Տնտեսական աճը նախորդ տարի սպասվածից ցածր էր, հետևաբար տնտեսական ակտիվության ֆոնի վրա հարկային եկամուտների աճ ապահովելը պարտադրում է ավելի ոլորտային ուղղություններով աշխատել: Ազգային ժողովում լրագրողների հետ ճեպազրույցում այս մասին նշեց ՀՀ ֆինանսների փոխնախարար Արմեն Ալավերդյանը՝ հավելելով, որ եթե առաջ ընդհանուր էր իրենց աշխատանքը, ապա այժմ ըստ ոլորտների է, առանձնացրել են 16 ոլորտներ: Ալավերդյանի խոսքով՝ հանրապետության վարչապետի՝ խոշոր բիզնեսմենների հետ հանդիպումից հետո ոլորտներ առանձնացվեցին, յուրաքանչյուր ոլորտի դերակատարներին հրավիրում են խորհրդակցության, ներկայացնում են ցուցանիշները, իրենց մոտ առկա տեղեկատվական շտռեմարանի ամբողջ տեղեկատվությունը՝ նրանց առաքումները, ձեռքբերումները, խախտումները:
«Աշխատանքային մթնոլորտում առաջարկում ենք, որ ինքնագնահատման միջոցով իրենք իրենց շրջանառությունները վերահայտարագրեն, ավելի մեծ շրջանառություն ցույց տան, հարկերն էլ ավելի շատ գան: Եթե իրենք կգնան այդ քայլին, կունենանք մեղմ վարչարարություն, ստուգումներ, չափագրումներ, այլ գործիքակազմ չենք կիրառի, եթե կասեն, որ չի համապատասխանում իրականությանը, դա էլ ենք լսում, բայց մենք ոլորտներում գործող սուբյեկտներ ունենք, որ գիտենք՝ հաստատ այստեղ ստվերային տնտեսություն կա՝ չհայտարարվող շրջանառություն, ցածր գներ: Ներմուծողների մոտ շատ ցածր է շահութաբերությունը, այսինքն՝ ամեն ոլորտ իր հիմնախնդիրն ունի»,- ասաց նա՝ նշելով, թե կյանքը ցույց է տալիս, որ նրանց մի մասը ուղղվում են, իսկ եթե չեն ընդառաջի իրենց առաջարկին, արդեն կկազմեն ցուցակ՝ որ մարմինները պիտի իրենց տրված բազմաթիվ հսկողական գործառույթներն իրականացնեն՝ լրացուցիչ պարտավորություններ առաջադրելով այդ կազմակերպությանը:
Ալավերդյանը նշեց՝ եթե կազմակերպությունը այդ պարտավորությունները չկատարի, նոր պիտի գնան բռնագանձման հայցերի, գույքի բռնագանձումների, եթե դա էլ չկատարվի, ու իրենք հիմնավորումներ ունենանք, որ այստեղ ակնհայտ հարկերի վճարումից խուսափում կա, կգնան ընդհուպ քննչական գործողությունների:
Լրագրողները հետաքրքրվեցին՝ բազա ունենալով՝ ի՞նչ են արել մինչև հիմա: Փոխնախարարը շեշտեց՝ տնտեսության մեջ ստվերը եղել է անկախության առաջին տարվանից ու կա մինչ օրս, առաջիկա տարիներին էլ լինելու է , և իրենց աշխատանքի որակից է կախված՝ կկարողանա՞ն դա աստիճանաբար բերել դաշտ: «Կյանքը ցույց տվեց, որ եռաստիճան ծանուցման համակարգը բավական արդյունավետ է: Նախքան հարկ վճարողին ստուգելը ճիշտ կլինի ցույց տաս՝ ինչ խնդիրներ ունի: Երբ իր ցավոտ տեղերին ես դիպում, նա ինքնահայտարարման միջոցով կուղղվի, խոսքը հարյուրավոր միլիոնների, միլիարդների մասին է: Մենք միայն երկրորդ կիսամյակում 50 հազար էդպիսի ծանուցագիր ուղարկեցինք, միշտ չէ, որ դրանք արդյունավետ էին, բայց հիմնականում արդյունք տվեցին»,- ասաց նա:
Լրագրողների հարցին՝ նախկինում արտոնյալնե՞ր են եղել, քանի որ վարչապետը հայտարարում է ստվերը կրճատելու մասին, փոխնախարարը պատասխանեց, թե վարչապետի քաղաքական այդ հայտարարությունն իրենց համար գործնական աշխատանքի ուղղություն է: «Ես, որպես ֆինանսների նախարարի տեղակալ, պարտավոր եմ առաջ քաշված այդ թեզն իրագործել մեր կյանքում: Մենք աշխատում ենք նույն ճյուղում տարբեր տնտեսվարող սուբյեկտների նկատմամբ նույն վարչարարությունը կիրառել, անհարկի ստուգումներ չանել: Կյանքը շարունակվում է, բայց մեր գործիքակազմը պետք է բարելավվի»,- ասաց նա:
Ալավերդյանը, անդրադառնալով հացամթերքի շուկայում հնարավոր թանկացումներին, տեղեկացրեց, որ իրենք հացամթերք արտադրողների հետ հանդիպում են ունեցել, ներկայացրել նրանց հիմնախնդիրը՝ գների ոչ ճիշտ ներկայացնելը և ցուցանիշների համատարած թերհայտարարագրումը: «Մենք լավ գիտենք՝ Հայաստանում քանի հացարտադրող կա, էդ հազարավոր հացարտադրողներից էն իրական՝ փոքր ու միջին բիզնեսի հետ բացարձակապես գործ չենք ունենալու, մենք գործ ենք ունենալու միջին ու խոշոր հացարտադրողների հետ, ովքեր ցույց են տալիս շրջանառություններ, որոնք իրականության հետ ոչ մի առնչություն չունեն: Եթե հավատալու լինենք, նրանք, խոշոր գործարան լինելով, օգտագործում են փոքրիկ արտադրամասի չափ՝ 3 – 4 – 5 պարկ ալյուր, մենք հասնելու ենք նրան, որ էդ 4-5 պարկը դառնա 10 – 15 պարկ և աճի»,- ասաց նա: Ըստ փոխնախարարի՝ երբ աստիճանաբար գնան այդ ճանապարհով, գների բարձրացում տեղի չի ունենա, մինչդեռ եթե կտրուկ քայլեր անեն, հնարավոր է՝ գնաճ լինի: Ամեն դեպքում, Ալավերդյանը հավատացնում է՝ ստվերային տնտեսության բոլոր ոլորտներում շահութաբերությունն այնպիսին է, որ եթե անգամ իրենց մեկ – երկու տոկոսը զիջեն, դա իրենց վրա չպետք է անդրադառնա:
Լրագրողները հիշեցրին՝ գործարարներից մեկը նշեց, որ պատրաստ է գալ և աշխատել հարկային դաշտում, արդյոք դա ինքնախոստովանությու՞ն է: «Ես շատ ավելի պարզ եմ նայում երևույթներին, քան դուք, նոր կառավարությունը նոր խնդիրներ, նոր մարտահարավերներ է դնում, որոնք պետք է կյանքի կոչվեն: Կարծում եմ՝ իհարկե, մեզ պետք է լուրջ թափ տանք, որ էդ ստվերից թոթափվենք: Եթե ուզում ենք առաջիկա տարիներում որակական աճ, ապահով, կայուն եկամուտներ, հավասար պայմաններ ունենալ, պետք է միջոցառումներ ձեռնարկել: Մենք փորձելու ենք դիալոգի գնալով, բոլորին նույն չափորոշիչները կիրառելով՝ բերել հարկման դաշտ, շատերը հարկման դաշտում են, չափը մեզ չի բավարարում, ում որ նկատի ունեք, իրենք վճարում են հարկեր, ուղղակի մենք պետք է գնանք, որ նրանցից շատ ավելի հարկ բերենք»,- ասաց նա՝ հավելելով, որ խոսքը 10 -20 մլնի մասին չէ, դրա հաշվին բյուջե չի կատարվի, խոսքը հարյուրավոր միլիոնների և միլիարդների մասին է, ինչն իրենք հետևողականորեն պետք է իրականացնեն:
Լուսանկարը՝ Panorama.am-ի
