Ռուսաստանը փաստացի բացահայտել է Ղարաբաղյան կարգավորման իր պլանը: Այդ երկրի արտաքին գործերի նախարար Սեգեյ Լավրովը Բաքվում բավական հստակ ակնարկեց, որ սեղանին տարածքների վերադարձի հարցն է՝ կարգավիճակի դիմաց: Ընդ որում՝ բոլորովին չի որոշակիացվում, թե կարգավիճակի հարցի ինչ շեշտադրման մասին է խոսքը՝ ներկայիս կարգավիճակի ճանաչմա՞ն, թե՞ կարգավիճակը որոշելու որևէ նոր մեխանիզմի ճանաչման՝ կամ այսպես ասած հանրաքվեի մասին է:
Միաժամանակ, նախօրեին տեղեկություն տարածվեց, որ իրավիճակի կայունացման պլան է առաջարկում Գերմանիան՝ 7 քայլից բաղկացած: Այսինքն՝ կարծեք թե նկատելի է, որ Ղարաբաղյան գործընթացում ծավալվում է կամ ավելի ճիշտ կլինի ասել՝ շարունակվում է երկու զուգահեռ զարգացում, որոնք պայմանականորեն կարող ենք կոչել ռուսական և արևմտյան:
Այս զարգացումների ամբողջական էությունը հազիվ թե հայտնի կամ տեսանելի լինի մեզ, քանի որ ինֆորմացիոն հոսքերի ծավալից ավելին գուցե ենթակա չէ լրահոսին և գաղտնի է, պահվում է փակ: Մենք կարող ենք հետևություններ անել առայժմ եղած տեղեկատվությունից, որն էլ հուշում է, որ երկու այս զուգահեռներում դրված են որոշակիորեն տարբեր, իսկ գուցե նույնիսկ տրամագծորեն տարբեր խնդիրներ:
Լավրովի հայտարարություններից ակնհայտորեն պարզ է, որ Ռուսաստանը վերստին ձեռնամուխ է եղել իր հայտնի գաղափարին՝ հասնել նրան, որ Ադրբեջանին վերադարձվեն ԼՂ ազատագրված տարածքները կամ դրանց մի մասը, դրա դիմաց ինչ-որ հանգուցալուծում լինի Ղարաբաղյան կարգավիճակի հարցում, և Բաքուն համաձայնի տարածքում ռուս խաղաղապահների տեղակայմանը՝ այդպիսով Ռուսաստանի համար ապահովելով ռազմական ներկայություն Կովկասի կենտրոնում, որը ռազմա-քաղաքական դիրքի առումով իհարկե առավել կարևոր է, քան 102-րդ ռազմակայանը:
Ռուսաստանն այս գաղափարն ակտիվորեն փորձում էր առաջ տանել հայտնի եռյակ ձևաչափի ներդրումով, որը ստեղծվեց Դմիտրի Մեդվեդևի նախագահության ընթացքում, և որը նաև պայմանականորեն կարող ենք ասել կազանյան գործընթաց: Սրա դիմաց, արևմտյան պայմանական զուգահեռի օրակարգում կարծեք թե ԵԱՀԿ մանդատի ներքո հետաքննությունների մեխանիզմի ներդրումն է: Համենայն դեպս, այդ մասին են վկայում ԵԱՀԿ գործող նախագահող Գերմանիայի հայտարարությունները, որ հնչել են այդ երկրի արտգործնախարար Շտայնմայերի շուրթերից: Նա հայտարարել է, որ կարևոր է հետաքննությունների մեխանիզմի ներդրումը:
Այսպիսով, ակնհայտ է, որ Հայաստանի շահի և անվտանգության տեսանկյունից առավել ընդունելի է պայմանական «արևմտյան զուգահեռի» օրակարգը, որը ենթադրում է ոչ թե խաղաղապահ զինուժի տեղակայում, այլ հրադադարի մեխանիզմի ներդրում: Իհարկե, սրա հեռանկարում կարգավորման այն փաթեթն է շարունակում մնալ, որը ենթադրում է նաև խաղաղապահների տեղակայում, այսինքն՝ մադրիդյան սկզբունքներ կոչվածը, սակայն միջանկյալ իմաստով ներկայումս կարևոր է պատերազմի հնարավորությունը չեզոքացնելը, Ադրբեջանին ագրեսիայի հնարավորությունից զրկելը և պատասխանատվության տակ դնելը, իսկ հետո արդեն մյուս հարցերը կլինեն բանակցային գործընթացի ենթակա, հետևաբար ենթակա կլինեն նաև մանևրի հնարավորությունների: Համենայն դեպս, ստեղծված իրավիճակում հայկական կողմի համար սա միանգամայն ընդունելի տարբերակ է:
Պաշտոնական Երևանը մեծ հաշվով նաև պահանջում է այս տարբերակը, ինչն արտացոլվել է ԵԱՀԿ դեսպանների հետ Սերժ Սարգսյանի հանդիպմանն ունեցած ելույթում, նաև Գերմանիա այցի ընթացքում արված հայտարարություններում: «Ռուսական զուգահեռը» չի ենթադրում միջանկյալ լուծում: Այն ենթադրում է «երկաթը տաք-տաք» ծեծելու տրամաբանություն՝ միանգամից անցնելով կարգավորման շուրջ համաձայնության, ինչը նշանակում է, որ Ադրբեջանի սանձազերծած քառօրյա պատերազմի ընթացքում երկու կողմն էլ՝ թե՛ ադրբեջանական, թե՛ հայկական, մեծ հաշվով դառնում են պարտվող, և շահում է Մոսկվան՝ ռազմական ներկայություն հաստատելով Ղարաբաղում՝ խաղաղապահների անվան տակ:







































