Մարտի 4-ին Ուկրաինայի Տրուսկավեց քաղաքում, իրավապահների հատուկ գործողությունների արդյունքում ձերբակալվել է հայ գործարար Սիմոն Ազիզյանին սպանողը` ՙօրենքով գողի՚ կոչման հավակնորդ Վալերի Տիտովը:
2005թ. ապրիլի 24-ին Լիպեցկում «Տորնադո» և «Մասկա» ակումբների սեփականատեր Սիմոն Ազիզյանը դաժան ծեծի էր ենթարկվել «Ջոկեր» կազինոյում: Նրան նաև նստեցրել էին իր սեփական մեքենան և տարել անհայտ ուղղությամբ: Ականատեսների վկայությամբ, Ազիզյանը կազինոյում էր եղել Տիտովի ուղեկցությամբ, նրանց միջև վեճ էր սկսվել: Արդյունքում Տիտովի մերձավորները նրան ծեծել և առևանգել էին: Մեկ տարի անց` 2006-ի ապրիլին, Լիպեցկի ցեմենտի գործարանի մոտ գտել էին մարդու մարմնի մնացորդներ` երկու մատ: Դրանք ուղարկվել էին Վորոնեժ` դակտիլոսկոպիկ փորձաքննության, և դատաբժիշկները հաստատել էին, որ դրանք հայ գործարար Սիմոն Ազիզյանի մարմնի մասերն են: Իսկ մինչ դրանց հայտնաբերումը Տիտովին ձերբակալել և ազատ էին արձակել, քանի որ սպանության փաստեր չէին եղել: Տիտովը չէր ներկայացել հաջորդ հարցաքննությանը, և նրա նկատմամբ հետախուզում էր հայտարարվել:
Վալերի Տիտովը 2 անգամ դատապարտված է եղել խուլիգանության համար: 90-ական թվականներին, տեղի ԶԼՄ-ների տվյալներով, հանդիսացել է Լիպեցկի հանցախմբերից մեկի անդամը, որտեղ քիլլեր է եղել: Խմբավորումը, ուժայինների տեղեկություններով, վերահսկում էր մոսկովյան մի քանի շուկաներ: 90-ականների վերջից սկսած` 5 տարի անընդմեջ, նրա նկատմամբ քրեական հետապնդում է իրականացվել` քրեական հեղինակություն Շեյկայի սպանության գործով, սակայն գործը դատարանում ՙջրեցին՚, և 2002թ.-ին Վալերի Տիտովն ազատ արձակվեց: Այնտեղից նա արդեն դուրս եկավ որպես Լիպեցկի քրեական աշխարհի ազդեցիկ ներկայացուցիչ:
2007-ի հունիսի 19-ին Լիպեցկի ոստիկանությունը մի օպերացիա էր իրականացրել, որի ընթացքում միանգամից ձերբակալել էր այն բանդայի 12 անդամներին, որը մինչև 2007-ի ապրիլ ղեկավարում էր հանցավոր աշխարհում «Չուրիկ» անունով հայտնի հեղինակությունը: Նրանք բոլորը մեղադրվում էին իրենց բանդայի առաջնորդի սպանության մեջ: Ձերբակալության օրը ավտոճանապարհային տեսուչները դուրս էին եկել Լիպեցկի բոլոր խոշոր ավտոճանապարհների վրա, բայց կանգնեցրել էին միայն այն ավտոմեքենաները, որոնք մատնանշել էին օպերատիվնիկները: Միաժամանակ հատուկ նշանակության ջոկատայիններն ուղևորվել էին իրենց հայտնի հասցեներով և քաղաքի տարբեր ծայրերում նույն պահին ձերբակալել Չուրիկին սպանողներին: Դա արվել էր այն բանի համար, որպեսզի բանդայի անդամները չկարողանային բջջային հեռախոսներով զգուշացնել մեկը մյուսին: Ի դեպ, մինչ այդ` 2007-ի մայիսի սկզբներին, Լիպեցկի շրջանի Կուլեշովկա գյուղի բնակիչները մարդու մարմնի մասեր էին գտել` ձեռքեր և գլուխ, իսկ հոկտեմբերին Սենցովյան անտառում հայտնաբերվել էին մարմնի մնացած մասերը: Դրանք Սերգեյ Չուրիլովի` Չուրիկի անդամահատված մարմնամասերն էին: Նա 30 տարեկան էր: Դատապարտված էր եղել 3 անգամ, վերջին անգամ 2005-ին` այն բանի համար, որ զենքով սպառնացել էր ՙՋոկեր՚ կազինոյի անվտանգության աշխատակցին: Մինչ այդ նա համարվում էր Լիպեցկի «նայողը»: Նրան համարում էին Տիտովի մարդը:
38-ամյա Վալերի Տիտովը 2006-ին համարվում էր Լիպեցկում արդեն 10 տարուց ավելի գերակա դիրք ունեցող «Լիպեցկյան ախպերություն» բանդայի առաջնորդներից մեկը: Տիտովը երկար ժամանակ համարվում էր այդ խմբավորման քիլլերը և ՙփառավորվեց՚ հենց հայ գործարար Սիմոն Ազիզյանի կյանքի նկատմամբ կատարած հանդուգն ոտնձգությամբ: Չուրիկի դաժան սպանությունը ևս նրա հաշվին է: Բանը նրանում է, որ այդ տարեսկզբին Չուրիլովը և Տիտովը վիճել էին: Դա ավարտվեց նրանով, որ Չուրիկի բանդայի անդամներին ծեծեցին բեյսբոլների բիտաներով: Դրանից հետո նրանց հասկացրին, որ այդպես կկրկնվի այնքան ժամանակ մինչև նրանք կսպանեն իրենց առաջնորդին: Արդյունքում քրեականները ժամադրեցին Չուրիկին և սպանեցին` անդամահատելով նրա մարմինը: Այս սպանություններից հետո բանդայի առաջնորդ Վալերի Տիտովը գտնվում էր հետախուզման մեջ, իսկ քաղաքը ՙնայողի՚ տեղը թափուր էր:
2008-ի նոյեմբերին Լիպեցկի շրջանի ներքին գործերի հատուկ նշանակության ջոկատայինները խափանել էին հանցաշխարհի «սխոդկան», որն անցկացվում էր Մատիրսկու ջրամբարի մոտ` «Պարուս» հանգստյան տան հատվածում: Ոստիկանները ձերբակալել էին 17 մարդու, որոնց մեջ էր Տամբովի մարզի Մարշանսկ քաղաքի «նայողը»: Հեղինակությունները հավաքվել էին` որոշելու, թե ով է լինելու Լիպեցկի «նայողը»: Նրանց մոտ դատապարտելի ոչինչ չէին գտել և հաշվառման վերցնելուց հետո բաց էին թողել: Ոստիկանության աշխատակիցները մինչ այդ` օգոստոսին, խոչընդոտել էին քրեականների մեկ այլ «սխոդկա», որն անցկացվել էր Խաղաղ Դոնի ափին` Ռամոնսկի և Խլևենսկի շրջանների հատվածում: Այն ժամանակ 8 մարդ էր ձերբակալվել, այդ թվում` վորոնեժցի «օրենքով գող» Օլեգ Պլոտնիկովը: Այն ժամանակ ևս Լիպեցկի «նայողի» հարցն էր քննարկվում, քանի որ այն թափուր էր մնացել Չուրիկի սպանությունից հետո: Ոչ պաշտոնական տվյալներով, Չուրիկի սպանությունը կատարվել էր Վալերի Տիտովի հրամանով: 2005-ին էլ սպանվել էր Չուրիկի «իրավանախորդը»` Կռոխան: Քիլլերը նրան սպանել էր թիկունքից` կրակոցով: Կռոխայի ՙնշանակմանը՚ (որպես ՙնայող՚) ևս ոստիկանությունը մի քանի անգամ խոչընդոտել էր. խափանվել էին հեղինակությունների «սխոդկաները» Գնիլուշա գյուղում, ինչպես նաև Գելենջիկում: Ի դեպ, զուտ տեղեկատվության կարգով նշենք, որ քրեական հիերարխիայում «նայողը» զբաղեցնում է երկրորդ տեղը` «օրենքով գողից» հետո: Նրանց համար, ովքեր հանցագործություններով են ապրում, «նայողը», փաստորեն, ֆինանսական տնօրենն է և աշխարհի դատավորը` մեկ անձի մեջ: Նա է լուծում խմբավորումների միջև ծագած վեճերը և հետևում քրեական աշխարհի դրամարկղի` «օբշակում» եղած միջոցների ծախսմանը:
Շարունակելով այս բանդայի հետ կապված թեման` նշենք, որ 2006-ի հոկտեմբերի վերջին մարիխուանա պահելու համար Լիպեցկում ձերբակալել էին նաև արմատներով Վրաստանից «օրենքով գող» Ջումբերա Բայրամիդիին (մականունը` Բոնչա): Նա իր անձնագիրը կեղծելով` ԽՍՀՄ անձնագիր էր ձեռք բերել և բնակության իրավունք ստացել Ռուսաստանի գյուղերից մեկում: Իրավապահները փորձել էին հասկանալ, թե ինչն է բերել նրան Լիպեցկ: Պարզվել էր, որ Բոնչայի հայտնվելը պայմանավորված էր նրանով, որ տեղի քրեական միջավայրը, տեղի «նայողի» բացակայությունից օգտվելով, քիչ է մուծվում համառուսաստանյան քրեական դրամարկղ` «օբշակ»: Եվ այդ «խառնաշփոթ» վիճակին չէր կարող ուշադրություն չդարձնել Մոսկվայի քրեական աշխարհը: ՙՕբշակի՚ փողերը չէին բավականացնում ազատազրկման վայրերում, քննչական մեկուսարաններում գտնվող հեղինակություններին պահելու, համապատասխան օրգանների պաշտոնատար անձանց հետ կոռումպացված կապեր հաստատելու համար:
Իսկ ընդհանրապես «Լիպեցկյան ախպերությունը» շատ հաճախակի է լիդերների կորուստներ ունեցել: «Օրենքով գող» դառնալու իրական շանսեր ուներ Ալեքսեյ Աննենկովը (Լյոխա Սոկոլսկին), ով 1993-ին ղեկավարում էր տեղի ՙօբշակը՚ և ծառայությունների լուրջ ցուցակ ուներ: Նա առաջինը հրաժարվեց ճանաչել Վիկտոր Ալիմպիևի (Կոսոլապովի)` «Լիպեցկյան ախպերություն» բանդան ստեղծողներից մեկի լիդերությունը: Դրա համար Աննենիկովին 1996-ին սպանեցին ինքնաձիգի կրակահերթով և գլխին արձակված ստուգիչ կրակոցով: Նման մի հավակնորդի` Անատոլի Լապշովին էլ (մականունը` Բիչոկ) փորձել էին սպանել 90-ականներին` պայթեցնելու միջոցով. նա վնասվածքներ էր ստացել: Կոսոլապովի խորհրդավոր անհետացումից հետո նա սկսել էր լրջորեն մտածել «գողական» թագը ստանալու մասին: Նրան կրակել էին թիկունքից և սպանել: Թվում էր, թե 2005-ին Լիպեցկում գտել էին քաղաքը «նայողին»` «Լիպեցկյան ախպերության» նոր առաջնորդ Վալերի Տիտովին, սակայն Սիմոն Ազիզյանի սպանությունից հետո նա փախուստի մեջ էր… Այժմ նա գտնվում է Լվովի բանտում և կարող է արտաքսվել Ռուսաստան:
Պատրաստեց` Էլմիրա Մարտիրոսյանը
