: Որևէ մեկը չհերքեց հակասահմանադրականության խնդիրը՝ հարցի քննարկումը նախատեսելով իրականացնել մինչև երկրորդ ընթերցում:
Այն ահռելի աշխատանքը, որը անհրաժեշտ է իրականացնել, օրենքի նախագծով կառավարությունը պետք է իրականացնի 1,5 տարվա ընթացքում, որը փաստորեն «որոշվեց» իրականացնել երկու շաբաթվա ընթացքում:
Ցավոք, սա առաջին դեպքը չէ, երբ տնտեսության համար չափազանց կարևոր օրենքը հակասահմանադրական վիճակով հասնում է լիագումար նիստի քննարկմանը՝ ստանալով դրական եզրակացություն բոլոր փուլերում, որից հետո իրականացվում են հրատապ և ոչ արդյունավետ փոփոխություններ»,- նախագծի ընդունումից հետո ֆեյսբուքյան իր էջում գրել էր «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Մանե Թանդիլյանը։
Տնտեսագետ Ատոմ Մարգարյանն «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում ասաց, որ անշարժ գույքի շուկան կարգավորող օրենքը չի փոխվել։ Շուկան բարձիթողի վիճակում է, և սոցիալական շերտակազմավորումը վաղուց խորացել էր։ Բնակչության եկամուտների և ունեցվածքի բևեռացումը առասպելական չափերի էր հասել, որն անընդունելի է։ «Եթե պետությունն իր քայլերով ցանկանում է մեղմել այդ բևեռացումը և վերաբաշխում կատարել խոշոր սեփականատերերի, մեծահարուստների ունեցվածքների, եկամուտների, ապա այն ողջունելի է։ Բայց պետք է բավականաչափ հիմնավորված լինեն և՛ դրույքաչափերը, և՛ մեխանիզմները, և՛ գործիքակազմները՝ աշխատեցնելու համար այդ ամենը»,- ասաց Մարգարյանը։
Նրա խոսքերով, եթե լուծումը տարվում է նրան, որ կադաստրային արժեքը մոտեցվի շուկայականին, ապա այդտեղ լուծումներ չկան, որովհետև մարդիկ, ըստ եկամուտների, շատ ավելի մեծ սոցիալական բևեռացում ունեն, քան գույքի արժեքի մասով։ «Ասենք՝ մեկն իր պապից մի հսկայական բնակարան է ժառանգել, բայց ինքը գործազուրկ է և շատ ցածր եկամտային տիրույթում է գտնվում, ապա ինչ կարգավիճակում կհայտնվի նա այս օրենքի գործարկման դեպքում։ Իհարկե, այդ մարդը ստիպված վաճառքի կհանի իր բնակարանը, որպեսզի կարողանա տեղավորվել գույքահարկի չափերի մեջ։ Սա անընդունելի է»,- ընդգծեց Ատոմ Մարգարյանը։
Նրա խոսքերով՝ նախ և առաջ հարկավոր է լուծել մարդկանց աշխատատեղերի խնդիրը, եկամուտների խնդիրը, որպեսզի մարդիկ կարողանան կատարել նաև իրենց հարկային պարտավորությունները՝ տվյալ դեպքում նաև գույքահարկի գծով։
Ամեն դեպքում, մեր զրուցակցի խոսքերով, այնպես չէ, որ օրենքի ընդունումից հետո բոլոր հսկայական, շքեղ առանձնատները, բնակարանները կվաճառվեն և շուկայում քաոտիկ վիճակ կլինի։ Մարգարյանն ասում է՝ բնակարանների մասսայական վաճառքի համար մասսայական գնորդներ են պետք։ «Խնդիրը դա չէ, խնդիրն այն է, որ ոչ վճարունակ քաղաքացիները գույքահարկի մասով պարտքեր կուտակեն, տուժ-տուգանքները կուտակեն, որը դառնա մեծ խնդիր, որը եղել է նախկինում։ Անցած տարի էլ մի փոփոխություն արեցին այս ոլորտում, բայց մի խնդիրը չլուծած՝ անցան ավելի բարդ, բազմապլան խնդրի։ Կարծում եմ՝ այս մոտեցումը ճիշտ չէ։ Սա պարզապես հերթական պոպուլիստական քայլն է, թե՝ բա հեսա մենք կբռնենք ու բոլոր հարուստների ունեցվածքը կհարկենք ու եկամուտները կվերաբաշխենք»,- նկատեց Մարգարյանը՝ ավելացնելով, որ պետք է նաև նայել միջազգային փորձին, տեսնել՝ ինչ է հուշում միջազգային փորձը, բայց միևնույն ժամանակ, ըստ տնտեսագետի, Հայաստանը ոչ Բրիտանիան է, ոչ Ճապոնին, որ հարցին լուծումը տա նման մեխանիզմներով։ «Այնպես որ պետք չէ արտաքին աշխարհի փորձը վերցնել ու մեխանիկորեն պատճենել մեր իրականության վրա»,- եզրափակեց Ատոմ Մարգարյանը։
