Երեկ 600 տարվա ընդմիջումից հետո Մայր աթոռ սուրբ Էջմիածնում մեկնարկեց Հայաստանյաց Առաքելական սուրբ եկեղեցու Եպիսկոպոսաց ժողովը, որին աշխարհի 75 եպիսկոպոսներից ներկա էին 62-ը:
Ժողովի երկու հիմնական քննարկման թեմաներն էին՝ Հայոց ցեղասպանության զոհերի սրբադասման հարցը և մկրտության խորհրդի հարցը:
Հատկանշական է, որ այս ժողովին ներկա էր նաև Մեծի Տանն Կիլիկիո Արամ Ա կաթողիկոսը, ով Եպիսկոպոսաց ժողովի ժամանակ նշեց, որ «եկեղեցի շինելը բնականաբար կարևոր է, սակայն եկեղեցի դառնալը շատ ավելի կարևոր է», և որ եկեղեցին թանգարան չէ:
Ըստ կրոնագետ, պատմական գիտությունների թեկնածու Հովհաննես Հովհաննիսյանի՝ արդեն իսկ պատմական փաստ է, որ Արամ կաթողիկոսը և Կիլիկիո կաթողիկոսությունից եպիսկոպոսներ եկել են Էջմիածին և համատեղ Եպիսկոպոսաց ժողով են անում, որովհետև նման երևույթ արդեն 600 տարի չի եղել, դրան գումարած վերջին տարիների խզումը: «Սա իսկապես պատմական փաստ է, որը հույս է ներշնչում, որ հետագայում լավ ավանդույթը կարող է շարունակվել»,- ասաց Հովհաննես Հովհաննիսյանը:
Անդրադառնալով հայոց եկեղեցու վերաբերյալ Արամ Ա կաթողիկոսի գնահատականներին, և խոսելով այն մասին, թե որքանով են դրանք քաղաքական, որքանով են անաչառ, որքանով զերծ դաշնակցական ազդեցությունից, որքանով են բարեփոխմանը միտված՝ նա նշեց, որ այսօր չի գտնվի մի հոգևորական, որ չխոսի եկեղեցու բարեփոխման անհրաժեշտության մասին: Այլ խնդիր է՝ այդ բարեփոխումներն ինչքանով են տեղի ունենում, ինչքանով՝ ոչ, իսկ այն, որ վերջին ժամանակահատվածներում Կիլիկիո կաթողիկոսությունը գտնվում է «Դաշնակցության» ազդեցության տակ, դա ոչ մեկը չի հերքում՝ թե՛ Կիլիկիո կաթողիկոսությունը, թե՛ պատմաբանները: «Այս իմաստով Արամ կաթողիկոսի շատ հայտարարություններ, իհարկե, ունեն նաև ենթատեքստ՝ կապված Թուրքիայի և այլ երկրների հետ»,- ասաց կրոնագետը:
Իսկ այն հարցին, թե որքանով քաղաքականությունից զերծ կկարողանա մնալ եկեղեցին, արդյոք կարո՞ղ է նման ժողովը նախադեպային դառնալ, Հովհաննես Հովհաննիսյանը պատասխանեց, որ եկեղեցին կարող է գտնվել տարբեր ազդեցությունների տակ, բայց այն ունի ինքնուրույնություն, և թեև երկար ժամանակ պետականություն չենք ունեցել, բայց եկեղեցին միշտ եղել է շատ ավելի ինքնուրույն, քան պետությունը, բայց որ ազդեցությունների տակ երբեմն գտնվել է, դա էլ փաստ է:
Անդրադառնալով այն հարցին, թե որքանով են ժողովում քննարկվելիք թեմաները ակտուալ և անհրաժեշտ՝ Հովհ. Հովհաննիսյանը նկատեց, որ արդյունավետության մասին կարելի է խոսել ժողովի ավարտից հետո, սակայն հավելեց, որ սրբադասումը կարևոր է. այն 14-21 թթ.-ին կարևոր է ծեսի վերականգնման իմաստով, բացի այդ՝ մոտենում է Ցեղասպանության 100 ամյակը, և այդ տեսանկյունից նորից աշխարհի ուշադրությունը գրավելու առումով շատ կարևոր է, որ եկեղեցին 600 տարի առաջվա կորցած ծեսը վերականգնում է իր զոհերի հիշատակի համար:
