Այն փաստաթուղթը, որ Հայաստանի հետ կստորագրվի Վիլնյուսյան գագաթնաժողովին, մի քանի մակարդակ ցածր կլինի նրանից, որը կարող էր ստորագրվել Հայաստանի` Ասոցացման համաձայնագիրը ստորագրած լինելու դեպքում: Այսօր տեղի ունեցած մամուլի ասուլիսի ժամանակ այս մասին ասաց քաղաքական վերլուծաբան Էդգար Վարդանյանը:
«Հայաստանը ԵԽ անդամ է, իսկ ԵԽ-ն քաղաքական մարմին է: Մենք, ցանկության դեպքում, այդ կառույցի ներսում կարող ենք քաղաքական հարաբերությունների զարգացմանն ուղղված լուրջ քայլեր անել, սակայն փորձը ցույց է տալիս, որ ՀՀ իշխանությունները նման ցանկություն չունեն: Միաժամանակ, ԵՄ-ն շահագրգռված է, որ Հայստանն ինչ-որ կերպ մնա Արևելյան գործընկերության մեջ և չհակադրվի իրեն»,- ասաց քաղաքական վերլուծաբանը:
Նրա խոսքով, ինքը չի կարող ասել, որ ՄՄ-ին անդամության պարագայում Հայաստանը կհայտնվի շահեկան դիրքերում: «Հայաստանը երեքուկես տարի բանակցում էր ԵՄ-ի հետ: Այդ կառույցը տարբեր չինովնիկների մակարդակներով նշել էր, որ ՄՄ-ին ադամակցելու դեպքում Հայաստանը ոչ մի կերպ չի կարող ստորագրել Ասոցացման համաձայնագիրը: Սա Եվրոպայի քմահաճույքը չէր, այլ հստակ հակասությունների մասին զգուշացում: Հայաստանը, շատ լավ իմանալով դա, միևնույն է, մտավ Մաքսային միույուն` մեղքը բարդելով ԵՄ-ի վրա, թե «կամ, կամ»-ի քաղաքականությունը Եվրոպայի պարտադրանքն է: Մինչդեռ Ուկրաինան հայտարարեց, որ Ռուսատսանի կողմից ճնշումների է ենթարկվում: ՀՀ իշխանությունները, չունենալով լեգիտիմություն, տուրք են տվել պաշտոնական Մոսկվայի շահերին, նպաստել նրա դիրքերի ամրապնդմանը տարածաշրջանում և լուրջ խնդիրներ հարուցել Հայաստանի` Եվրոպական տարածք մտնելու գործում»,- ասաց Էդգար Վարդանյանը:
Ասուլիսի մյուս բանախոս՝ Քաղաքական և միջազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնի փորձագետ Ռուբեն Մեհրաբյանն էլ նկատեց, որ միևնույն է` Վիլնյուսյան գագաթնաժողովին ինչ փաստաթուղթ կստորագրվի: «Դա որևէ ազդեցություն չի թողնի ընդհանուր գործընթացի վրա: Վիլնյուսյան գագաթնաժողով է, որն ընդամենը դրվագ է ԵՄ-նախկին ԽՍՀՄ երկրներ հարաբերությունների ճշգրտման համատեքստում: Այսօր կամ վաղը Հայաստանի հետ ստորագրվելիք փաստաթուղթը, ամենայն հավանականությամբ, կլինի դեկլարատիվ` կեցցե՛ լավը, կորչի՛ վատը: Դրանում հաստատապես չի լինի դրվագ, որտեղ կասվի` Հայաստանի պարտավորությունների կատարման թերացման դեպքում ինչ կարող է լինել: Սա կլինի բարի կամքի դրսևորման գրավոր արձանագրություն, որը ոչինչ չի փոխի ընդհանուր պրոցեսում»,- ասաց փորձագետը:
Նրա խոսքով, է նախկին ԽՍՀՄ երկրների նկատմամբ Ռուսաստանն իր մոտեցումը ակնհայտորեն փոխել է: «Այդ երկրներին Կրեմլում տրված է կայսերապաշտական Ռուսաստանի քմահաճույքները բավարարողի դերը: Մենք տեսանք, թե ինչպես Հայաստանին բերման ենթարկեցին նույն կայսերապաշտական դաշտ, ինչը տեղի ունեցավ Եվրոպայի ռազմավարության կոպտագույն սխալների արդյունքում»,- ասաց Ռուբեն Մեհրաբյանը:
Ռուբեն Մեհրաբյանի խոսքով՝ սկսած ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտոնավարման տարիներից` Հայաստանն իր պոտենցիալը և որոշումներ կայացնելու իրավունքն ու լիազորությունը հատված առ հատված զիջում է Ռուսաստանին: «Մենք նմանվում ենք գետն ընկած տաշեղի, որին ջուրն ուր ասես` կարող է քշել: Մտածում ենք, որ կոկորդիլոսին կերակրելով` նրան կարող ենք դարձնել անվնաս բուսակեր, ինչն ուղղակի անհնար է»,- ասաց նա:
