Երեկ հայտնի է դարձել, որ «Մեծ Ութնյակի» գագաթնաժողովում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների նախագահներ Բարաք Օբաման՝ ԱՄՆ, Ֆրանսուա Օլանդը՝ Ֆրանսիա, և Վլադիմիր Պուտինը՝ Ռուսաստան, հանդես կգան ղարաբաղյան կարգավորման մասին հայտարարությամբ:
Այս ֆորմատով նախագահների հայտարարությունները ամենևին նորություն չեն: Սովորաբար դրանք ընդամենը կատարում են ստատուս քվոյի համար պատասխանատվության հանձնառության կամ դրա վերահաստատման նշանակություն, այսինքն` Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների նախագահները հաստատում են, որ տարածաշրջանային զարգացումները առավելապես պահում են իրենց եռանկյունու տիրույթում: Սակայն նոր հայտարարությունն, իհարկե, տեղի է ունենալու շատ հետաքրքրական ժամանակահատվածում:
Մի կողմից` Իրանում հայտնի կլինեն նախագահական ընտրությունների արդյունքները, և նաև միգուցե սկսված լինեն ինչ-որ նոր պրոցեսներ: Այս առումով հետաքրքրական է, թե արդյոք այդ երկրին կհաջողվի՞ խուսափել նախորդ նախագահական ընտրությունների ցնցումներից, թե՞ այս անգամ ամեն ինչ կլինի միգուցե ավելի հանդարտ, բայց առավել հիմնավոր ու խորքային: Մյուս կողմից` ԱՄՆ-ը և արևմտյան մյուս երկրները հայտարարել են Սիրիայում կառավարական զորքերի կողմից քիմիական զենքի կիրառման մասին, և ակնհայտ է, որ Սիրիայի հարցով միջազգային համաժողովից առաջ նրանք ճնշում են բանեցնում Ռուսաստանի վրա: Սրան զուգահեռ` ընթանում են թուրքական զարգացումները, որոնք անկասկած բավական լուրջ են և ըստ էության առաջիկայում կարող են տարածաշրջանի և ընդհանրապես աշխարհի համար լինել շատ ավելի վճռորոշ, քան, ասենք, սիրիական զարգացումներն են այսօր պատկերանում:
Այսպիսով, ակնհայտ է, որ եռյակի նոր հայտարարությունը ղարաբաղյան հարցի վերաբերյալ լինելու է բոլորովին այլ աշխարհաքաղաքական ֆոնի պայմաններում, քան նախորդ հայտարարությունները: Եվ ուրեմն` միանգամայն առարկայորեն հարց է առաջանում, թե ի՞նչ նոր մեսիջներ կարող են լինել այս հայտարարության մեջ, որոնք ուղղված կլինեն հակամարտող կողմերին և Ղարաբաղին:
Մինչ այդ վերջին շրջանում տեղի ունեցան Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների հաջորդական այցեր Մոսկվա և Վաշինգտոն, որտեղ հնչեցին բավական տարաբևեռ հայտարարություններ՝ Մոսկվայում ավելի շատ Ադրբեջանի ականջը շոյեցին, իսկ Վաշինգտոնում՝ Հայաստանի: Նաև անորոշ տեղեկատվություն հրապարակվեց նախագահների հնարավոր հանդիպման մասին: Սրան զուգահեռ` նաև Սերժ Սարգսյանը Երևանում հայտարարեց, որ տարածաշրջանում մի քանի տարի անց լինելու են լուրջ վերադասավորումներ: Իսկ այս իմաստով Սերժ Սարգսյանը նման հայտարարություններ հազիվ թե աներ առանց որևէ քիչ թե շատ շոշափելի արտաքին հիմքերի, այսինքն` Մոսկվայից կամ Վաշինգտոնից ստացած որոշակի մեսիջների:
Երեք նախագահների սպասվելիք հայտարարությունն, ըստ ամենայնի, այս իմաստով կամփոփի վերջին շրջանի զարգացումներն ու առկա ֆոնը և ըստ էության կարող է իր մեջ պարունակել արդեն տարածաշրջանային զարգացումների նոր վեկտորների մեսիջներ, այլ կերպ ասած` ազդարարի իրադարձությունների զարգացման նոր ռեժիմի սկիզբը:
