Վաղը, ժամը 15:00-ին, Վերաքննիչ քրեական դատարանում՝ նախագահությամբ դատավոր Ռուբեն Մխիթարյանի, տեղի կունենա ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորման որոշումն անձեռնմխելիության հիմքով վերացնելու վերաբերյալ բողոքի քննությունը:
Ռոբերտ Քոչարյանի հետ կապված դատական նիստը ունի իրավական ու քաղաքական բաղադրիչներ։
Վճռաբեկ դատարանի որոշումից հետո իրավական հարթության վրա պատկերն առավել քան հստակ է։ Դատարանն ըստ էության չեղարկել է Վերաքննիչի նախկին որոշումը ու գործն ուղարկել է նոր քննության։ Սա ենթադրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը զուտ իրավական առումով չի կարող նույնաբովանդակ որոշում կայացնել, ինչը նշանակում է, որ չափազանց մեծ է հավանականությունը, որ երկրորդ նախագահը վաղը կարող է կալանավորվել։
Համենայնդեպս, Հայաստանի դատաիրավական պրակտիկայում գործում է նման ավանդույթ, ու հիմքեր չկան ենթադրելու, որ այս պարագայում օրինաչափությունը չի գործելու։ Քոչարյանի դեպքում պակաս կարևոր չէ այն հանգամանքը, որ ՀՔԾ-ն, ըստ էության, հիմնավորել է, որ երկրորդ նախագահը Մարտի 1-ի գործի գրեթե բոլոր դրվագներով, այսպես ասած, առանցքային մեղադրյալ է ու ազատության մեջ գտնվելով՝ խոչընդոտում է համապարփակ քննությանը։ Վերաքննիչի վաղվա նիստում խիստ սկզբունքային նշանակություն ունի, թե զուտ իրավական հարթության վրա ինչպիսի փաստարկներով հանդես կգան դատախազությունն ու պաշտպանական կողմը։
Սակայն Քոչարյանի՝ զուտ իրավական խնդիրն ունի բազմաշերտ քաղաքական նշանակություն։
Նախ՝ այսօրվանից մեկնարկել է խորհրդարանական արտահերթ ընտրությունների քարոզարշավը ու կասկածից վեր է, որ երկրորդ նախագահի հետ կապված դատարանի ցանկացած վճիռ դառնալու է ընտրական օրակարգի առանցքային թեմա, առնվազն՝ մի քանի օրվա, եթե ոչ՝ ամբողջ քարոզարշավի կտրվածքով։ Այլ խոսքով՝ Քոչարյանն ակամայից դառնում է «թեկնածու», գուցե ավելի կարևոր, քան շատերը, որոնց անունները ներառված են քվեաթերթիկում։
Մոտավորապես այդպիսի պատկեր էր Երևանի ավագանու ընտրությունների ժամանակ, երբ Ռոբերտ Քոչարյանի ակտիվությունը հանգեցրել էր նրան, որ նա դարձել էր Նիկոլ Փաշինյանի հիմնական թիրախը՝ ուղղակի մասնակցություն չունենալով երևանյան ընտրություններին։ Սա, ինչպես նաև գաղտնալսումների հետ կապված աղմկոտ սկանդալը թույլ տվեցին, որպեսզի Նիկոլ Փաշինյանը քարոզարշավն իրականացնի «սպիտակների» ու «սևերի» հակադրության սկզբունքով՝ կոնսոլիդացնելով հասարակությանը։ Նույն սցենարն ըստ ամենայնի կրկնվելու է հիմա, ընդ որում՝ անկախ այն հանգամանքից, թե ինչպիսի բովանդակություն կունենա դատարանի որոշումը։
Եթե Քոչարյանը կալանավորվի, ապա Նիկոլ Փաշինյանը դա համարելու է իր մեծագույն հաղթանակը, ինչն ավելի է ամրապնդելու նրա դիրքերն այս ընտրական կամպանիայում։ Եթե երկրորդ նախագահը մնա ազատության մեջ, Փաշինյանը փորձելու է նոր «խաչակրաց արշավանք» կազմակերպել «սևերի» դեմ՝ նոր ազդակ հաղորդելով հասարակական կոնսոլիդացիային։
Սակայն Քոչարյանի խնդիրն ունի նաև հստակ արտահայտված այլ քաղաքական ենթատեքստ։ Ակնհայտ է, որ Ռուսաստանի իշխանությունները խիստ բացասաբար են վերաբերվում երկրորդ նախագահի հնարավոր կալանավորմանը, և այս իրադարձությունն անուղղակ ազդեցություն է ունենալու ՀԱՊԿ դեկտեմբերի 6-ի գագաթնաժողովի վրա։ Սա մի կողմից՝ կարող է դառնալ Երևանի վճռականության ցուցադրություն, ինչը կստիպի, որպեսզի ՀԱՊԿ-ում ավելի լուրջ վերաբերվեն Հայաստանի հավակնություններին, մյուս կողմից՝ կարող է արձակել Մոսկվայի ձեռքերը՝ վերջինիս ստիպելով ցուցադրաբար միանալ Նիկոլ Փաշինյանի դիվանագիտական մեկուսացմանն ուղղված Աստանայի ու Մինսկի ջանքերին։
