Ամբողջ աշխարհում ազատականությունը, դրա հիմքով ձևավորված համակարգերը ճգնաժամ են ապրում: Պոպուլիզմը, քաղաքական արմատականությունը թրենդ են դարձել` մտահոգություններ ծնելով միջազգային քաղաքական և փորձագիտական շրջաններում: Լիբերալ աշխարհայացքի և աշխարհակարգի ճգնաժամի ցայտուն դրսևորումներ են Բրեքզիթը և Դոնալդ Թրամփի ընտրությունը ԱՄՆ նախագահի պաշտոնում:
Համաշխարհային թրենդը չի շրջանցում Հայաստանը, ավելին` մեզանում դրան գումարվում է հասարակության համատարած լյումպենացումն, որը հետևանք է` մի կողմից, սոցիալական ծանր վիճակի, մյուս կողմից` քաղաքական, արժեքային դեգրադացիայի:
Նման հասարակություններն, որպես կանոն, անհաղորդ են լինում քաղաքական ռացիոնալ խոսքի հանդեպ և պահանջարկ են ձևավորում հեղափոխական կոչերի կամ պալատական տեսարանների նկատմամբ: Այս համատեքստում քաղաքական խիզախություն է «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության քաղաքական հայտն, որն այսօր ավելի ամբողջական դարձավ երկրորդ համագումարում ընդունված «Իրավունքի գերակայության մանիֆեստով»: Այն, ըստ էության, ԼՀԿ-ի 2015թ-ի դեկտեմբերի 12-ին ընդունած ծրագրի շարունակությունն է և կից փաստաթուղթը:
Ելնելով ՀՀ-ի առջև ծառացած գլխավոր մարտահարվերներից, ընդունելով մանիսֆիսետը` կուսակցությունը ևս մեկ անգամ վերահաստատում է, որ Հայաստանի զարգացման երկարաժամկետ անվտանագության և համընդահանուր բարօրության գլխավոր երաշխավորը եվրոպական մոդելի պետության կառուցումն է:
Հայաստանը 90-ականների սկզբին բացառիկ հաջող քաղաքական մի շրջան է ունեցել` խարսխված ազատական և ժողովրդավարական արժեքների, համոզումների վրա: Դա Երրորդ հանրապետության հաջող ընթացքի բացառիկ շրջանն էր, որը` չնայած պատերազմին, երկրում հնարավոր էր դարձրել ուժեղ ընդդիմության գոյությունը, պետական որակապես նոր համակարգի ստեղծումը, տնտեսական ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների իրականացումը:
Գործ ունեինք պետության կենսունակ մոդելի հետ, որի կրող Հայաստանն արցախյան պատերազմում հաղթանակ տարավ հետադիմական Ադրբեջանի նկատմամբ: 90-ականների կեսերից` Հայաստանը նահանջեց ազատական, ժողովրդավարական արժեքներից, ինչի հետևանքներն այսօր զգացնել են տալիս քաղաքական, հանրային հարաբերություններում, հասարակության դեգրագացված սոցիալական կառուցվածքում:
ԼՀԿ-ի հայտն, ըստ էության, Հայաստանում ազատականությունը վերածելու, նոր քաղաքական մշակույթ ներդնելու փորձ է, բայց առաջին հերթին` միջավայրի ստեղծում, որտեղ մարդը կարող է ինքնադրսևորվել, ինքնաճանաչվել, իրացնել իր պոտենցիալը:
Էդմոն Մարուքյանի թիմը սկզբունքորեն անցած երկու տարիների ընթացքում հանձնել է իր առաջին ու կարևոր քննությունը` տուրք չտալով` մի կողմից, օլիգոպոլ համակարգին ինտեգրվելու գայթակղությանը, մյուս կողմից` պոպուլիզմին, մեկքայլանոց պրիմիտիվ լուծումներին, լյումպենին դուր գալու ավանդույթներին: «Լուսավոր Հայաստանն» ընդդիմադիր դաշտի շատ կուսակցություններից տարբերվում է իր դասականությամբ, որի կարևոր դրսևորումն արժեքային համակարգի և քաղաքական վարքագծի ներդաշնակությունն է:
ԼՀԿ-ն քաղաքական պայքարի գործիք է համարում միայն լեգալ միջոցներն, առաջին հերթին` ընտրությունները: Նույնիսկ այս իմաստով` որոշակի նմանություն կա 88-ի համազգային շարժման հետ, որը 1990-ին կոմկուսին հաղթեց ընտրական ինստիտուտների միջոցով` արժեքային ռացիոնալ այցեքարտի, կրեատիվ մոտեցումների շնորհիվ:
Առիթ ունեցել ենք արձանագրելու, որ եթե չլիներ 2016-ի Վանաձորի ավագանու ընտրությունների ֆենոմենը, գուցե չլիներ հաղթանակի այն էֆեկտը, որը «Ելքի» ձևավորման ու խորհրդարանական ընտրություններում դաշինքի հաջող մասնակցության ազդակ դարձավ:
ԼՀԿ-ի քաղաքական, արժեքային հայտը նախ` կուսակցությանն է բացառիկ դարձնում Հայաստանի քաղաքական համակարգում և հետո` նպաստում է «Ելքի» բազմազանությանն, որն ավելի կարևոր, զարգացման պոտենցիալ ապահովող գործոն է, քան` մեկ կուսակցություն դառնալու հեռանկարը:
«Փշերի միջոցով` դեպի աստղեր»` սա է «Լուսավոր Հայաստանի» կրեդոն, ինչը բնական է մի ուժի համար, որն ազատական արժեքների կրող է: Մարդկային բարեկեցություն, ազատություններ ծնող այդ արժեքները երբեք էլ պոպուլյար չեն եղել, ինչը դրա հետևորդներին ստիպել է անցնել փշերի միջով` հաճախ չգնահատվելով նույնիսկ ժամանակի և հասարակության կողմից:
