Եվրոպացի դիվանագետներն ապշած էին, լսելով, որ Հայաստանը, որ ձգտում էր ամրապնդել կապերը Եվրամիության հետ, փոխարենը միանում է Ռուսաստանի կողմից ղեկավարվող Մաքսային միությանը, գրում է The Wall Street Journal-ը:
Հոդվածի հեղինակներ Նաֆտալի Բենդևիդը և Լորենս Նորմանը նշում են, որ դա կարող է նպասել տարածաշրջանում ազդեցության համար պայքարում Կրեմլի հաղթանակին:
«Այժմ հարցն այն է, թե կհետևեն արդյոք Հայաստանի օրինակին մյուս նախկին խորհրդային հանրապետությունները»:
Ենթադրվում էր, որ Հայաստանը նոյեմբերին Վիլնյուսում կայանալիք ԵՄ գագաթնաժողովում կնախաստորագրի ԵՄ-ի հետ ասոցացման համաձայնագիրը: Սակայն, եվրոպացի պաշտոնյաների խոսքով, Մաքսային միության երկրները չեն կարող անդամակցել Եվրամիությանը, քանի որ ըստ էության, նրանք առևտրային հարցերում իրենց ինքնիշխանությունը զիջում են Ռուսաստանին:
Բրյուսելում գրեթե ոչ ոք չի կասկածում, որ Հայաստանի քաղաքականության կտրուկ փոփոխությունը պայմանավորված է Մոսկվայի ջանքերով, որոնց շնորհիվ ԵՄ–ի հետ մերձեցումը կարող է թանկ նստել Հայաստանի վրա: Ռուսաստանը ճնշման հզոր օջախ ունի, քանի որ նա հանդիսանում է Հայաստանի բնական գազի մատակարարը և կարող է սահմանել վառելիքի գինը:
«Հայաստանի վրա ճնշումների մասին հայտնի էր, և այդ առումով սա զարմանալի չէ,- ասել է Եվրախորհրդարանում Լեհաստանի պատգամավոր Յացեկ Սարիուշ-Վոլսկին: – Բայց զարմանալի է այն փաստը, որ այդ ճնշումները հաջողություն ունեցան, և Հայաստանին ուժով, եթե ուզում եք, ստիպեցին փոխել իր որոշումը, և մենք խորապես ցավում ենք այդ կապակցությամբ»:
Հայաստանի որոշումը կարող է խնդիրներ առաջացնել մյուս պետությունների համար, որոնք ուսումնասիրում էին ԵՄ-ի հետ մերձեցման հնարավորությունը, գրում են հեղինակները: Մասնավորապես, նոյեմբերին կայանալիք գագաթնաժողովում Ուկրաինան պետք է ստորագրի ԵՄ-ի հետ ասոցացման երկար սպասված պայմանագիրը, իսկ Վրաստանն ու Մոլդովան պետք է նախաստորագրեն այն:
«Ընդհանուր համատեքստը, ինչը և տագնապի տեղիք է տալիս, այն է, որ ճնշումը վերաբերում է գործընկերության ձգտող բոլոր 4 երկրներին (ներառյալ Հայաստանը),- ասել է Սարիուշ-Վոլսկին:- Սա միայն ավելի մեծ պատկերի մի մասն է, և վախը կարող է հանգեցնել դոմինոյի էֆեկտի»:
