ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի ամբիոնից ելույթ ունենալով՝ ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման բավական արժեքավոր մի հայտարարություն է արել, որը կարող են ընդօրինակել նաև այլ երկրների նախագահները, այդ թվում՝ և մեր երկրի նախագահը:
«Որպես նախագահ և գլխավոր հրամանատար՝ ես կարող եմ ամեն օր իմ հասցեին ահավոր բաներ լսել, բայց ես ամեն ինչ կանեմ մարդկանց իրավունքը պաշտպանելու համար»,- հայտարարել է Բարաք Օբաման։
Այս հայտարարությունը խորհրդանշական է և բնորոշում է պետության ուժը: Միայն ուժեղ պետության նախագահը կարող է իրեն այդօրինակ հայտարարություն թույլ տալ: Կամ ավելի շուտ՝ ուժեղ պետությունների նախագահները չեն կարող իրենց թույլ տալ այլ բնույթի արտահայտություններ: Եթե փորձենք ԱՄՆ նախագահի խոսքը տրանսֆորմացնել Հայաստանի վրա, ապա կտեսնենք, որ Հայաստանի իրականության մեջ իշխանության խոսքերը ոչ միայն հեռու են այդ ամենից, այլ լրիվ հակառակն են: Կարո՞ղ եք պատկերացնել, որ Սերժ Սարգսյանն ասի այն, ինչ Օբաման: Նրա վիճակը ներկայումս առավել ծանր է, քան Սերժ Սարգսյանինը: Օբաման ընտրության շեմին է, ԱՄՆ-ում սոցիալ-տնտեսական վիճակը բավական բարդ է, արտաքին մարտահրավերները բավական ուժեղ են՝ մահմեդական բողոքի նոր ու մեծ ալիք է: Բայց Օբաման կոչ չի անում համախմբվել իր շուրջ, և ոչ էլ այդ կոչը նրա կուսակիցներն են անում, որովհետև գիտեն, որ հզորության բանաձևն այլ է:
Հայաստանում Գերագույն գլխավոր հրամանատարը սրբության սրբոցի պես մի բան է, և եթե հանկարծ որևէ բան է տեղի ունենում երկրում, ապա հնչում են անմիջապես նրա շուրջ համախմբվելու կոչեր: Մինչդեռ, ազգային համախմբումը պետք է տեղի ունենա ոչ թե նախագահի կամ որևէ այլ պաշտոնյայի, այլ Սահմանադրության շուրջ, որը համազգային կոնսենսուսի արդյունք է: Այսինքն՝ հասարակությունը պետք է համախմբվի արժեքների շուրջ: Իսկ նախագահը ոչ թե արժեք է, արժեքների մարմնավորում կամ խորհրդանիշ, այլ պետական ծառայող, որին ընտրում է հասարակությունն իր նախանշած արժեքների շրջանակում՝ այդ արժեքների պահպանությունը երաշխավորելու համար:
ԱՄՆ նախագահի խոսքում, խորքային իմաստով հենց այդ փիլիսոփայությունն է, որը կազմում է ամերիկյան պետության ուժի, հզորության հիմքը բոլոր առումներով: Այդ ամենի շնորհիվ է աշխարհի ամենաերիտասարդ պետություններից մեկը դարձել աշխարհում ամենաառաջատարը, ամենագերական, ամենահզորը: Այդ հզորության, առաջատարության և գերակայության առումով գնահատականները տարբեր են, բայց առկա է փաստը, և այդ փաստը արժանի է առնվազն հարգանքի: Նաև գուցե արժանի է ընդօրինակման՝ իհարկե ոչ մոդելների, որովհետև այլ են մասշտաբները՝ օրինակ Հայաստանի և ԱՄՆ միջև, բայց պատկերացումների, հիմնարար արժեքների ու սկզբունքների իմաստով:
Ի վերջո, հզորության բանաձևը շատ պարզ է, իսկ իրավիճակը բարդացնում են նրանք, ում համար այդ բանաձևը շահավետ չէ անձնապես: Դրա համար էլ բանաձև է ընտրվում ոչ թե իրավունքը, այլ միասնականությունը, որը ի սկզբանե կեղծ կատեգորիա է՝ այն պարզ պատճառով, որ բացարձակապես դեմ է մարդկային հոգեբանությանը: Միասնականությունը գալիս է ինքնաբերաբար, եթե հասարակական համակեցության հիմքում իրավահավասարությունը, արդարությունն ու ազատությունն են:
