Թուրքական զորքերը Սիրիայում կռվում են քրդերի դեմ: Թուրքիայի նպատակն է կանխել միասնական Քուրդիստան պետության ձևավորումը, որ մեծ սպառնալիք է Թուրքիայի համար: Մոսկվայի Մերձավոր Արևելքի ինստիտուտի նախագահ, արևելագետ Եվգենի Սատանովսկին «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում այսպես մեկնաբանեց թուրքական զորքերի ներխուժումը Սիրիայի տարածք, մասնավորապես՝ Ջերաբլուսի շրջան:
Արևելագետը չի կարծում, թե թուրքերը համաձայնեցրել են իրենց գործողությունները Վաշինգտոնի, Մոսկվայի կամ որևէ այլ արտաքին խաղացողի հետ. «Թուրքիան միշտ գործում է ինքնուրույն: Թուրքիան գործում է թուրքական, ոչ թե ամերիկյան քաղաքականության շրջանակներում»:
Մեկնաբանելով Ռուսաստանի արտգործնախարարության հայտարարությունը թուրք-սիրիական սահմանին ստեղծված իրավիճակի մասին՝ Սատանովսկին նշեց, որ դրանից կարելի է եզրակացնել, որ «Ռուսաստանը ոչինչ որևէ մեկի հետ չի համաձայնեցրել»:
– Պարոն Սատանովսկի, ինչո՞ւ, Ձեր կարծիքով, Թուրքիան որոշեց զորքեր մտցնել Սիրիայի տարածք: Ո՞ւմ դեմ են իրականում կռվում թուրքերը:
– Թուրքիան փորձում է կանխել միասնական Քուրդիստանի ձևավորումը, և դա գործոն է թուրքական քաղաքականության համար: Սիրիական Քուրդիստանը՝ թուրքական Քուրդիստանի հետ միասին, ծայրաստիճան վտանգավոր է Թուրքիայի, և Թուրքիան պատրաստ է ռազմական ներխուժման գնալ այդ սպառնալիքը չեզոքացնելու համար:
– Բայց Թուրքիան հայտարարեց, որ իրենց ռազմական գործողություններն ուղղված են «Իսլամական պետություն» խմբավորման դեմ:
– Իրականում դա «Իսլամական պետության» դեմ չէ: ԴԱԻՇ-ը կամ «Իսլամական պետությունը» տվյալ դեպքում պատրվակ էր, որպեսզի թուրքերը տանկեր, հատուկ ջոկատայիններ մտցնեն Ջերաբլուս, բայց իրականում նրանք հարվածում են քրդերին:
– Իսկ ի՞նչ դիրքորոշում ունեն արտաքին ուժերը՝ Ռուսաստանը, Միացյալ Նահանգները, Իրանը և այլն: Ձեր կարծիքով՝ Թուրքիան համաձայնեցրե՞լ է իր գործողությունները այս երկրների հետ, թե՞ ոչ:
– Թուրքիան որևէ մեկի հետ չի համաձայնեցնում իր գործողությունները, չի համաձայնեցրել և չի համաձայնեցնելու, Թուրքիան միշտ գործում է ինքնուրույն:
– Բայց ամերիկացիներն, օրինակ, որևէ դատապարտող հայտարարություն չարեցին:
– Իսկ ինչո՞ւ պիտի ամերիկացիները դատապարտող հայտարարություն անեն ՆԱՏՕ-ում առանցքային դեր խաղացող երկրի հանդեպ: Ամերիկացիները երբեք չեն դատապարտել իրենց դե ֆակտո կամ դե յուրե դաշնակիցներին: Այդպիսի բան երբեք չի եղել և դժվար էլ երբևէ լինի:
– Բայց չէ՞ որ քրդերը համարվում են Միացյալ Նահանգների դաշնակիցները: Հիմա ամերիկացիները փաստացի աջակցում են Թուրքիայի գործողություններին ընդդեմ քրդերի: Ինչպե՞ս կարելի է սա հասկանալ:
– Ոչ մի կերպ: Թուրքիան գործում է թուրքական, ոչ թե ամերիկյան քաղաքականության շրջանակներում: Այդպես եղել է, կա և կլինի: Այստեղ նորություն չկա:
– Իսկ ի՞նչ կարող եք ասել Ռուսաստանի դիրքորոշման մասին:
– Ես որևէ բան չեմ կարող ասել Ռուսաստանի դիրքորոշման մասին: Ռուսաստանը խորը մտահոգություն է հայտնել Ջերաբլուսում տեղի ունեցող իրադարձությունների կապակցությամբ, արտահայտել է իր դիրքորոշումը պաշտոնապես՝ ԱԳՆ-ի միջոցով, և դա արդեն խոսում է այն մասին, որ Ռուսաստանը ոչինչ չի համաձայնեցրել որևէ մեկի հետ և չի պատրաստվում համաձայնեցնել: Ռուսաստանի դիրքորոշումն այս հարցում անփոփոխ է:
– Այնուամենայնիվ, այդ հայտարարությունը բավական զգուշավոր էր, համաձայն չե՞ք:
– Հայտարարությունը պաշտոնական է, ոչ թե զգուշավոր կամ անզգույշ: Արտաքին գործերի նախարարությունը զգուշավոր կամ անզգույշ հայտարարություններ չի անում: Զգույշ պիտի լինի միայն աղջիկը ամուսնական առաջին գիշերը: Արտաքին գործերի նախարարությունը զգուշավորություն չի ցուցաբերում, ԱԳՆ-ն ունի իր բանաձևերը, որոնք նա կիրառում է:
