Նոր Սահմանադրությունը սահմանափակում է մեկ անձի իշխանությունը՝ երեկ հայտարարել է ՀՀԿ-ական պատգամավոր Մանվել Բադեյանը: Այս և նմանօրինակ հայտարարությունները ՀՀԿ-ականների փաստարկներից են, թե ինչու պետք է «այո» ասել նոր Սահմանադրությանը: Այսինքն՝ ըստ էության ստացվում է, որ մի կողմից ՀՀԿ-ականները խոստովանում են, որ Հայաստանում մեկ անձի իշխանություն է, իսկ մյուս կողմից էլ ստացվում է, որ նրանք դժգոհ են այդ մեկ անձի իշխանությունից և որոշել են փոխել այդ իշխանությունը: Այս ամենից հետո մնում էր գնալ և միահամուռ կերպով «այո» ասել սահմանադրական փոփոխություններին:
Սակայն «ոչ»-ի կողմնակիցներն էլ հասարակությանը համոզում են, որ սահմանադրական փոփոխությունները մեկ անձի իշխանության վերարտադրություն են, և ուրեմն՝ մնում է միահամուռ գնալ և «ոչ» ասել այդ Սահմանադրությանը: Իհարկե, հասարակությունն այս ամենի արդյունքում ոչ թե գնում է «այո» կամ «ոչ» ասելու, այլ ուղղակի խճճվում է:
Վերջին հաշվով, գործնականում անհնար է ասել, թե Սահմանադրությունը Հայաստանում ինչ է անում իշխանության հետ, ինչպես որ դժվար է ասել, թե որ դանակն է սուր՝ հի՞նը, թե՞ նորը, եթե հացը խոհարարները, միևնույն է, կտրում են կամ պոկում են ձեռքով ու ձեռքով էլ շարունակելու են պոկել: Եվ ուրեմն, եթե իշխանության աղբյուրը Սահմանադրությունը չէ, ապա դժվար է ասել, թե որն է իշխանության շարունակության գրավականը: Սակայն այստեղ անձի իշխանության պարագան իսկապես արժանի է դիտարկման:
Խնդիրն այն է, որ այս իրողությունը իր մակերեսում մի բան է, իսկ խորքում՝ բոլորովին այլ: Թվում է, որ մեկ անձի իշխանությունը այն հիմնական խնդիրն է, որ ունի Հայաստանը: Եվ դա իսկապես խդիր է, ու խնդիր է բոլոր երկրների համար, որտեղ անձերն են որոշում ամեն ինչ, ոչ թե ինստիտուտները, որ կայացած և գործում են օրենքի հիմքով: Սակայն ամեն ինչ այդքան պարզ չէ, որքան թվում է առաջին հայացքից: Եթե Հայաստանում լիներ անձիշխանություն, ապա այդ իշխանության հարցը երևի թե վաղուց հաջողվել էր լուծել, հատկապես հասարակական դժգոհության այս ահռելի ծավալների պայմաններում:
Խնդիրն այն է, որ Հայաստանում անձը իրական իշխանության ծխածածկույթն է, և մեկ անձի տակ բրգաձև ձևավորվում է տասնյակ, հարյուրավոր, հազարավոր և հարյուր հազարավոր անձերի իշխանությունը, վերից վար, կապված բազմաթիվ թելերով՝ տնտեսական, կոմերցիոն, հարազատական, բարեկամական, թայֆայական, կլանային, նաև հանցավոր: Առաջին հայացքից է միայն թվում, որ Հայաստանում մեկ անձի իշխանությունն է խնդիրը: Իրականում խնդիրը այն բուրգն է, որ իջնում է մինչև հասարակություն, երբ պարզ է դառնում, թե իշխանական համակարգը ինչքան է արատավոր բազում թելերով սերտաճած մինչև անգամ հասարակական տարբեր շերտերի մեջ, ճյուղավորված մետաստազներով, մինչև հասարակական հյուսվածքներ ներթափանցած: Եվ հենց սա է, որ Հայաստանում գործնականում անհնար է դարձրել իշխանական համակարգի դեմ պայքարը և համակարգը օժտել է կուռ դիմադրունակությամբ:
Այսինքն՝ այս սերտաճումը, մինչև անգամ արժեքային, մտածողության սերտաճումը բերել է նրան, որ հասարակությունն, ըստ էության, կանգնած է ինքն իր դեմ, բայց այս իրողությունը չընդունելով, պայքարում է ինչ-որ անձերի դեմ՝ այսօր մեկի, վաղը՝ մյուսի, մյուս օրը՝ մի երրորդի: Ու այդպես, իշխող համակարգը հասարակությանը այս կամ այն պատրվակով ու փաթեթավորումով հանձնելով անձերին՝ իրականում մսխում է հասարակական ռեսուրսները և ապահովում իր հավերժ գոյությունը:
Եվ այս իրավիճակը շարունակվելու է այնքան, քանի դեռ Հայաստանում հասարակությունը չի եկել այն գիտակցման, որ իր դեմ վաղուց արդեն անձերը չեն, այլ ինքն է իր դեմ, իր դեմ է հայելին, որում երևում է իր իսկ արտացոլանքը, և մինչև հասարակությունն ինքն իրեն չկարողանա հաղթահարել, ինքն իրեն չկարողանա փոխել, մինչև ինքն իրեն չկարողանա ճանաչել ու հասկանալ, որ հենց ինքը՝ առաջին հերթին ինքն է այս իշխանական համակարգի հենարանը դարձել կամա, թե ակամա բազում գործոնների արդյունքում, չի կարող իրավիճակ փոխել և առավել ևս փոխել իշխանություն, անկախ նրանից՝ կփոխվի Սահմանադրությունը, թե չի փոխվի:





































