Հայաստանն իշխանությունների հետ միասին ձեռք ձեռքի կամ ուս ուսի տված ևրասիական միություն խցկած ոչիշխանական բևեռի կազմալուծումից հետո Հայաստանում ընդդիմադիր նոր ուժի, ուժերի կամ բևեռի ձևավորման հարցում հաճախ են հնչում շեշտադրումներն արևմտամետ բևեռի ձևավորման մասով՝ նկատի առնելով հենց այն հանգամանքը, որ ոչիշխանական բևեռը մինչև վերջին օրը երդվում էր ռուսահպատակության հարցում: Վկան՝ ԲՀԿ նախկին նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի պատվիրակության վերջին այցը Ռուսաստան: Հարցադրումը տրամաբանական է, այն իմաստով, որ եթե ռուսահպատակ բևեռը կազմաքանդվել է, ապա նոր բևեռը պետք է լինի, այսպես ասած, հակադիր կողմնորոշման, առնվազն հակակշռելու համար իշխանությունների ռուսահպատակությունը: Զուտ քաղաքագիտական առումով Հայաստանի համար դա շատ ավելի լավ կլինի, քանի որ եթե ձևավորվի ուժեղ, ազդեցիկ ընդդիմություն, որը կողմնակից կլինի արևմտյան կառույցներին Հայաստանի ինտեգրացիայի խորացմանը կամ սերտացմանը, հնարավոր կլինի այդպիսով թուլացնել ռուսական ճնշումը Հայաստանի վրա և դիմադրել ռուսական տարբեր նախագծերին, որոնք ակնհայտորեն հակասում են Հայաստանի շահերին և վտանգավոր են Հայաստանի համար: Վերջապես, հնարավոր կլինի Հայաստանը դուրս բերել Ռուսաստանից գաղութային կախվածության վիճակից:
Այս տեսանկյունից, իհարկե, գոնե ոչռուսական ընդդիմություն Հայաստանին անհրաժեշտ է՝ ռուսական իշխանությանը հակակշռելու համար: Սակայն Հայաստանին մեծ հաշվով անհրաժեշտը ոչ թե ռուսական կամ ոչռուսական, արևմտամետ կամ ոչարևմտամետ, այլ հայկական ընդդիմության ձևավորումն է: Ըստ որում՝ սա բոլորովին չի հակադրվում որևէ աշխարհաքաղաքական բևեռի հետ սերտ հարաբերության կողմնակից լինել-չլինելուն, որևէ գաղափարական համանման ուղղվածություն կրելուն: Ամենևին:
Խնդիրն այն է, որ հայկական ընդդիմություն ձևակերպումը ենթադրում է, որ այդ բոլոր կողմնորոշումները, ինտեգրացիոն կամ համագործակցության սերտացման հետ կապված մոտեցումները պետք է բխեն հայկական շահի՝ Հայաստանի պետական շահի ձևակերպումից, պետք է հասարակությանը մատուցվեն միանգամայն փաստարկված, հիմնավորված, զերծ տարբեր տեսակի միֆերից և ստերեոտիպներից: Այսինքն՝ Հայաստանի շահի չի պահանջում «ոչ» ասել բոլորին, Հայաստանի շահը պահանջում է համագործակցել որևէ մի աշխարհաքաղաքական բևեռի հետ այն աստիճան, այն սկզբունքներով, այն շրջանակներով, որոնք բխում են Հայաստանի անվտանգության և տնտեսական զարգացման, ժողովրդավարության և մարդու իրավունքի պաշտպանության հրամայականներից:
Սրա վրա պետք է կառուցվի հայաստանյան քաղաքականության առանցքային բանավեճերից մեկը, ոչ թե «միակ փրկիչների» կամ դարերով կերտված նմանօրինակ «օրհնված ոտքերի» բացարձակապես իռացիոնալ, միֆական, առասպելական պատկերացումների, ինչով որ Հայաստանի հասարակությանը պարտադրվեց եվրասիական որոշումը՝ հասարակությանը թույլ չտալով կողմնորոշվելու և ընտրելու հնարավորություն և այդ ընտրության քաղաքական ու հասարակական ընդդիմախոսներին ըստ էության զրկելով քարոզչության և սեփական դիրքորոշման փաստարկման հավասար հնարավորություններից:
Այդ փաստարկման բոլոր փորձերը անվանարկվում էին ոչ միայն իշխանական ճամբարներից, այլ նաև հայտնի ոչիշխանական, որոնք, ըստ էության, շատ ավելի մաղձոտ տարափ էին տեղում բոլոր նրանց ուղղությամբ, ովքեր փորձում էին հասարակության համար հիմնավորել եվրասիական կապիտուլյացիայի ամբողջ աղետալիությունն ու ողբերգականությունը, որի հետևանքները Հայաստանն արդեն սկսել է զգալ:
Եվ հետևաբար սա է խնդիրը՝ Հայաստանում ձևավորել այնպիսի ընդդիմություն, որը հասարակությանը կներկայացնի փաստարկված, հիմնավորված առաջարկներ, մոտեցումներ՝ դրանցով ապահովելով նաև այդ մոտեցումների գաղափարական-արժեքային հենքը, այլ կերպ ասած՝ քաղաքակրթական հենքը:
