«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Լյովա Խաչատրյանը:
– Պարոն Խաչատրյան, համաձա՞յն եք նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի այն հայտարարության հետ, թե մեծամասնական ընտրակարգը տարածքներում նպաստում է ֆեոդալականացմանը: Դուք մեծամասնական ընտրակարգով ընտրված պատգամավոր եք, Ձեզ ֆեոդալ համարո՞ւմ եք: Կամ՝ Ապարանում և Շենգավիթ համայնքում, որտեղից 3 անգամ մեծամասնական ընտրակարգով պատգամավոր եք ընտրվել նպաստե՞լ եք ֆեոդալականացմանը:
– Իհարկե, ոչ: Բայց ուզում եմ ձեզ հիշեցնել, որ ամիսներ առաջ, երբ խորհրդարանում մեծամասնական ու համամասնական ընտրակարգերի հետ կապված լսումներ էին անցկացվում, ես ելույթ եմ ունեցել: Ասել եմ, որ կողմ եմ 100 տոկոսանոց համամասնական ընտրակարգին: Այս արտահերթ նիստի ժամանակ կտեսնեմ, թե ինչպիսի զարգացումներ են լինելու, և գուցե կկրկնեմ իմ տեսակետները:
– Այդ դեպքում ինչո՞ւ նորից առաջադրվեցիք մեծամասնական ընտրակարգով:
– Երբ խաղի կանոնները չեն փոխվում, ստիպված ես առաջնորդվել տվյալ ժամանակահատվածում գոյություն ունեցող կանոններով: Ես այլ ընտրություն չունեի և շարունակեցի շարժվել այն խաղի կանոններով, որը գոյություն ուներ տվյալ պահին: Բայց սկզբունքորեն դեմ եմ մեծամասնական ընտրակարգին: Առաջին և ամենամեծ պատճառը, որն ինձ համար ցավալի է, դա թշնամացնում է մարդկանց բարեկամությանը, ընկերությանը, համայնքին և այլն: Ոչ մի ընտրության արդյունք չարժի այն հետևանքները, այն ավերածությունը, որը այդ ընտրություններից հետո ծնվում է մարդկային հարաբերություններում, երկու հայ մարդու հարաբերություններում:
– Դուք և Վրեժ Մարկոսյանը թշնամացե՞լ եք: Չէ՞ որ նա Ապարանում առաջադրվեց այն նույն ընտրատարածքում, որտեղից 2 անգամ ընտրվել էիք: Կամ՝ այս տարի Շենգավիթ համայնքում մրցակցելիս՝ Դուք և «Ժառանգության» թեկնածու Անահիտ Բախշյանը թշնամացե՞լ եք:
– Ո՛չ, ես և Վ. Մարկոսյանը միմյանց հետ չենք պայքարել: Իսկ Շենգավիթում առաջադրվելով՝ ոչ մեկի հետ անձնական հարաբերություններս չեմ վատացրել: Մենք նույնիսկ Ա. Բախշյանի հետ միասին դեբատներ ունեցանք և գրկախառնվեցինք, միմյանց ցանկացանք բարի երթ: Բայց այդպիսի ընտրական քաղաքական մշակույթը դեռ ոչ բոլորին է հարիր և հասու, այդ իսկ պատճառով մեծամասնական ընտրապայքարը վերածվում է ձեռնամարտի:
– Փաստորեն, Դուք մեծամասնականը ոչ թե ֆեոդալականացման, այլ բարոյական, ընկերական հարթության վրա եք մերժում:
– Մենք պատրաստ չենք, մեր քաղաքական մշակույթը պատրաստ չէ ընտրություններին մասնակցել մեծամասնական ընտրակարգով: Ես երբեք չեմ ասել, թե մեծամասնականը վատն է, համամասնականը լավն է: Ո՛չ, դա կապ չունի լավ ու վատ լինելու հետ: Պարզապես տոտալիտար երկրներում դա բացասական ազդեցություն է ունենում: Իսկ մենք դեռ դեմոկրատական երկիր չենք:
– Տոտալիտա՞ր երկիր ենք:
– Գրեթե միապետական:
– Այսինքն` Հայաստանում նախագահն այսօր միապե՞տ է համարվում:
– Այդպես է ստացվում:
– Փաստորեն, Դուք համաձայն եք Ռ. Քոչարյանի գնահատականին, որ մեծամասնական ընտրակարգը տարածքներում նպաստում է ֆեոդալականացմանը:
– Չէի ասի, թե ֆեոդալականացնում է, դա մի փոքր այլ տեսանկյուն է, ես չեմ ուզում այդ մասին խոսել: Լինելով մեծամասնականով ընտրված՝ ոչ ես եմ ինձ ֆեոդալ համարում, ոչ էլ ժողովուրդը: Կան տեղեր, որտեղ միգուցե նման ձևակերպումը հարիր է, միգուցե համապատասխանում է, ինչը շատ վատ է: Մեր հասարակությունը պատրաստ չէ մեծամասնական ընտրակարգով իրական քաղաքական պայքար անցկացնել: Եթե դուք հետևեք ամբողջ մեծամասնական տարածքներում կատարված քարոզարշավին, թե պայքարին ասեմ, ոչ մի տեղ չեք տեսնի գաղափարական պայքար և դրա արդյունքում՝ հաղթանակ: Հետևեք 1-ին ընտրատարածքում լրացուցիչ ընտրություններին և արեք ձեր եզրակացությունը: Կարծում եմ, որ դուք ինձանից էլ լավ եք նկատում, որ գաղափարական պայքար գոյություն չունի: Մեծամասնականով ընտրաձևը մեզ այսօր պարզապես բացասական հետևանքներ է բերում: Ամենագլխավորը, ասում եմ, որ մեծամասնականը թշնամացնում է նույնիսկ բարեկամներին, եղբորը եղբոր հետ:
– Աբովյանում տարիներ շարունակ մեծամասնական ընտրակարգով պատգամավոր է դառնում ԲՀԿ ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանը, Երևանի թիվ 7 ընտրատարածքում՝ Սամվել Ալեքսանյանը և այլն: Մեկնաբանություններն այնպիսին են, որ այդ տարածքներում նրանք գրեթե ֆեոդալական բարքեր են ստեղծել:
– Գ. Ծառուկյանը կայացած քաղաքական գործիչ է, և այդ պիտակավորումը կարծում եմ, որ տեղին չէ:
– Դուք Ձեր կուսակիցների նման համարո՞ւմ եք, որ ԲՀԿ-ն պետք է ունենա նախագահի սեփական թեկնածու, և այդ թեկնածուն պետք է լինի Գ. Ծառուկյանը:
– Ես համաձայն եմ այն տեսակետի հետ, որը կորոշի իմ կուսակցության քաղխորհուրդը:
– Ամեն դեպքում, Ձեր կարծիքով, Գ. Ծառուկյանն ունի՞ նախագահ կամ նախագահի թեկնածու դառնալու մտավոր, կրթական հնարավորություններ: Չէ՞ որ նա սպորտսմեն է և բազկամարտի չեմպիոն:
– Ես կարող եմ թվարկել շատ սպորտսմենների, որոնք հայտնի քաղաքական գործիչներ են դառնում: Վերջերս Ուկրաինայում Կլիչկոն կուսակցություն ստեղծեց, և ընտրություններին ժողովուրդը նրան տվեց իր վստահության քվեն՝ մոտ 15 տոկոս: Այնպես որ, բացարձակապես նշանակություն չունի, որ սպորտսմեն է, ատաղձագործ է, թե այլ մասնագետ: Մարդ պետք է ունենա ինտելեկտ, ժողովրդին հետևից տանելու հնարավորություն: Այդ հատկությունները կարող են մարդու մեջ թաքնված լինել ու ինչ-որ պահի բացահայտվել:
– Այսինքն` բազկամարտի մասնագետը կարո՞ղ է այնքան ինտելեկտ ունենալ, որ նախագահ աշխատի:
– Նախագահ դարձել են տարբեր մասնագիտության տեր մարդիկ, նույնիսկ Լեհաստանում էլեկտրիկ-հանքափոր Վալենսիան դարձել է նախագահ և ընդունվել է համաշխարհային հասարակության կողմից:
– Կարծիք կար, որ Ապարանում տիրապետող է ՀՀ գլխավոր դատախազ Աղվան Հովսեփյանի ազդեցությունը, և նա չէր ցանկանում, որ այնտեղ նորից Դուք առաջադրվեիք և առաջադրեց իր մտերիմ Վ. Մարկոսյանին, իսկ Դուք չառաջադրվեցիք, որովհետև այդ պայմաններում չէիք կարող հաղթել, կամ հակամարտություն կառաջանար:
– Ես առաջադրվեցի մեկ այլ տեղ, որը նոր էր ինձ համար առաջադրման իմաստով և հաղթեցի: Հետևաբար` կարծում եմ, որ եթե նոր տեղում հաղթել, ընտրողներին համոզել հաջողվեց, հին տեղում, որտեղ 2 անգամ ընտրվել էի, ինձ համար կլիներ շատ ավելի հեշտ:
– Եթե չլիներ իշխանությունների համաձայնությունը կամ ԲՀԿ աջակցությունը, Դուք Շենգավիթում կհաղթեի՞ք: Ձեզ այդ տարածքում այնքան էլ լավ չեն ճանաչում, ինչպես Ապարանում են ճանաչում:
– Ով ասաց, թե չէին ճանաչում: Ես այդ տարածքում ծնվել ու մեծացել եմ: Այդ տարածքում մինչև հիմա՝ արդեն 40-50 տարի է նույն տեղում՝ 3-րդ մասում, գնում եմ վարսավիրանոց մազերս հարդարելու:
