«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է ՌԴ Պետդումայի պատգամավոր, Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ Ռոման Խուդյակովը:
-Պարոն Խուդյակով, Հայաստանն օրերս ստորագրեց Եվրասիական տնտեսական միությանը միանալու պայմանագիրը: Ինչն ամենահետաքրքիրն է այս փուլում՝ չբացահայտվեց, պարզ չդարձավ՝ կլինի՞ արդյոք մաքսային անցակետ Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև, որն անցանկալի է և՛ ՀՀ-ի, և՛ ԼՂ-ի համար: Ըստ Ձեզ` այս հարցն ինչպիսի՞ լուծում պետք է ստանա:
-Ես ՀՀ իշխանությունների կողմից այդ որոշումը համարում եմ ամենագիտակից որոշումը: Իհարկե, ես կիսում եմ այն բոլոր մտահոգությունները, որոնք կան Հայաստանում Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ: Կարծում եմ, որ դա իրատեսական չէ և անհնար է այն քաղաքական ռեժիմի պարագայում, որն այսօր կա ԼՂ-ում և ՀՀ-ում, դա անթույլատրելի է այս երկու երկրների համար: Այնպես որ, այս հարցի կապակցությամբ պետք է բանակցային սեղանի շուրջ նստել, և որքան շուտ կարգավորվի այս հարցը, այնքան դրական կլինի հենց Արցախի բնակչության համար: Բայց անհանգստանալու որևէ առիթ չկա, քանի որ Ռուսաստանի և Հայաստանի իշխանությունները այս հարցում կգան լուծման ոսկե միջինին:
-Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովը եվրասիական նախագծերի միակ վերազգային կառույցն է, որում Հայաստանն ունենալու է երեք ներկայացուցիչ մեկ քվեի իրավունքով այն դեպքում, երբ նախագծի հիմնադիրները ներկայացված են երեքական անդամով, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի քվեարկելու իրավունք: Ինչո՞վ է պայմանավորված այս սելեկտիվ մոտեցումը Հայաստանի նկատմամբ:
-Ես սա բացատրում եմ երկրի տնտեսական մասշտաբով: Ե՛վ քաղաքականապես, և՛ տնտեսապես, համաձայնեք, Հայաստանը չի կարող համեմատվել մյուս երկրների հետ: Համեմատեք Ռուսաստանի և Հայաստանի բնակչությունները, տարբերությունը ոչ թե մեծ է, այլ ահռելի: Ես կարծում եմ, որ սա է պատճառը:
-Թեև Հայաստանը փոքր տնտեսական շուկա է իրենից ներկայացնում, այն, ինչ ԵՏՄ անդամակցությանը մասնակցելու համար տրամադրելու է Հայաստանը, էական է Հայաստանի համար, ուստի Հայաստանի համար պետք է կանխատեսելի լինի, թե ինչ է շահելու այս ինտեգրացիայից մի իրավիճակում, երբ նավթի գներն ընկնում են, երբ Ռուսաստանը կքում է պատժամիջոցների տակ, իսկ ՌԴ տնտեսական վիճակը չի կարող չանդրադառնալ այդ նախագծերի զարգացման վրա: Ի՞նչ կշահի Հայաստանը:
-Արևմուտքի տնտեսական պատժամիջոցները, նավթի գների անկումը ծիծաղելի են, քանի որ դրանք աննկատելի վնաս են հասցնում ռուսական տնտեսությանը, այսինքն` մենք բացասական ցուցանիշ ենք ունենում միայն մեր շահույթների հարցում: Ռուսաստանն ինքնաբավ երկիր է, զարգացնում է իր քաղաքական ու տնտեսական ներուժը, և հավատացեք, որ մոտ ապագայում այդ տնտեսական պատժամիջոցները Ռուսաստանի դեմ կվերացվեն, քանի որ այդ պատժամիջոցներից առաջին հերթին կորցնում է Եվրոպան, որը կուլ էր տալիս այն ամենը, ինչ արտահանում էր Ռուսաստանը:
Այդ նախագծերը հզոր հեռանկար են ԱՊՀ երկրների համար, քանի որ կա ԽՍՀՄ փորձը: Ռուսաստանը կներդնի ամենը, որպեսզի այդ նախագծերը զարգանան: Սա մեր երկրների զարգացման միակ ելքն է: Դա կմիավորի մաքսային համակարգը, դա կմեծացնի մեր երկրների միջև առկա առևտրաշրջանառությունը, որն էլ կնշանակի տնտեսական աճ: Ես վստահ եմ, որ մեր երկրները միմյանց կօգնեն այսօր այնպես, ինչպեսխորհրդային շրջանում:
Ես կարծում եմ, որ Հայաստանի համար ԵՏՄ երկրների հետ քաղաքականապես և տնտեսապես հարաբերվելու համար անպայման չէ ունենալ ընդհանուր սահման: Բավարար են այն արտոնություններն ու առավելությունները, որոնք տրվում են միության անդամակցությունից հետո: Տարբեր նախագծեր են դիտարկվում, այդ թվում՝ գործարանների հիմնում: Սա շատ կարևոր է: Հայաստանի համար սա ահռելի հեռանկար է:
-Այս օրերին Ադրբեջանում էր ՌԴ պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուն: Այցի ընթացքում քննարկվեց նաև Ռուսաստան-Ադրբեջան զենքի վաճառքի հարցը, որն այս տարի կհասնի 5 միլիարդ դոլարի: Այս մասին իր մտահոգությունն էր հայտնել նաև ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը: Փաստորեն, սա ամենևին էլ չի սթափեցնում ռուսական կողմին, որը, լինելով Հայաստանի ռազմաքաղաքական գործընկերը, արդեն նաև եվրասիական գործընկերը, իր հետ հակամարտության մեջ գտնվող երկրին զենք է վաճառում:
-Ռուսաստանի պաշտպանական կառույցը զենք է վաճառում այն երկրներին, որոնք դրա ցանկությունն են հայտնում: Այսինքն` Հայաստանը մտահոգվելու առիթ չունի: Ռուսաստանը մշտապես Հայաստանի դիրքորոշումն է հայնտել և պաշտպանել, մենք եղել ենք մեր հայ եղբայրների կողքին: Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև երբեք չի սկսվի լայնածավալ պատերազմ, մոռացեք այդ մասին:
-Պարոն Խուդյակով, որքանո՞վ ենք մենք ապահովագրված, որ Ռուսաստանն իր ցանկացած լուծումը չի պարտադրի ԼՂ ինքնորոշված ժողովրդին՝ ԼՂ-ն իր կազմ մտցնելով: Այս մասին կարծիքներ բազմիցս են հնչել հայ, ռուս, ուկրաինացի փորձագետների կողմից:
-Ռուսաստանը երբեք իր ցանկացած լուծումը չի պարտադրել, ՌԴ-ն հնարավորություն է տալիս ժողովրդին ինքնորոշվել և ընդունել սեփական քաղաքական որոշումը: Նման որոշումները կայացնում են ժողովուրդները, Ռուսաստանի կողմից չեն լինում ճնշումներ:
