Երբ ամառը լիակատար կերպով մտնում է իր իրավունքների մեջ, չնայած Հայաստանի տարածքում ընդհանուր առմամբ ամառային շոգին, հանրությունն, այդուհանդերձ, եղանակային այդ ռոտացիան ընդունում է մեծագույն հաճույքով: Եվ բանը միայն այն չէ, որ ամառը հնարավորություն է տալիս ճանապարհորդել, թեկուզ՝ Հայաստանի տարածքով, վայելել բնությունը, բարձր տրամադրություն ունենալ արևային օրերի շնորհիվ: Ամառը նաև էժան եղանակ է, այսինքն ամռանը հասարակությունը շատ ծախսերից ազատվում է, գյուղմթերքների գներն են նվազում: Սակայն, 2013 թվականի ամառը այդ առումով բացառությունների շարքից է և շատ ու շատ, հարյուր հազարավոր հայաստանցիների համար ամառը տագնապալի ամառ է, որովհետև հուլիսի 7-ից ուժի մեջ են մտել գազի ու էլեկտրաէներգիայի թանկացումները, իսկ հերթի մեջ էլ այսպես ասած մուլտիպլիկատիվ էֆեկտով այլ թանկացումներն են, որոնց մի մասն արդեն իսկ իրականություն է տարբեր լայն սպառման ապրանքատեսակների մասով, թեև հասարակությունն այնքան էլ լավ չի հասկանում կապն այդ ապրանքների և գազի միջև: Սակայն Հայաստանում թանկացումները երբեք էլ տրամաբանական չեն եղել, կամ դրանցում երբեք էլ առողջ, տնտեսական տրամաբանությունը մեծ դեր չի ունեցել, այլ գերակշռել է վայրի կապիտալիզմի տրամաբանությունը, երբ ներկրող մոնոպոլիստները և օլիգոպոլիստները ըստ իրենց ախորժակի, ըստ իրենց անձնական գրպանի հաշվարկների խաղում են գների հետ: Քանի որ պետությունն էլ նրանց համար վերածվել է գրպանային պետության, օլիգարխ մոնոպոլիստների և օլիգոպոլիստների ձեռքը բռնող, ախորժակը կարգավորող չկա: Եվ արդյունքում ստացվում է, որ պետությունն ու հասարակությունը վճարում են մի քանի ընտանիքի գերշահույթների համար, որոնք յուրացրել են իշխանությունն ու տնտեսական ռեսուրսները:
Հասկանալի է, որ համաշխարհային տնտեսությունն այսօր մի իրավիճակում է, երբ գնաճային ճնշումները մեծ են: Առավել ևս հասկանալի է, որ Ռուսաստանն էլ մյուս կողմից քաղաքական ճնշումներ է բանեցնում գազի գնի միջոցով՝ փորձելով Հայաստանը պահել իր լիակատար ստրկական ուղեծրում և թույլ չտալ մերձեցում Եվրոպայի հետ: Այս ամենի դեմ, սակայն, հնարավոր է արդյունավետ համակարգեր կառուցել, գտնել պետական ռեզերվներ, ռեսուրսներ, որոնք թույլ կտան Հայաստանին դիմադրունակ լինել ռուսական տնտեսական մահակի հանդեպ: Սակայն, դա այն դեպքում, երբ պայքար մղվի մոնոպոլ և օլիգոպոլ տնտեսական «շնաձկների»դեմ, եթե ձևավորվի ազատ տնտեսական մրցակցության սկզբունքի վրա գործող տնտեսական համակարգ, որտեղ պետությունն իր բարձրաստիճան պաշտոնյաներով հանդերձ՝ ոչ թե փայատեր է օլիգարխներին, այլ կարգավորում է տնտեսությունն ի շահ շարքային քաղաքացիների, որոնց և խոշոր սեփականատերերի շահերը բախվում են բոլոր երկրներում էլ:
Ի վերջո, հարցն ունի իր գինը, և Հայաստանի հասարակությունը շատ այլ դեպքերում է շատ ավելի թանկ գին վճարել, սակայն իմանալով, թե ինչի համար է վճարում: Պատերազմի ժամանակ ժողովուրդը զրկանքները կրում էր, քաջ գիտակցելով, որ դա անում է ղարաբաղյան հաղթանակի, հայկական պետականությունների համար: Իսկ այսօ՞ր, այսօր Հայաստանի հասարակությանը ստիպում են վճարել Լֆիկ Սամոյի և մյուս օլիգարխների գերշահույթների համար, որպեսզի նրանք նորանոր տնտեսական տարածքներ ձեռք բերեն առանց այդ էլ խեղդվող Հայաստանի և հայաստանցիների հաշվին: Մրցակցային տնտեսության, արդարադատության և իրավահավասարության առկայության պայմաններում հասարակությունը կրկին կարող է լռելյայն վճարել այն թանկ գինը, որ պահաջվում է պետությունից, սակայն եթե իմանա, եթե համոզված լինի, որ վճարում է ոչ թե իրենց պետության հետ նույնականացրած քրեաօլիգարխիայի հարատևության, այլ Հայաստանի անկախության և ինքնիշխանության համար, վճարում է երկիրը որևէ պետության հանդեպ ստրկական վիճակից դուրս բերելու և սեփական ապագան վերջապես սեփական ձեռքով տնօրինելու հանարավորության համար:
Լուսանկարը՝ Photolure-ի
