Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում «Սարգսյաններն ընդդեմ Ադրբեջանի» գործով լսումներն անցել են հարթ, առանց միջադեպերի: Դրանց ընթացքը հայցվոր կողմի փաստաբան Նարինե Գասպարյանը նորմալ է գնահատում:
«Սկզբում դիմողի ներկայացուցիչները, այսինքն`մենք, ներկայացրեցինք մեր փաստարկները Կոնվենցիայի 1-ին արձանագրության 1-ին հոդվածի (սեփականության պաշտպանություն),ինչպես նաև Կոնվենցիայի 8-րդ (անձնական և ընտանեկան կյանքի իրավունքի հարգում), 13-րդ (արդյունավետ պաշտպանության իրավունք), 14-րդ (խտրականության արգելում) և 41-րդ հոդվածների կապակցությամբ, այնուհետև հանդես եկավ Ադրբեջանի կառավարությունը, որից հետո Հայաստանի Հանրապետության ներկայացուցիչները՝որպես գործով երրորդ կողմ, ներկայացրին իրենց փաստարկները»,- «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում ասաց նա:
Հարցին` արդյոք ադրբեջանական կողմից լսումները խանգարելու փորձեր եղե՞լեն, Գասպարյանը բացասական պատասխան տվեց, նշեց, որ նման փորձեր չեն եղել, ամեն ինչ շատ հարթ է ընթացել: Ներկայացված փաստերի վերաբերյալ դատարանի ընկալման մասին, ըստ փաստաբանի, դեռ վաղ է խոսել. դատարանն իր տեսակետն ու գնահատականը ներկայացվածի կապակցությամբ կտա իր կողմից կայացվելիք վճռում:
«Վճիռը, հուսով ենք, որ առաջիկա տարվա ընթացքում կկայացվի, սակայն հնարավոր է նաև` ավելի ուշ կայացվի,որևէ ժամկետ այս կապակցությամբ սահմանված չէ: Սարգսյանների ընտանիքից ոչ ոք չմասնակցեց նիստին: Ցավոք, և Մինաս և Լենա Սարգսյաններն արդեն մահացել են, և ներկայում գործող դիմողներ են հանդես գալիս իրենց դուստրն ու որդին»,- ասացնա` հավելելով, որայս գործը մեկնէայն մեծաթիվգործերից` ընդդեմԱդրբեջանի, որոնք ներկայացվել են դատարան: Գասպարյանընշեց, որիրենք իրենց փաստարկներում հստակ նշել են` այս գործի առիթ է հանդիսացել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը, և դիմողն ու իր ընտանիքը, ինչպես ազգությամբ տասնյակ այլ հայեր, արժանացել են նույն ճակատագրին: «Հնարավոր է, որ այս գործի ելքը վճռական լինի նաև մյուս բոլոր նմանատիպ գործերի համար, սակայն դա կախված է նրանից, թե ինչ դիրքորոշում կցուցաբերի դատարանը Սարգսյանի գործով մեր ներկայացրած բողոքներին»,- ասաց նա:Նշենք, որ հայցվոր կողմը ներկայացնում էին Ֆիլիպ Լիչը, Նարինե Գասպարյանը, Արման Ալոյանը և Վահե Գրիգորյանը:
Ստրասբուրգում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի մեծ պալատում «Սարգսյանն ընդդեմ Ադրբեջանի» գործի վերաբերյալ ՀՀ գլխավոր դատախազության տարածած հաղորդագրության համաձայն` գործով հայցվորը նշելէ, որ ինքը ստիպված է եղել լքել իր տունը 1992-ին Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ հայ-ադրբեջանական հակամարտության պատճառով։ՄԻԵԴ դիմումատուն եղելէ 1929-ին ծնված Մինաս Սարգսյանը, ով մահացել է 2009-ին, ընտանիքի հետ ապրել է Շահումյանի շրջանի Գյուլիստան գյուղում՝ երկհարկանի առանձնատանը՝ իր հարակից շինություններով։ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հետևանքով պատերազմի ժամանակ Գյուլիստանը ռմբակոծվել է ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից և գյուղի ողջ բնակչությունը,ներառյալ՝ դիմումատուն և նրա ընտանիքը, լքել են Գյուլիստանը՝փրկվելու համար, այնուհետև հնարավորություն չեն ունեցել հետ վերադառնալ։ Ադրբեջանն ընդունում է, որ Գյուլիստանը գտնվում է իր հսկողության տակ, ուստի այս պարագայում նա պարտավոր է ապահովել Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայով հաստատված սեփականության իրավունքը, մինչդեռ առայսօր ոչինչ չի արել հայցվորների իրավունքների պաշտպանության համար։ Սարգսյանների կողմը պնդում է, որ Ադրբեջանում ապրող միայն էթնիկ հայերն էին դառնում բռնության թիրախ, և Ադրբեջանի կառավարությունը «չէր կարողանում» հետաքննել հայերի նկատմամբ հարձակումները կամ տրամադրել համապատասխան փոխհատուցում՝նրանց սեփականությունն անօրինական զբաղեցնելու համար, ինչպես նաև հայկական գերեզմանների ոչնչացման համար:
Հայաստանի կառավարությունը ևս պնդում է, որ տեղի է ունեցել կոնվենցիայի 14-րդ հոդվածի խախտում, և որ խտրականության հիմքով են Ադրբեջանի կողմից իրականացվել բռնություններ կոնկրետ էթնիկ հայերի նկատմամբ, ինչի վառ ապացույցն էլ Ռամիլ Սաֆարովի կողմից Գուրգեն Մարգարյանի կացնահարումն էր, ով հերոսացվեց Ադրբեջանում։ «ՄԻԵԴ-ում գործով պատասխանող կողմ հանդիսացող Ադրբեջանի կառավարության ներկայացուցիչների հիմնական պնդումներն այն են, որ Ադրբեջանը չունի ամբողջական վերահսկողություն Գյուլիստանում, քանի որ այն գտնվում է հայ-ադրբեջանական շփման գծում, և տարածքը ականապատված է։ Այս հիմքով ադրբեջանական կառավարությունը նշում է, որ տարածքը խիստ վտանգավոր է քաղաքացիների համար, և կառավարությունը չի կարող ապահովել այնտեղ բնակվող քաղաքացիների անվտանգությունը»,- ասված է դատախազության հաղորդագրության մեջ: Սարգսյանների կողմից ընդդեմ Ադրբեջանի հայցը ՄԻԵԴ բերվել է 2006-ի օգոստոսի 11-ին։
ՄԻԵԴ-ում ս.թ. հունվարի 22-ին կայացել են նաև «Չիրագովն ու մյուսներն ընդդեմ Հայաստանի» գործով բանավոր լսումները: ԼՂ հակամարտությունից հետո սրանք առաջին գործերն են, որ ներկայացվում են Եվրոպական դատարան՝ հակամարտության հետևանքով տեղահանված մարդկանց կողմից: Մի շարք գանգատներ կան ներկայացված` երկու կողմից էլ, սակայն դեռևս քննվում են միայն այս երկուսը: Փաստաբան Նարինե Գասպարյանը, «Առաջին լրատվական»-ի հարցին` ինչ սկզբունքով է ընտրվել Ադրբեջանի դեմ ներկայացված գործերից հենց Սարգսյանների դիմումը, պատասխանել էր, որ դիմումատուն թերևս բոլոր դիմումատուներից ամենածերն էր, և դա նշանակություն է ունեցել: Գասպարյանը տեղեկացրել էր նաև, որ իրենց ներկայացրած գործերից կոմունիկացվել է երկու գործ` Առաքելյանի և Սարգսյանի գործերը: Սարգսյանների գործը քննվում է Մեծ պալատի կողմից, Առաքելյանի գործով Ադրբեջանի կառավարության կողմից պատասխանները ստացվել են, ներկայացվել են հակափաստարկները, և գործն այդ փուլով կարծես թե կանգնած է:
