«Գլխավոր խնդիրը վատ կառավարումն է, որից բխում են մնացած խնդիրները, որից բխում է աղտոտվածությունը, ինչը իր հետ բերում է վտանգներ թե՛ վայրի բնության, թե՛ մարդու համար: Տոկսիկ նյութերը պոչամբարից մարդուն հասնելու մի քանի ճանապարհ ունեն. ճանապարհներից մեկը քամին է, որի միջոցով կարող են լցվել դաշտեր, արոտավայրերը, ջրի հետ մտնում են բույսերի մեջ, հետո դա ուտում է անասունը, իսկ մենք այդ կենդանիներից ստացած կաթն ենք խմում»,- այսօր Համաշխարհային բանկի կողմից իրականացված Հայաստանի լեռնահանքային արդյունաբերության ոլորտի բնապահպանական և սոցիալական կայունության բարելավում զեկույցում նշեց Ամերիկյան համալսարանի «Հակոբյան բնապահպանական կենտրոնի» տնօրեն Կարեն Աղաբաբյանը:
Նա նշեց, որ պոչամբարների առկայությունը մի քանի ազդեցություն է ունենում մարդու օրգանիզմի վրա, մասնավորապես՝ քաղցկեղի, վերարտադրողական համակարգի և թոքերի, ինչպես նաև շնչառական համակարգի անբավարարություն է առաջացնում:
Նրա խոսքով՝ Հայաստանի բոլոր պոչամբարները խախտումներով են իրականացվել:
Ըստ Էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարությունից ստացված գրության՝ Հայաստանում կան 17 գործող պոչամբարներ և լցակույտեր մնացուկների հեռացման և պահպանման համար: Դրանք զբաղեցնում են մոտ 700 հա տարածք: Ըստ ԱԻՆ-ի տվյալների, սակայն, 2012-ին Հայաստանում 19 պոչամբար կար:
Ամբողջ երկրում հանքերի պոչամբարները տեղակայված են բնակավայրերին բավականին մոտ, օրինակ՝ Ալավերդին: Հանքի պոչամբարների՝ քաղաքային բնակավայրերին մոտ գտնվելու ամենացայտուն օրինակը Ախթալան է Լոռու մարզում, որի պոչամբարը գտնվում է 13-րդ դարով թվագրված վանքի անմիջական հարևանությամբ:
Վտանգ է ներկայացնում նաև Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը, որն ունի երեք պոչամբար, հանքը շահագործվում է բաց եղանակով 1958-ից: Պոչամբարներից մեկի ամենամոտ բնակավայրը Ագարակ Ավանն է, որից ներքև հոսում է Արաքս գետը: Վերջին տարիներին այստեղ ավելացել են քաղցկեղ հիվանդության դեպքերը, տարածված հիվանդություններ են քրոնիկ թոքային հիվանդությունները և հիպերտոնիան: Տեղի բնակիչները մտահոգ են, որ որոշ պտղատու ծառեր, մասնավորապես ծիրանենին տարածքում այլևս չեն աճում:
Համաշխարհային բանկի բնապահպանության առաջատար մասնագետ Ադրիանա Դամիանովան նշեց, որ իրենց առաջարկությունները շատ են, մանսավորապես անհրաժեշտ է հանքարդյունաբերության ոլորտի գործունեությունը դարձնել ավելի թափանցիկ, քանի որ տեղեկատվությունը կցկտուր է կամ չկա, կամ էլ շատ դեպքերում չի համապատասխանում իրականությանը:
«Քաղաքական կամքը առկա է, ինչի մասին վկայում են կառավարության ռազմավարական փաստաթղթերը: Այդ փաստաթղթերում նշվում է, որ կառավարությունը նպատակ ունի երկրում ձևավորել ավելի կենսունակ և կայուն տնտեսություն, պարզապես եթե խոսքը հանքարդյունաբերության ոլորտի մասին է, այն զանազան ոլորտների մասնակցություն է ենթադրում, և անհարժեշտ է, որ բոլոր նախարարությունները կարողանան համատեղ ջանքերով ներկայացնել իրենց օրակարգը»,- ասաց Համաշխարհային բանկի բնապահպանության առաջատար մասնագետը:
