«Հանրապետություն» կուսակցության առաջնորդ Արամ Զավենի Սարգսյանը հանդես եկավ առաջարկով՝ վայր դնել խորհրդարանի մանդատները: Բնականաբար, առաջարկն ուղղված է բոլոր նրանց, ովքեր հանդես են գալիս ընտրակեղծարարության դեմ և փորձում են Հայաստանում ապահովել ժողովրդավարական, ժողովրդի իշխանություն:
Առաջարկն առայժմ թույլ արձագանքի է արժանացել, թեև այն արվել էր Րաֆֆի Հովհաննիսյանի հետընտրական ժողովրդական շարժմանը թափ հաղորդելու տրամաբանության շրջանակում: Րաֆֆի Հովհաննիսյանն ինքը դրական է արձագանքել այդ մոտեցմանը, թեև այն որպես կոչ կամ որպես հորդոր չի ձևակերպել: Դա, իհարկե, կարևոր էլ չէ, որովհետև տվյալ պահին ժողովրդական շարժումը գլխավորող Հովհաննիսյանի այդ կոչը գուցե հնչի ինքնանպատակ, առավել ևս, եթե այն չընդունվի խորհրդարանի, այսպես ասած, ընդդիմադիր խմբակցությունների մոտ:
Գրեթե ոչ մի կասկած չկա, որ ԲՀԿ-ն, օրինակ, թեև հայտարարում է ժողովրդի կողքին լինելու մասին, մերժելու է մանդատը վայր դնելու առաջարկը՝ չնայած այն բանին, որ այդ կուսակցությունը, անգամ լինելով խորհրդարանական ամենամեծ խմբակցությունը, բացարձակապես ազդեցություն չունի քվեարկությունների վրա, քանի որ ՀՀԿ-ն ունի բացարձակ մեծամասնություն և անցկացնում է ամեն ինչ: ՀԱԿ-ի պարագայում էլ խիստ կասկածելի է, որ վայր դրվեն մանդատները, քանի որ դա այն միակ արդյունքն է, որ դաշինքը արձանագրել է իր հնգամյա գործունեության ընթացքում: ՀՅԴ-ն վայր կդնի մանդատները, թե ոչ՝ դժվար է ասել, քանի որ եթե ՀԱԿ-ն ու ԲՀԿ-ն չդնեն, ապա ՀՅԴ-ի և «Ժառանգության» դնել-չդնելը արդեն ստանում է ընդամենը սիմվոլիկ նշանակություն և չի կարող քաղաքական էֆեկտ ունենալ, երբ ակնհայտորեն առաջանում է խորհրդարանական ճգնաժամ, որովհետև խորհրդարանում մնում է միայն իշխանությունը:
Այնուհանդերձ, պետք չէ բացառել, որ քաղաքական խորհրդակցությունները այլ արդյունք կտան, և իրականում թե ԲՀԿ-ն, թե ՀԱԿ-ը կհակվեն մանդատները վայր դնելու գաղափարին: Կամ՝ եթե անգամ ԲՀԿ-ն վայր չդնի, ապա մյուս խմբակցությունները կարող են վայր դնել մանդատներն ու այդպիսով ԲՀԿ-ին թողնել ՀՀԿ-ի և ՕԵԿ-ի հետ ոչ պաշտոնական կոալիցիայում:
Այսինքն՝ խորհրդարանական մանդատների խնդիրը իրականում բավական գործուն քաղաքական հանգամանք է, որ հնարավոր է կիրառել քաղաքական դաշտում հետաքրքրական էֆեկտներ ստանալու համար: Եթե հնարավոր չլինի անգամ առաջ բերել խորհրդարանական ճգնաժամ՝ մանդատները ամբողջապես վայր դնելու պարագայում, ապա հնարավոր կլինի այդ քայլով ինդիկացիայի ենթարկել քաղաքական դաշտն ու պարզել, թե ով ով է և ինչ քաղաքական նպատակներ է հետապնդում, ինչ է դավանում ներկայիս գործընթացում:
Բանն այն է, որ եթե հայտարարվում է, թե Հայաստանում ընտրական մեխանիզմ գոյություն չունի, և ձայները գողացվում են, ապա այդ դեպքում հարց է առաջանում, թե որն է այդ նույն կեղծ մեխանիզմի արդյունքում ստացած մանդատնրը պահելու իմաստը, առավել ևս, եթե բացի խոսքի հնարավորությունից՝ այդ մանդատները խորհրդարանում ընդդիմությանը ոչինչ չեն տալիս, և ՀՀԿ-ն անում է ցանկացած բան, ինչ ուզում է:
Խորհրդարանական ամբիոնը խոսքի համար, իհարկե, կարևոր հարթակ է, սակայն ներկայումս՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ընդլայնվածության պայմաններում, Հայաստանի ընդդիմությունը երևի թե չունի այդպիսի խնդիր, և խորհրդարանական հարթակը ընդամենը մեկն է բազմաթիվ հնարավորություններից: Առավել ևս, որ այդ պատճառաբանությամբ նախկինում էլ ընդդիմությունները գնում էին խորհրդարան, բայց դրանից որևէ առանձնակի քաղաքական հոջողություններ չէին արձանագրվում:
Իհարկե, մանդատների առումով կա ժամանակի խնդիրը: Այսինքն՝ դա պետք է լինի ճշգրիտ պահին ընտրված քայլ, որպեսզի լինի առավելագույնս արդյունավետ: Հետևաբար, անկասկած, չկա հենց այժմ կամ առաջիկա օրերին անհապաղ որոշում կայացնելու հրամայական: Բայց հարցն, անկասկած, պետք է ներառել հետընտրական գործընթացի օրակարգում և քննարկել համակողմանիորեն՝ դրանով առնվազն հարստացնելով հետընտրական ժողովրդական շարժման զինանոցը:
