Որևէ բանական մարդ կարո՞ղ է բացատրել, թե ինչու Հայաստանի արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանը Հայաստան-Սփյուռք վեցերորդ համաժողովում նման սկանդալային կերպով անդրադարձավ ԼՂ խնդրի կարգավորման գործընթացին, խոսեց տարածքային զիջումների մասին, արդարացրեց ռուսական սպառազինությունների մատակարարումը Ադրբեջան: Որևէ բանական բացատրություն լինել չի կարող, որովհետև բանակցային գործընթաց, որպես այդպիսին, գոյություն չունի, չկան դրա վերսկսման նախադրյալներ, միջնորդները հանդես չեն եկել նոր առաջարկություններով: Նալբանդյանի ելույթը տրամաբանական չէ նույնիսկ այն փաստի համատեքստում, որ նա օրերս հանդիպելու է Ադրբեջանի իր գործընկեր Էլմար Մամեդյարովի հետ` ընդամենն այն մշուշոտ օրակարգով, որպեսզի նախապատրաստվի Սերժ Սարգսյան-Իլհամ Ալիև հանդիպումը:
Ավելին, որպես արտգործնախարար` Նալբանդյանը հավանաբար ծանոթ է եղել Սարգսյանի՝ ՄԱԿ-ի ելույթի նախագծին և, փաստորեն, այդ կարևոր իրադարձությունից երկու օր առաջ Երևանում հնչեցրել է գնահատականներ, որոնք արմատապես տարբերվում են Սարգսյանի նյույորքյան խոսքի շեշտադրումներից: Նման դեպքերում ԱԳ նախարարը սովորաբար հրաժարական է տալիս կամ պաշտոնանկ է արվում: Ո՛չ առաջինին, ո՛չ էլ երկրորդին ականատես չենք դարձել: Անկեղծ ասած` այնպիսի տպավորություն է, որ Էդիկ Նալբանդյանը միտումնավոր փչացրել է Սերժ Սարգսյանի միջազգային և համազգային «մենյուն»:
Համընդհանուր կարծիք է ձևավորվել, որ Սարգսյանը հատուկ էր հրավիրել համազգային համաժողովը, որպեսզի դրա մասնակիցների առաջ Նալբանդյանը քողազերծի Հայաստանի իշխանությունների պարտվողանությունը, այլ խոսքով` հող նախապատրաստվի փոխզիջումների համար: Սակայն Սարգսյանն իր թշնամին չէ և նման սցենար հաստատ չի ունեցել, ուրեմն` մնում է կռահել, թե ինչու է Նալբանդյանը թիկունքից հարվածում Սարգսյանին: Կամ նույն տրամաբանությամբ` ո՞վ է լուրջ ընդունելու Սերժ Սարգսյանի խրոխտ ելույթը Նյու Յորքում, եթե երկրի արտգործնախարարն ավելի անմիջական միջավայրում խոսում է տարածքային զիջումների անհրաժեշտության մասին:
Ավելի գլոբալ հարց` ո՞վ է որոշում Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը: Փոխնախարար Շավարշ Քոչարյա՞նը, որը բոլորից հաճախ է բարձրաձայնում պաշտոնական տեսակետներ: Իհարկե` ոչ, որովհետև Քոչարյանը խոսում է ԼՂ հակամարտության կողմերին սպառազինություն մատակարարելու էմբարգոյի անհրաժեշտության մասին, իսկ նրա անմիջական ղեկավարն արդարացնում է՝ Ադրբեջան ռուսական սպառազինության մատակարարումը, ընդ որում` բառացիորեն կրկնելով Ռուսաստանի փոխվարչապետ Դմիտրի Ռոգոզինին:
Սերժ Սարգսյա՞նն է որոշում Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը: Խիստ կասկածում ենք, որովհետև միայն սեպտեմբերի 18-ի ելույթը բավարար էր` Նալբանդյանին թոշակի ուղարկելու համար: Ընդ որում` ոչ այնքան կարևոր է Նալբանդյանի ասածի բովանդակությունը, որքան` դա հնչեցնելու ժամանակն ու լսարանը: Իսկ գուցե Նալբանդյա՞նն է որոշում Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը: Իհարկե`ոչ, պարզապես նա ճիշտ ժամանակին և պարտաճանաչ բարձրաձայնում է այն, ինչն այդ պահին անհրաժեշտ է Մոսկվային: Դրա դիմաց, ըստ երևույթին` Նալբանդյանին խոստացել են պաշտոնի անձեռնմխելիություն: Համենայնդեպս, Սերժ Սարգսյանն այսօր պաշտոնանկ կարող է անել ուզածդ պաշտոնյային, անգամ վարչապետին, անձեռնմխելի է միայն Նալբանդյանը, ում «կուռատորը» Մոսկվայում է:
